Algemeen

Een klein boekje voor mama: “Je wordt niet gek, mama; je wordt gewoon een dagje ouder”

Door: Ynte Dragt

Met een grote glimlach pakte Sneker Birgitta Knol (53) de net bezorgde doos met tweehonderd boekjes uit. Een boekje dat ze in eerste instantie alleen voor haar moeder had geschreven. Ze vond het zo naar om haar moeder verdrietig en bang te zien. Nu is het voor iedereen beschikbaar: een boekje dat vergeetachtige mensen gerust stelt en hun regie en autonomie versterkt.

Birgitta opent de doos met boeken
Birgitta opent de doos met boeken aangeleverd

Lange tijd woonde de nu 84-jarige moeder van Birgitta zelfstandig. Door haar vroegere werk, bridgen en zingen bij een koor had ze veel sociale contacten. Op een gegeven moment merkten Birgitta en haar zus echter, dat hun moeder cognitief achteruitging. Ook het zelfstandig wonen en het onderhouden van sociale contacten ging steeds moeizamer. De zorgbehoefte en eenzaamheid werden groot. Een verhuizing naar Villa de Zwette in Sneek van Bloezem Woonzorg was de logische vervolgstap.

Word ik gek?

Bloezem is een warme, liefdevolle plek. Desondanks vroeg Birgitta zich na de verhuizing af en toe af: heb ik hier wel goed aan gedaan? Haar moeder deed uitspraken als: ‘Ik kan maar niet wennen’; ‘waarom zit ik hier?’; ‘word ik gek?’

“Vaak reageerde ik met een grapje”, vertelt Birgitta. “Iedereen mankeert wel wat, mam.” “Je wordt niet gek, mama; je wordt gewoon een dagje ouder; het is logisch dat je wat vergeetachtig wordt.” Meermalen vroeg Birgitta ook aan haar moeder, waar ze bang voor was. “Met ‘gek worden’ bedoelde mijn moeder angst om regie en autonomie te verliezen. Iets dat ze had gezien tijdens het dementieproces van mijn inmiddels overleden vader, haar zus en schoonzus.”

Op zoek naar een boek

De vraag ‘ik word toch niet gek?’ kwam telkens weer terug. Birgitta: “Daardoor wist ik: hier moet ik wat mee. Is hierover misschien een boekje voorhanden? Dat moet toch niet zo moeilijk zijn?” Ze ging op zoek. “Naar een geruststellend en warm boek, waar mijn moeder blij van zou worden. Een boek, waardoor ze kan genieten van de tijd die ze nog heeft.” Bestaande boeken over leven met geheugenverlies bleken echter vooral klinische informatie voor zorgverleners of naasten te bevatten. “Dan zelf maar aan de slag”, besloot ze.

Iets simpels

”Ik wilde iets simpels; iets dat de angst erkent, maar niet wegpoetst. Iets met herhaling, dat voor veiligheid en vertrouwen zorgt; iets dat aansluit bij wat er is.” Met dit als doel voor ogen deed ze research op internet naar informatie en inspiratie en vroeg ze mensen uit haar omgeving mee te denken en mee te lezen. Ook ging ze op zoek naar een passende opzet en dito afbeeldingen en foto’s. “Het resultaat daarvan heb ik laten drukken en aan mijn moeder gegeven.”

“Ze gaat er helemaal in op”

Door middel van een filmpje laat Birgitta de positieve impact van het boekje op haar moeder zien. “Zie je dat? Ze gaat er helemaal in op.” Het gezicht van haar moeder spreekt inderdaad boekdelen. Je ziet haar lezen, glimlachen en weer verder lezen. Je ziet herkenning bij een tekst of een foto in het boekje. “Het boekje raakte ook andere mensen”, vertelt Birgitta. “Zorgverleners lazen het met tranen in de ogen. Een vriendin heeft het laten lezen aan háár moeder die in het Bonifatiushuis verblijft. Allemaal mensen die er verstand van hebben, reageerden enthousiast.”

Helemaal stukgelezen

Birgitta besloot via een poll op LinkedIn en Instagram te peilen of er behoefte was aan een klein boekje ‘voor mama of papa’ Dat bleek het geval, waarna ze de stoute schoenen aantrok en besloot haar boekje in eigen beheer uit te geven.

Financieel gewin is niet wat Birgitta drijft. “Ik wilde mijn moeder iets geven dat ze erbij kan pakken als ze bang of verdrietig is en dat haar steeds weer geruststelt. Als dit boekje dat ook voor anderen kan doen, is mijn missie meer dan geslaagd.” Het boekje is daarom tegen kostprijs verkrijgbaar. Birgitta, met een brede glimlach: “Mijn moeder krijgt een nieuw boekje van me: zij heeft haar boekje letterlijk helemaal stuk gelezen.”

Breder onder de aandacht brengen

‘Een klein boekje voor mama (of papa)’ van Birgitta Knol verscheen deze zomer in een oplage van 200 exemplaren. Nu het boekje er ligt, wil Birgitta het graag breder onder de aandacht brengen van mensen die te maken hebben met beginnende dementie. “Wil je zo’n boekje om cadeau te geven aan iemand die ouder wordt, wat diegene onzeker maakt en aan zichzelf doet twijfelen? Neem dan contact met me op”, laat Birgitta weten.

Mensen of organisaties die geïnteresseerd zijn, kunnen Birgitta Knol een persoonlijk bericht sturen via haar LinkedInprofiel: https://www.linkedin.com/in/biknol/

Omgaan met herhaalde vragen en handelingen

Steeds hetzelfde doen of meerdere keren dezelfde vraag stellen, kan bij dementie een teken zijn van angst of verveling. Dit is wat je dan kunt doen: probeer rustig te blijven reageren; laat na het herhalende gedrag te benoemen; probeer geen verwijten te maken of geïrriteerd te reageren; ga geen discussie aan; stimuleer de zintuigen; zoek uit wat de oorzaak van het herhalen is; stel gerust.

https://www.dementie.nl/veranderend-gedrag/geheugenproblemen/omgaan-met-herhaalde-vragen-en-handelingen.

twee versies: een klein boekje voor mama en een klein boekje voor papa
Birgitta’s moeder gaat op in het boekje
Afbeelding