Face to Face met Agnes Schwerwacher: “Verveling voedt creativiteit”
REAHUS - De van oorsprong Oostenrijkse Agnes Schwerwacher is een kleurrijke, gevoelige en gepassioneerde vrouw, voor wie kunst van levensbelang is. Zonder kan ze niet ademen. Ze heeft het soms moeilijk in onze snelle, harde maatschappij. Maar altijd bieden haar schilderijen een uitlaadklep en zoekt ze vol vertrouwen naar een plek waar ze zichzelf kan zijn.
We treffen Agnes Schwerwacher in haar atelier/woning aan de Huizumerlaan in Leeuwarden. In het sfeervolle gebouw waar vroeger een lagere school was gevestigd, lopen Agnes’ werk en privé door elkaar. “En ik zit ook nog middenin een verhuizing”, verzucht ze. “Ik vertrek binnenkort naar een huisje in een dorp bij Sneek. Mijn ex-man Wietse en onze vier kinderen blijven hier wonen, de kinderen komen wel elke week naar mij toe. Het is een hele stap, maar ik heb ruimte voor mezelf nodig en voor mijn kunst.”
Supersaai platteland
Op de grote hoekbank in het atelier van Agnes hebben we een mooi uitzicht op haar schilderdoeken. Wietse brengt koffie en chocola, dan is het tijd voor het bijzondere levensverhaal van Agnes. “Ik werd geboren in Wenen als oudste in een gezin van vijf kinderen. Een alternatief en spiritueel gezin”, vertelt ze. “Vanuit Wenen verhuisden we naar het platteland , zo’n honderdtwintig kilometer verderop. Mijn moeder was jong en had flinke ambities. Zij werkte buitenshuis, mijn vader was thuis. Ik had het lastig, mijn moeder had wel oog voor wat ik nodig had, maar vroeg nooit hoe het echt met mij ging. Die aandacht kreeg ik wel van mijn twee oma’s en een buurvrouw. Het Oostenrijkse platteland was supersaai, ik sprak geen dialect en ik was geen plattelandsmeisje. Maar een stadsmeisje was ik óók niet. Ik zat er wat tussenin. Ik was altijd aan het tekenen, omdat er verder weinig te beleven viel. Maar die verveling werkte voor mij heel goed, want verveling voedt creativiteit. Op school had ik de allerleukste kunstdocenten die mij enorm stimuleerden. Mode, kunst en kleur, dat inspireerde mij. Ik houd waarschijnlijk zoveel van kleur omdat mijn omgeving destijds – natuur, bergen – zo saai en conservatief was. Ik wilde de wereld in. Mijn droom was om naar New York te gaan en daar als kunstenaar te leven.”
Geen banen
Het werd geen New York voor Agnes, het werd Leeuwarden, waar ze in het jaar 2000 naartoe verhuisde. “Ik wilde graag ‘Creatieve Therapie’ studeren en die studie stond in Nederland goed aangeschreven”, legt ze uit. “Ik volgde de studie eerst in Nijmegen, maar belandde in een woongroep hier in Leeuwarden, waar ik Wietse leerde kennen. Uiteindelijk maakte ik mijn studie in Leeuwarden af. Voor een stage in de forensische psychiatrie ging ik nog een periode naar Heidelberg. Daar heb ik veel geleerd, zoals altijd mijn intuïtie te volgen, ongeacht wat mensen voor achtergrond hebben. In 2004 haalde ik mijn diploma, maar ik wist niet wat ik ermee moest. Er waren geen banen in de geestelijke gezondheidszorg die mij aanspraken. Ook de woongroep bestond niet meer. Ik vertrok daarom naar mijn geboorteplaats Wenen om huidverzorgingsproducten te verkopen. Mijn oma en opa hadden hier een bedrijfje in, maar de samenwerking met mijn opa verliep niet goed voor mij. ‘Ik moet hier weg’, was mijn gedachte. Daarna heb ik nog een tijdje broches verkocht in verschillende landen. Maar het was het allemaal niet voor mij. Ik wist het niet meer, ik zweefde.”
Uit comfortzone
Wietse was al die tijd een stabiele factor voor Agnes en dus verhuisde ze voor de liefde terug naar Leeuwarden. Samen met vier andere gezinnen kochten en verbouwden ze de voormalige lagere school aan de Huizumerlaan tot woonruimte. In 2008 werden Agnes en Wietse verblijd met de komst van hun eerste kind, een zoon. Twee jaar later volgde een dochter en in 2011 werd er een tweeling geboren, twee jongens. Het was een druk gezinsleven, waar met name Agnes veel moeite mee had. “Ik deed tussendoor wel wat kunstprojecten, maar die konden niet voorkomen dat ik het gevoel had mee te doen aan de ratrace van het dagelijkse leven. Ik was een hamster in een kooitje. Er móest iets gebeuren, want het ging echt niet goed met mij. Daar kwam de eerste lockdown in de coronaperiode nog eens overheen. We zaten hier met zijn zessen de hele dag op elkaars lip, het was ontzettend druk. Maar hoe groter de crisis, des te groter de uiteindelijke oplossing. Want toen de kinderen weer drie dagen per week naar school mochten, ontdekte ik hoe fijn het was om op tweedehands zeildoeken met acrylverf te schilderen. Ik richtte daarom mijn atelier hier thuis in. Door op deze manier te schilderen, werd ik helemaal uit mijn comfortzone getrokken en merkte ik dat mijn inhoud – heel veel verlangen naar vrijheid – geweldig tot zijn recht kwam op de grote, sterke doeken.”
Intuïtief en zonder oordeel
Agnes ‘channelt’ energieën, ze pikt gevoelens van anderen op. “Ik voel haarfijn aan hoe andere mensen zich voelen”, zegt ze. “Toen mijn vader bijvoorbeeld bij ons op bezoek kwam, kreeg ik het beeld van een flamingo door, die ik vervolgens op een zeildoek schilderde. Het klopte precies met hoe mijn vader zich voelde, zo vertelde hij mij. Als ik eenmaal aan het schilderen ben, dan zit ik in een heerlijke flow. Of ik de doeken nu voor mijzelf maak, of in opdracht. Ook tijdens workshops zie ik mensen helemaal opengaan. Ze schilderen dan heel intuïtief en zonder oordeel. Dat is prachtig om te zien! En dan zie ik dat creativiteit echt in alles zit. Onze kinderen zijn hier ook mee opgegroeid, het zit in hun bloed. Zij kunnen thuis helemaal zichzelf zijn. Ik vind het belangrijk dat ze zich op hun eigen manier creatief kunnen uiten, want in het dagelijkse leven moeten ze vanaf jonge leeftijd al zoveel.”
Hele uitdaging
Na exposities in Amsterdam en Beetsterzwaag, is het kleurige werk van Agnes nu te zien in de Doopsgezinde Kerk in Sneek als onderdeel van Tsjerkepaad 2024. “Ik werd hiervoor gevraagd en ik vind het zo cool om hier te exposeren! De combi kerk en schilderijen is heel goed. De kerk is altijd een pure en tijdloze plek. God is er altijd. Gelukkig vertrouw ik daar meestal op, want ik vind het leven als moeder en kunstenaar soms eenzaam. Ik zit voor mijn gevoel altijd in een spagaat, en volgens mij hebben veel vrouwen dat gevoel. Ik wil trouw zijn aan mijzelf en daarom is deze plek hier in Leeuwarden het niet meer voor mij. Zoals ik aan het begin al aangaf, verhuis ik naar een huisje voor mezelf, in de buurt van Sneek. Ik moet naar mijzelf luisteren, al vind ik dat een hele uitdaging. Omdat ik al op zoveel plekken heb gewoond, zie ik deze verhuizing als een nieuw en mooi avontuur. Ik kan me gemakkelijk ergens settelen. In mijn ogen is de aarde een klein dorpje.”
Tekst: Amanda de Vries
Foto: Laura Keizer Fotografie
Lees ook
