Hella Bouma, GZ-psycholoog in opleiding tot specialist en international judge: “Ik wil blijven groeien, in mijn werk, in het jureren, als mens”
In een jurykamer van een zeilwedstrijd lopen de gemoederen soms hoog op. Een enkele keer komt het zelfs tot een handgemeen, zoals jaren geleden tijdens de Sneekweek. “Maar dat zie je op internationaal niveau eigenlijk niet zo, omdat mensen gewoon ook professioneel zijn", zegt Hella Bouma. "Sporters zijn fanatiek. Er zijn ook echt dromen uit elkaar gespat. Dat is wel heel sneu. Ik vind al die oplopende emoties natuurlijk ook wel interessant. Ik ben niet voor niets psycholoog geworden."
Hella Bouma (32) is in haar woonplaats Leiden GZ-psycholoog in opleiding tot specialist en international judge. Ze wordt bij internationale wedstrijden, zoals de Kieler Woche, de Semaine Olympique Française in Hyères, de Mediterranean Games en het WK Zeilen vorig jaar gevraagd om te jureren. "Ik zie vooral mensen die vaak gewoon ‘in de heat of the moment’ enorm balen. Dat ken ik ook. Dat fanatieke gevoel en dan verlies je. Dat is niet leuk. Heb zelf vroeger ook wel als zeiler in de jurykamer gezeten. Niet vaak, gelukkig, maar het kwam weleens voor.”
Opgegroeid bij het Sneekermeer
Hella groeide op in Offingawier, een dorp dichtbij het Sneekermeer met ouders die beiden enthousiaste vrijwilligers zijn bij de KWS, de Koninklijke Watersportvereniging Sneek. Toch kan ze niet precies aanwijzen wanneer haar eigen liefde voor de sport begon. “Ik weet eerlijk gezegd niet eens meer hoe dat precies gegaan is”, zegt ze lachend. “Mijn ouders hadden vrienden die betrokken waren bij het zeilen, onder andere bij de KWS. En zo ben ik er een beetje ingerold.” Wat ze wél zeker weet, is dat ze er vroeg bij was. “Ik denk dat ik een jaar of zeven, acht was toen ik begon. Zodra het mocht, zat ik in een boot.” Die eerste meters maakte ze in een Optimist en niet veel later in de Flits, een jeugdklasse waarin ze al snel haar fanatisme ontdekte. “Ik wilde niet gewoon een rondje varen. Ik wilde wedstrijden. Dat zat er vanaf het begin al in.”
Fanatisme
Dat fanatisme kreeg verder vorm toen ze de overstap maakte naar de Vaurien, een grotere en technischere boot. “Een geweldige tijd.” Haar jeugd stond in het teken van zeilen, wedstrijden en beter worden. “Ik heb er zóveel plezier in gehad.” Toch vervagen de exacte jaartallen in haar herinnering. Wat blijft, is het gevoel. “Het was gewoon altijd leuk. Altijd bezig zijn, altijd willen winnen, altijd kijken hoe het beter kan.” Die mentaliteit zou later ook buiten het water een belangrijke rol gaan spelen. Rond de tijd dat ze ging studeren, veranderde haar leven echter. “Toen ik naar Groningen ging, had ik minder tijd. Of misschien maakte ik minder tijd”, corrigeert ze zichzelf. “Ik wilde ook andere dingen doen, een studentenleven hebben. En toen ben ik eigenlijk gestopt met actief zeilen.”
Fascinatie
Maar het water liet haar niet los. Via de KWS kwam ze in aanraking met een andere kant van de sport: de jurykamer. “Als zeiler wil je daar natuurlijk liever niet zitten”, zegt ze. “Maar als persoon vond ik het fascinerend wat daar gebeurde.” Die fascinatie had alles te maken met haar groeiende interesse in menselijk gedrag. “Je ziet mensen binnenkomen met spanning, emotie, soms boosheid. Ze willen hun verhaal doen. En jij moet dan proberen te begrijpen wat er gebeurd is. Dat trok me enorm.” Wat begon als interesse, groeide uit tot een serieuze rol. Ze begon op lokaal en regionaal niveau met jureren en rolde in 2021 in een opleidingstraject voor nationale juryleden. “Ik dacht: ik zie wel of ik het leuk vind. Maar ik vond het zó leuk dat ik helemaal door ben gegaan.”
Breed en intensief
Parallel aan haar ontwikkeling in de zeilwereld bouwde ze aan een carrière in de psychologie. Ze begon met een hbo-opleiding toegepaste psychologie, maar merkte al snel dat haar ambitie verder reikte. “Ik vond het vak zo interessant dat ik door wilde. Maar daarvoor moest ik een premaster doen om naar de universiteit te kunnen.” Ze verhuisde naar Leiden, volgde het schakeljaar en rondde vervolgens een master klinische psychologie af. “Daarna ben ik als psycholoog gaan werken en heb ik de postmasteropleiding tot GZ-psycholoog gedaan.” Inmiddels is ze opnieuw in opleiding, dit keer tot klinisch psycholoog. Haar officiële titel is nu GZ-psycholoog in opleiding tot specialist. Het werk is breed en intensief. “Ik behandel mensen met depressies, angststoornissen, persoonlijkheidsproblematiek. Ik doe diagnostiek, dus onderzoek naar bijvoorbeeld autisme of ADHD. En daarnaast heb ik managementtaken en doe ik wetenschappelijk onderzoek.”
Begrijpen wat er gebeurt
Dat onderzoek sluit opvallend goed aan bij wat haar ooit aantrok in de jurykamer. “Mijn studie gaat over antagonisme bij adolescenten”, vertelt ze. “Dat is een persoonlijkheidstrek waarbij mensen sneller in conflict raken, boos zijn, tegen anderen ingaan.” Ze onderzoekt hoe sociale steun invloed heeft op die conflicten. “Eigenlijk kijk ik naar: hoe gaan mensen met elkaar om als het moeilijk wordt?” Die vraag speelt ook een rol op het water. “In de jurykamer zie je emoties in het moment. Mensen balen, zijn boos, soms echt verdrietig. Ik vind dat interessant. Niet omdat ik ervan geniet, maar omdat ik wil begrijpen wat er gebeurt.” Die combinatie van psychologie en jureren maakt haar werk uniek. “Het helpt me echt. Ik kan beter luisteren, beter doorvragen, beter inschatten wat er speelt.”
"Iedereen deelt dezelfde passie"
Twee jaar geleden zette Hella een volgende stap: ze werd international judge. “Dat betekent eigenlijk dat je hetzelfde doet als nationaal jurylid, maar dan internationaal en in het Engels”, vertelt ze nuchter. Toch is het traject ernaartoe allesbehalve eenvoudig. “Je moet examens doen, seminars volgen en positieve beoordelingen krijgen op internationale evenementen.” Inmiddels wordt ze regelmatig gevraagd voor wedstrijden over de hele wereld. “Ik krijg vaak mailtjes: of ik naar een bepaald evenement wil komen om te jureren. Vandaag nog, voor een wereldkampioenschap.” Wat haar daarin aanspreekt, is niet alleen het niveau van de sport, maar vooral de mensen. “Je komt op allerlei plekken, met mensen uit verschillende landen. Maar iedereen deelt dezelfde passie. Dat vind ik heel bijzonder.”
Kijken naar eerlijkheid
Die internationale wereld voelt tegelijk groot en klein. “Er zijn ongeveer 250 international judges”, legt ze uit. “Maar uiteindelijk kom je vaak dezelfde mensen tegen. Het is een soort community.” Daar ontstaan ook vriendschappen. “Ik heb bijvoorbeeld iemand uit Nieuw-Zeeland leren kennen in Duitsland. Die kwam later naar Nederland en dan spreek je af. En als ik ooit naar Zuid-Afrika ga, weet ik dat ik daar iemand ken.”
Toch blijft het werk centraal staan. Waar je juryleden hebt die het liefst de hele dag in de boeken in de jurykamer zitten, kiest Hella voor het water. Daar jureert ze vaak op regel 42, die bepaalt dat zeilers alleen door wind en water vooruit mogen komen. “Je mag niet extra bewegingen maken om sneller te gaan. Dus je kijkt echt naar eerlijkheid.” Die rol op het water vindt ze minstens zo belangrijk als die in de jurykamer. “Ik vind het heerlijk om buiten te zijn, actief bezig te zijn. En daarna heb je de protesten en de gesprekken. Die combinatie maakt het voor mij compleet.”
Blijven leren
Voor de toekomst heeft Hella geen strak uitgestippeld plan, behalve één duidelijke wens: blijven leren. “Dat is voor mij het belangrijkste”, zegt ze. “In mijn werk kan ik straks niet echt verder dan klinisch psycholoog, maar er zijn altijd specialisaties, richtingen die je op kunt.”
Ook binnen het jureren ziet ze nog genoeg mogelijkheden. “Je blijft ervaring opdoen, nieuwe situaties meemaken, nieuwe mensen ontmoeten.” Die voortdurende ontwikkeling is precies wat haar drijft. “Ik wil gewoon blijven groeien. In mijn werk, in het jureren, als mens.” Die houding lijkt al sinds haar jeugd onveranderd. Of ze nu in een Flits zat op het Sneekermeer of in een rubberboot bij een internationaal kampioenschap: stilzitten is nooit een optie geweest. “Ik vind het gewoon leuk om bezig te zijn, om beter te worden en zolang dat kan, blijf ik dat doen.”
Tekst Richard de Jonge
Foto’s Laura Keizer fotografie
Lees ook
