Taeke van Popta schrijft jubileumboek ‘Nijland 750 jaar’: “Nijland, in doarp mei in bysûnder ferhaal”
NIJLAND - Het dorp Nijland viert dit jaar zijn 750-jarig bestaan. Ter gelegenheid daarvan schreef dorpshistoricus Taeke E. van Popta (77) het boek ’Nijland 750 jaar’, een warm eerbetoon aan zijn dorp, de mensen die er wonen en de geschiedenis die hen vormt. Het werk telt 32 hoofdstukken vol verhalen, anekdotes en dorpsgeschiedenis. Geboren Oosthemmer Van Popta, maar zichzelf op en top Nijlander voelend, is oud-cultuurambtenaar van Sneek. Hij is decennialang betrokken bij de lokale gemeenschap en noemt het boek “in spegel fan it doarp.”
Het jubileumjaar staat in Nijland in het teken van het thema ‘tiid’ (tijd) en dat begrip loopt ook als een rode draad door Van Popta’s boek. “Elke tiid hat syn eigen ferhaal, mar it giet altyd oer minsken”, vertelt hij. Volgens hem is Nijland geen dorp als alle andere. “It is it earste binnendykse doarp fan de Middelsee, in plak dat fanút it wetter ûntstien is. Dat allinne makket it al bysûnder.”
Van Popta schetst hoe het dorp in de loop der eeuwen groeide rondom kerk, onderwijs en mienskip, waarden die nog altijd voelbaar zijn.
De kroniekschrijver van Nijland
Taeke van Popta werkte dan wel jarenlang als ambtenaar, maar de lokale geschiedenis heeft hem altijd geboeid. Sinds een aantal jaren schrijft hij stukjes over de Nijlander dorpsgeschiedenis in de doarpskrante It Nijslân. “Ik ha altyd wat mei skiednis hân”, zegt hij. “Ik bin net de earste dy’t oer Nijlân skreau, ik hoech allinne de namme Sytse ten Hoeve mar te neamen. Mar der wie nea in folslein oersjoch. Dêrom tocht ik: lit my dat ris probearje.”
Ik fyn it spitich dat in protte minsken net mear witte wêr’t se eins weikomme
Hij begon te grasduinen in oude kranten, archieven, diverse publicaties en persoonlijke herinneringen. Wat begon als losse notities groeide uit tot een compleet boek van bijna honderd pagina’s. “It waard in hiel skoft wurk, mar ik ha der in soad wille oan hân”, glimlacht hij.
Geschiedenis met een ziel
Het boek vertelt niet alleen over jaartallen of gebeurtenissen, maar ook over mensen en karakters. Van Popta noemt de kerk en de onderwijstraditie van Nijland als pijlers van het dorpsleven. Ook de religieuze geschiedenis komt uitgebreid aan bod. “Yn Nijlân waard benammen yn de 19de ieu fûl diskussearre tusken frijsinnich en rjochtsinnich”, vertelt hij. “Dat makke it doarp tagelyk libben en bysûnder.”
Beeld bij Nijlander Kerk - Foto Henk van der Veer
Van Popta verdiepte zich in figuren als dominee Hoedemaker, die volgens hem een cruciale rol speelde in de geestelijke vorming van het dorp. “Hy wie in man mei in bysûndere geast en in djippe leafde foar syn mienskip”, zegt Van Popta met respect.
Historisch én sociaal
Voor Taeke van Popta is de betekenis van het boek niet alleen historisch, maar ook sociaal. Hij hoopt dat het de Nijlanders helpt opnieuw naar hun omgeving te kijken. “Ik fyn it spitich dat in protte minsken net mear witte wêr’t se eins weikomme”, zegt hij. “Ik hoopje dat dit boek minsken wer nijsgjirrich makket nei harren eigen plak.” Hij ziet hoe de dorpsgemeenschap, ondanks veranderingen, nog steeds sterk is. Vrijwilligers zetten zich in voor het dorpshuis, de kerk en de vele verenigingen. “It is echt in mienskip dêr’t minsken wat foar elkoar oer ha. Dat past by it karakter fan Nijlân.”
It giet net allinne om wat west hat, mar ek om wat wy noch wêze kinne as mienskip
Van Popta koos in zijn boek bewust voor een toegankelijke stijl. Geen droge geschiedschrijving, maar levendige verhalen en observaties. “Ik woe gjin wittenskiplik boek skriuwe, mar ien dat minsken graach lêze wolle. In kuier troch it ferline, mei minsken dytst noch kenst of weromkenst yn de ferhalen.” Zo beschrijft hij onder meer hoe koningin Wilhelmina ooit met de tram door Nijland reisde (én er ook nog even uitstapte!), en hoe de kerk door de eeuwen heen steeds het hart van het dorp bleef. “It binne de lytse dingen dy’t in doarp grut meitsje”, zegt hij.
Verbinding en trots
Het boek verschijnt in een jaar vol festiviteiten. De stichting Nijland 750 organiseert een reeks activiteiten om het dorpsjubileum te vieren: van een pop-upavond en een dorpsreünie tot theater, lezingen en de ‘24 uur van Nijland’. Tijdens al die evenementen wappert de speciale jubileumvlag op de kerktoren. De initiatiefnemers hopen dat het jubileum niet alleen een feest is, maar ook een impuls voor de dorpsidentiteit. “Erfgoedherstel en samen vieren versterken de trots op ons verleden,” aldus de organisatie.
Herberg Nijland - Foto Henk van der Veer
Van Popta noemt zijn boek uiteindelijk ook een ode aan die trots. “It giet net allinne om wat west hat, mar ek om wat wy noch wêze kinne as mienskip.”
Hij lacht wanneer hem gevraagd wordt wat hij hoopt dat lezers meenemen: “Dat se sizze: ‘Wat in bysûnder doarp hawwe wy eins.’ As minsken dat fiele, dan is it my slagge.”
Het boek ‘Nijland 750 jaar’ van Taeke E. van Popta is verkrijgbaar voor € 20,- bij de familie Van Popta, Singel 14, Nijland.
Tekst en foto’s: Henk van der Veer
Nijland 750 jaar, Taeke E. van Popta
Lees ook
