INTERVIEW | Jan Bakker, enthousiast freelance verslaggever en programmamaker
SNEEK - Dit is een geschreven portret van Jan Bakker uit Sneek. Jan Bakker is een bekende verschijning op de kaatsvelden en kijkers van Streekomroep Súdwest zullen het gezicht van Bakker ook herkennen als presentator van het tv-programma ‘Natuurlijk Jan’. Jan Bakker is een enthousiaste freelance verslaggever en natuurfotograaf die zijn hobby omschrijft als iemand die de smeerolie wil zijn tussen de mensen thuis en op het veld. En daarbij bedoelen we zowel het kaatsveld als de bijzondere locaties in zijn natuurreportages voor Omroep Súdwest.
Het interview met Jan Bakker vindt plaats in de keuken van z’n woning in de Noorderhoek van Sneek, waar de geboren Tzummer zich wonderwel thuis voelt. Nadat Jan een vers bakje koffie gezet heeft draait onze voicerecorder om zijn levensverhaal op te nemen. Dat levensverhaal begint op 18 april 1961 op de Friese klei, in Tzum (Tsjom). Jan Bakker is het derde kind van Feite Bakker en Jikke Bakker-Strikwerda. Hij heeft twee oudere broers en na hem komt er nog een jongen. Tzum is het geboortedorp van de eerste drie jongens Bakker, maar als de jongste zoon geboren wordt woont het gezin al in Winsum, waar Jan ook naar de lagere school gaat.
Fabrieksfluit
Jan Bakker: “Us heit wie de âldste soan fan in boer, ús men wie boeredochter. Dat it koe mar ien kant út: boer wurde. Se krije in wyt Amearikaansk pleatske oan’e Tsjommer Feart, achter it leanbedriuw yn it doarp. Mar ús mem wie mear boer as heit, dy’t eins ek net fierder woe as boer. Doe’t hij op it Miedema fabryk in Winsum komme koe, die der dat. Foar beppe, dy’t yn Lollum wenne, wie dat in grutte skande en dy koene de fabryksfluit hearre at it skoft wie. Doe sei beppe: ‘It is net goed at in oar bepaalt wannear’t wij ite moatte’. Beppe wie in stugge Friezinne.” Nadat heit Bakker eerst in de landbouwmachinefabriek werkte, kwam hij daarna op kantoor bij Miedema om vervolgens zijn loopbaan te eindigen bij het PEB in Leeuwarden.
‘Verplicht’ naar de kerk
Jan Bakker groeide op in fierljeppersdorp Winsum, in een doorsnee gereformeerd gezin dat op zondag naar de kerk ging. Jan weet zich nog goed te herinneren dat heit als ouderling bij afwezigheid van een dominee wel eens mocht preeklezen. Jan had iets minder met de kerk en voelde het als een verplichting om naar de kerk toe te ‘moeten’.
At it Frysk kampioenskip fierljeppen yn it doarp is, dan komme we altyd noch bijelkoar
Heel anders kijkt hij terug op z’n tijd op de lagere school. “Winsum wie ien fan’e earste skoallen dy’t kristlik en iepenbier ûnderwiis ûnder ien dak hie. Hjirtroch ha’k op it skoalplein jonges kennen leard wêr’t ik no noch kontakt mei ha: in freonegroep fan ‘finen’ en ‘iepenbieren’. At it Frysk kampioenskip fierljeppen yn it doarp is, dan komme we altyd noch bijelkoar. Ik doch dêr ek altyd it wedstrydferslach. Dat wij as freonen noch bijelkoar komme fyn ik wol bysûnder.”
Kaatsen
Jan is vanaf zijn jeugd al betrokken bij sport en met name het kaatsen is hem bij wijze van spreken met de paplepel in gegeven, zeker door meester Boersma. Jan herinnert zich nog goed hoe hij en de andere jongens uit z’n klas op donderdagmiddag, onder schooltijd, met meester aan het kaatsen waren. En de meisjes? Die mochten handwerken…
Het kaatsen bracht Jan vreugde, maar ook klein verdriet. In Winsum waren vier jongens van dezelfde leeftijd, waaronder Jan. Ze kaatsten met elkaar in hetzelfde partuur, tot de dag dat de Freule aanbrak en Jan er naast kwam te staan. Naast het kaatsen, voetbalde Jan in Easterlittens en wandelde hij ook graag. Met heit het veld in om te jagen en in het voorjaar te ‘aaisykjen’ waren ook favoriet bij Jan. Zoals zoveel jongens van zijn generatie had Jan ook een eierverzameling. “Dy aaisamling ha’k hân oant de dei dat ik út skoalle kaam en mem mij fertelde dat bij it ôfstofjen de bak mei aaien fallen wie. Alle bysúndere aaien wiene sneuvele. Dat wie meiien de ein fan dy hobby.” De liefde voor de natuur heeft Jan echter altijd gehouden.
Slagerij
Jan gaat na de lagere school eerst naar de mavo in Wommels en volgt daarna al snel een opleiding aan de Horecavakschool in Leeuwarden. Het werken na schooltijd, als vakkenvuller bij de plaatselijke supermarkt, spreekt hem meer aan als leren en een volgende stap is werken in de slagerij van de supermarkt. Het bevalt hem goed en vervolgens haat hij naar de slagersvakschool. Eén dag naar school en de andere dagen werken in de slagerij.
Ik wie in jier as fjirtjin en sei tsjin ús heit: ‘Dat wol ik ek!’ Gek op sport, nijsgjirrich nei minsken, mar ek ferhalen fertelle
Daarnaast heeft hij nog een grote passie: de ijshockeywedstrijden van Feenstra Flyers in Heerenveen bezoeken. Later gaat Jan zelf ook ijshockeyen in Leeuwarden: twee keer per week trainen en soms twee wedstrijden in het weekend. Bij Trias, in de hoogste divisie. Er blijft amper meer tijd over om andere dingen te doen, dan werken en in de slagerij. Als we een eind verder in de tijd zijn, werkt Jan Bakker 36 uren per week, verdeeld over vier dagen, voor de overheid als keurmeester en visserijinspecteur. Jan werkt tegenwoordig voor de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.
Drie vrouwen
In zijn persoonlijke leven maakt Jan Bakker het een en ander mee. Hij trouwt met Ypie Kingma met wie hij eerst in Wommels en later in Kûbaard gaat wonen. Ze krijgen drie kinderen: Amarens (nu 35 jaar), Evert-Jan (34) en Marlynke (31). Het huwelijk houdt geen stand en in 2005 wordt de scheiding uitgesproken en gaat Jan naar Sneek te wonen. Jan krijgt een (lat)relatie met de dertien jaar jongere Jellie Hiemstra, met wie hij veel vakantie-avonturen beleeft. Maar na negen jaar komt er ook einde aan deze relatie. Jan gaat na deze scheiding alleen op reis naar Noorwegen. Op lange wandeltochten door de bergen maak hij ‘de holle leech’. Bij terugkomst in Nederland besluit hij om naar het Oerol Festival op Terschelling te gaan. Hij is dan al betrokken in het mediawereldje van Friesland, als freelance medewerker bij Radio Eenhoorn. Daar op Oerol komt hij journaliste Gitte Brugman tegen. Het is dan 2013 en opnieuw bloeit de liefde op in Jan z’n leven. Inmiddels hebben de twee een latrelatie.
“Mei de earste frou ha’k de moaiste bern fan’e hiele wrâld. Mei myn twadde frou ha’k fantastyske reizen makke en ha ik in oare kant fan mysels kennen leard, de selsredsumens en noch mear leafde foar de natuer. Troch Gitte bin ik yn’e wrâld fan keunst en kultuer kommen en dat hie’k noait fan mysels ferwachte”, vat Jan Bakker zijn relaties in een notendop samen.
‘Langs de velden’
Over liefde gesproken: behalve liefde voor de natuur en het kaatsen heeft Jan Bakker ook z’n hele leven al liefde gehad voor de media, de journalistiek. “Doe’t wij thús tv krigen seagen we in soad nei sport. It wurk fan’e sportferslachjouwers like my geweldich om te dwaan. Ik wie in jier as fjirtjin en sei tsjin ús heit: ‘Dat wol ik ek!’ Gek op sport, nijsgjirrich nei minsken, mar ek ferhalen fertelle. Mar ik moast in fak leare. Earst jierren letter makke ik dy dream wier. Ik wol de smaroaly wêze tusken de minsken thús en op it fjild.”
Dat ‘fjild’, het ‘rondje langs de velden’, is dan zowel het kaatsveld als de natuur. “Foar Streekomroep Súdwest en GrootMedia ha’k natuerreportaazjes makke mei natuer- en geakundigen. Dy doku’s ha as titel ‘Natuurlijk Jan’ en gean bygelyks oer de Warkumerwaard, De Griene Dyk, It Skrok bij Easterein. Dy doku’s wurde no útstjoerd.” Jan Bakker is helemaal in z’n element als hij met mannen als Anne Ferwerda, Geart Bos, Bauke Dijkstra, Tjerk Kunst, Harry Wijbrands en Willem Attema op pad is voor het programma ‘Natuurlijk Jan’.
Ik doch dit wurk mei in hiel soad wille en ik kin al myn entûsiasme der yn kwyt
Veel lezers zullen Jan Bakker ook herkennen als verslaggever op de kaatsvelden; de liefde voor het kaatsen heeft hij al vanaf jongs af aan. “At ik bij de PC of de Freulepartij wie, dan stie ik altyd yn’e buert fan’e ferslachjouwers om nei harren te lústerjen. Doe’t der bij Radio Eenhoorn in oprop dien waard foar frijwilligers yn’e funksje fan sportferlachjouwer ha’k my net betocht. At ik der noch oan tink, krij ik der pikefel fan, fat dat momint. Ik mocht op gesprek komme yn it gemeentegebou fan Menaam en ik krige de kâns. Myn earste wedstryd mocht ik nei Weidum, de Bangmapartij. Ik mocht der tegearre mei Lammert Leeuwen nei ta. Ik wie bêst senuweftich. In hiel soad partoeren op’e list. “’Noëmstou de dòrpen mar op, dan doën ik de rest wel”, sei Lammert. Dat wie myn klus de hiele dei”, kijkt hij lachend terug op de start van zijn carrière als kaatsverslaggever.
Omroep Súdwest
Al sinds Jan Bakker in Sneek is komen te wonen, heeft hij contact met Streekomroep Súdwest. Daar wordt hij ook vrijwilliger en gaat aan de slag voor het programma Sneekweek TV, samen met mannen als Joey Hereman en Ramon Hartman. Later is hij te vinden bij de autocross in Wolsum en evenementen als de intocht van Sinterklaas in Sneek, bij de Waterpoort en het Grachten Slotconcert. Ook maakt hij een dertiendelige serie portretten van jonge sporters uit verschillende disciplines waarbij hij de sporters en hun trainers volgde. “Ik doch dit wurk mei in hiel soad wille en ik kin al myn entûsiasme der yn kwyt. Gewoan hearlik om te dwaan!”, eindigt hij ons interview.
Tekst Henk van der Veer
Foto’s Laura Keizer
Bekijk de afleveringen van ‘Natuurlijk Jan’
Lees ook
