Sport

RTC Rally viert zestig jaar verbondenheid: “De Elfmeren Fietstocht is de kurk waar de vereniging op drijft”

Door: Henk van der Veer

SNEEK - Vrijdagmiddag 8 mei, een dag voor de 58ste editie van de Elfmeren Fietstocht, is het nog opvallend rustig in de Veemarkthal in Sneek. De dranghekken staan al op hun plek, het podium is opgebouwd en vrijwilligers lopen tussen stapels materialen heen en weer voor de laatste voorbereidingen. In de verder nog lege hal spreken we met voorzitter Anton Bootsma van de Elfmeren Fietstocht en met RTC Rally-voorzitter Henk van Ee. Beide voorzitters praten met vol enthousiasme over het wielerevenement dat zaterdag 9 mei opnieuw duizenden fietsers naar Sneek trekt.

Juist in het jubileumjaar van RTC Rally - de wielervereniging viert dit jaar jaar zestigjarig bestaan - keert de tocht terug naar een plek vol historie: de Veemarkthal in Sneek. Henk van Ee kijkt zichtbaar tevreden rond. “Dit is echt prachtig”, zegt hij, terwijl hij de hal inkijkt. “Hier ligt historie. RTC Rally bestaat zestig jaar en vroeger startte de Elfmerentocht ook vanuit het centrum van Sneek. We wilden terug naar die sfeer, naar dat gevoel van vroeger.” Die keuze kwam niet uit de lucht vallen. Volgens Van Ee werd er binnen de organisatie al lang gesproken over een nieuwe start locatie. “We hebben allerlei ideeën gehad. Maar uiteindelijk kwamen we steeds weer hier uit. Toen we weer in de Veemarkthal stonden, dachten we eigenlijk direct: dit is het.”

Meer dan alleen fietsen

Elfmerenfietstocht met start en finish in Sneek
Elfmerenfietstocht met start en finish in Sneek Foto aangeleverd

Dat de Elfmeren Fietstocht al decennialang een begrip is in Fryslân en ver daarbuiten heeft volgens de organisatie meerdere redenen. Natuurlijk is er de route langs meren, dorpen en het karakteristieke Friese landschap. Maar minstens zo belangrijk is de sfeer. “It is folle mear as allinnich fytsen”, meent Anton Bootsma. “Minsken sjogge hjir echt alle jierren nei út. Frijwilligers ek. Guon neame it harren jierlikse útstapke.”

“De route fan 150 kilometer giet no mear lâns it Iselmar. Dat fine minsken prachtich”

Die verbondenheid blijkt overal uit. De tocht draait volledig op vrijwilligers en dit jaar hielpen zo’n honderd tot honderdtwintig mensen mee. Bootsma: “Wy freegje hieltyd oan frijwilligers wat better kin. Elkenien tinkt mei. Dêrtroch wurdt de tocht alle jierren wer in bytsje better.” Ook de maatschappelijke betrokkenheid speelt een grote rol. De Elfmerentocht koppelt jaarlijks een goed doel aan het evenement. Dit jaar is dat Solidair Friesland. “Wy fine it belangryk dat de tocht ek wat weromdocht foar de regio", zegt Bootsma. “Earder stypen wy bygelyks it Odensehûs en in hospice. Dat heart ek by de Elfmeren Fietstocht.”

Van mannenbolwerk naar brede vereniging

RTC Rally heeft in zestig jaar tijd enorme veranderingen doorgemaakt. Waar de vereniging vroeger vooral een mannenbolwerk was en bestond uit fanatieke wielrenners en langeafstandsfietsers, ziet Van Ee nu een veel bredere club. "Toen ik erbij kwam lag de gemiddelde leeftijd rond de zestig jaar”, vertelt hij. “Nu ligt die rond de vijfenveertig. We zien veel jongere leden binnenkomen en ook steeds meer vrouwen.” Sterker nog: eind vorig jaar moest de vereniging tijdelijk zelfs een ledenstop invoeren. “Dat hadden we echt niet verwacht", zegt hij lachend. “Mensen maakten om twaalf uur ’s nachts al geld over om lid te worden.”

Anton Bootsma (links) en Henk van Ee
Anton Bootsma (links) en Henk van Ee (Foto Henk van der Veer)

Volgens hem schuilt het geheim van RTC Rally vooral in de sociale kant van de vereniging. “Je voelt je hier welkom zoals je bent. Dat horen we heel vaak terug. Het maakt niet uit of je buschauffeur bent of accountant. Iedereen fietst met elkaar.” Die verbondenheid gaat verder dan alleen samen op de fiets zitten. “Als iemand niet naar een activiteit kan komen, wordt die opgehaald. Bij uitvaarten staan leden in een erehaag. Mensen letten op elkaar. Dat maakt deze club bijzonder.”

Samen uit, samen thuis

Wie RTC Rally zegt, zegt volgens de leden ook direct: saamhorigheid. Van Ee: “Vroeger fietste iedereen in één groep. Nu hebben we meerdere groepen met verschillende snelheden en afstanden. Maar één ding blijft hetzelfde: samen uit, samen thuis.”

Dat principe geldt ook tijdens de Elfmerentocht. “De sfear is ûntspannen", zegt Bootsma. “Minsken helpe inoar ûnderweis en genietsje foaral fan de omjouwing.” En die omgeving blijft indruk maken. Zelfs op deelnemers van buiten Fryslân. “Wy sprutsen in fytser út Almere”, vertelt Bootsma lachend. “Dy sei: ‘Wat is Fryslân eins prachtich.’ No ja, dat witte wy fansels al lang.”

<p>Start van de Elfmerenfietstocht</p>
Start van de Elfmerenfietstocht (Foto: RTC Rally)

De routes worden elk jaar kritisch bekeken en aangepast waar nodig. Bootsma: “De route fan 150 kilometer giet no mear lâns it Iselmar. Dat fine minsken prachtich. En de route fan 50 kilometer ha wy bewust wat toeristysker makke, sadat ek rekreative fytsers der echt fan genietsje kinne”, aldus Bootsma.

Enorme groep vrijiwilligers

Binnen RTC Rally neemt de Elfmerentocht een unieke plek in. Van Ee draait er niet omheen. “De Elfmeren Fietstocht is de kurk waar de vereniging op drijft”, zegt hij stellig. “Rally is de Elfmerentocht en de Elfmerentocht is Rally.” Volgens hem is de tocht niet alleen belangrijk vanwege de uitstraling, maar ook financieel. “Dankzij de Elfmerentocht kunnen we investeren in activiteiten voor leden. We kunnen mooie clubkleding aanbieden en veel organiseren zonder overal grote sponsorlogo’s op te hoeven zetten.”

“Minsken helpe inoar ûnderweis en genietsje foaral fan de omjouwing”

Dat de tocht al 58 edities standhoudt, is volgens de organisatie vooral te danken aan de enorme groep vrijwilligers. “Der binne minsken dy’t net iens lid binne fan RTC Rally, mar al jierren as frijwilliger helpe by de tocht”, weet Bootsma. “Omdat se it gewoan prachtich fine.” Zo noemen de twee voorzitters de naam van vrijwilliger Johannes uit Heerenveen. “Hij is al jaren verkeersregelaar bij de tocht. Geen lid van de club, maar wel altijd aanwezig. Dat zegt veel.”

Verandering en vernieuwing

Ondanks alle traditie probeert RTC Rally voortdurend mee te bewegen met de tijd. “De fietscultuur verandert”, meent Van Ee. “Vroeger draaide alles om lange afstanden en hard fietsen. Nu zien we veel meer differentiatie. Mensen willen vooral gezellig fietsen.”

Ook gravelbikes winnen terrein binnen de vereniging. “Dat zie je echt opkomen” aldus de Rally-voorzitter Elektrische fietsen zijn voorlopig nog geen onderdeel van RTC Rally. “Dat ligt gevoelig binnen de club”, zegt Van Ee eerlijk. “Vooral oudere leden zijn daar nog geen voorstander van. Maar ik snap heel goed dat het voor sommige mensen juist een mooie manier is om te blijven fietsen.”

Foto: aangeleverd

Voor de toekomst ziet hij nog meer kansen. “Ik zou graag willen dat we nog inclusiever worden. Ik heb bijvoorbeeld nog nooit een statushouder op een racefiets gezien. Hoe mooi zou het zijn als we die mensen ook kunnen betrekken?” Volgens hem kan sport daarin een belangrijke rol spelen. “Als mensen samen fietsen, leren ze elkaar kennen. Dan verdwijnen vooroordelen vanzelf.”

Regeldruk en verantwoordelijkheid

Toch ziet Henk van Ee ook uitdagingen. “De regeldruk wordt steeds groter, Dat geeft soms best stress.” Hij doelt daarmee onder meer op veiligheidseisen en aansprakelijkheid. “Je wilt alles goed regelen. Maar uiteindelijk blijven het volwassen mensen die zelf ook verantwoordelijkheid moeten nemen.”

De organisatie probeert routes daarom zo veilig mogelijk te maken. “We hebben de verschillende afstanden meer uit elkaar gehaald, zodat groepen elkaar minder kruisen. Dat werkt heel goed.” De positieve reacties van deelnemers geven de organisatie energie om door te gaan. Anton Bootsma hierover: “Dat bliuwt it moaiste. As minsken nei ôfrin sizze: ‘Wat in prachtige route wie dit.’ Dêr dochst it foar.”

Springlevend

Na zestig jaar blijkt RTC Rally nog springlevend. De vereniging groeit, vernieuwt en blijft tegelijk trouw aan haar wortels. “Rally voelt als een warm bad”, vat voorzitter Henk van Ee samen. “Mensen komen hier om te fietsen, maar blijven vanwege de sfeer en de verbondenheid.”

En precies die combinatie maakt ook de Elfmeren Fietstocht nog altijd bijzonder. Terwijl buiten de eerste deelnemers aan hun route beginnen, kijkt Van Ee nog één keer tevreden om zich heen in de Veemarkthal. “Dit is waarvoor we het doen”, zegt hij glimlachend. “Samen fietsen, samen genieten en samen iets moois neerzetten.”

Tekst en foto’s Henk van der Veer