Face to Face met Niese Klaziena: “Iedereen verdient de ruimte om tot bloei te komen”
Hoogsensitiviteit wordt nog vaak niet herkend, terwijl een op de vijf kinderen ermee te maken heeft. Vanuit Sneek begeleidt Niese Klaziena van der Weij hoogsensitieve kinderen en volwassenen die vastlopen doordat hun gevoeligheid onvoldoende wordt begrepen. Met haar veelzijdige achtergrond als onderwijskundige en kindercoach, gecombineerd met een eerlijke en praktijkgerichte aanpak, kijkt Niese Klaziena verder dan gedrag alleen. “Mijn doel is om mensen weer in hun kracht te zetten.”
Niese Klaziena van der Weij is ook ervaringsdeskundige. Als jong meisje was ze verlegen en afwachtend, vertelt ze. Ze probeerde al vroeg mee te denken met wat er om haar heen gebeurde. Pas later herkende zij daarin haar eigen hoogsensitiviteit, een eigenschap wat al langer bestaat, en dat uiteindelijk een belangrijke rol zou gaan spelen in haar werk. Het herkennen van haar eigen hoogsensitiviteit was een keerpunt. “Toen viel alles op zijn plek.”
“Ik voelde dat ik anders was”
“Ik voelde al dat ik anders was,” vertelt Niese Klaziena, “maar nu weet ik dat ik vanuit mijn rol niet alleen kan begrijpen, maar ook daadwerkelijk iets kan betekenen voor anderen.” Niese Klaziena volgde de pabo en verdiepte zich daarnaast met opleidingen tot remedial teacher, ‘Ik leer leren’-trainer, Luisterkindwerker en reiki master. Al jarenlang is ze leerkracht op de christelijke basisschool Op ’e Hichte in Scharnegoutum. “In het onderwijs zag ik kinderen die worstelden met hun identiteit, hun eigenwaarde en hun gevoelswereld. Gaandeweg voelde ik dat ik voor deze kinderen en hun gezinnen meer wilde kunnen betekenen.” Het was voor haar de aanleiding om zich verder te scholen tot HSP- en HSK-coach, waarmee zij zowel hoogsensitieve volwassenen als kinderen en hun ouders begeleidt. (HSP/HSK is Hoogsensitief Persoon / Kind – red.).
In het onderwijs zag ik kinderen die worstelden met hun identiteit, hun eigenwaarde en hun gevoelswereld.
Wat is ‘hoogsensitief zijn’ precies?
“Bij hoogsensitiviteit is er sprake van een sterk intuïtief invoelend vermogen”, benadrukt Niese Klaziena. “De term wordt sinds 1996 gebruikt, maar de eigenschap bestaat al veel langer. Het gaat om een aangeboren persoonlijkheidskenmerk; je bent het of je bent het niet.”
Ze legt uit: “Hoogsensitieve mensen hebben een sterk ontwikkelde gevoeligheid voor interne en externe prikkels, die bovendien diepgaand worden verwerkt. Veel prikkels en veel gedachten hebben daardoor ook een intense inwerking. Juist die combinatie is essentieel. De zintuiglijke waarneming, de diepgaande verwerking én de intense impact móéten alle drie aanwezig zijn om van hoogsensitiviteit te kunnen spreken. Alleen prikkelgevoeligheid zien we namelijk ook bij andere mensen, zoals bijvoorbeeld mensen met autisme, in een burn-out of als je een hersenschudding hebt. Hoogsensitiviteit komt veel vaker voor dan vaak wordt gedacht. Eén op de vijf kinderen is hoogsensitief. Op een school met 300 leerlingen gaat het dus om ongeveer zestig kinderen.”
Toch krijgt deze groep in de praktijk relatief weinig aandacht, volgens Niese Klaziena van der Weij. Zeker in het onderwijs. “De aandacht gaat vooral uit naar autisme, ADHD en dyslexie. Juist omdat hoogsensitiviteit vaak niet wordt herkend, leidt de verhoogde gevoeligheid regelmatig tot onbegrip en misinterpretatie van gedrag.” Om dat te voorkomen, is het volgens haar belangrijk om te begrijpen hoe hoogsensitieve kinderen en volwassenen prikkels waarnemen en verwerken.
Zintuigen zijn scherper afgesteld
“Bij hoogsensitieve kinderen en volwassenen staan de zintuigen vaak scherper afgesteld. Ze nemen kleuren, details en nuances intens waar en zien bijvoorbeeld meteen dat je nieuwe oorbellen draagt. Ook het gehoor is vaak extreem goed. In de klas horen hoogsensitieve kinderen het brommen van het digibord; verkeer dat buiten voorbij rijdt; het tikken van de kachel, terwijl anderen dat niet opvalt.” Geur en smaak zijn eveneens zeer goed ontwikkeld. “Ze ruiken parfum, zweet of zelfs de prullenbak aan de andere kant van het lokaal. Bij het eten zijn ze vaak kieskeurig; ze kunnen niet tegen sterke smaken. Bij 30% van de kinderen worden vlees, groenten en aardappelen zorgvuldig gescheiden, zodat niets elkaar raakt.”
Daarnaast spelen interoceptie en emoceptie een rol; dit is het intens waarnemen van wat er in het lichaam gebeurt, zoals hartkloppingen of een rommelende maag, én het overnemen van emoties van anderen. “Als iemand blij is, voelt iemand die hoogsensitief is dat ook. Maar hetzelfde geldt voor verdriet.”
Bij hoogsensitieve kinderen en volwassenen staan de zintuigen vaak scherper afgesteld. Ze nemen kleuren, details en nuances intens waar en zien bijvoorbeeld meteen dat je nieuwe oorbellen draagt.
Gedrag in de klas
In de klas wordt die manier van verwerken duidelijk zichtbaar, zegt Van der Weij. “Hoogsensitieve kinderen zien vaak het grotere geheel en leggen snel verbanden. Ze hebben een voorkeur voor top-down instructies: wat is het doel, waar werk ik naartoe en welke oplossing past het best? Dat voortdurende wikken en wegen kan hen in een spagaat brengen. Ze willen begrijpen waar ze mee bezig gaan, voordat ze aan de slag kunnen. Daarom blijven ze soms heel lang verduidelijkende vragen stellen. Pas als ze de samenhang van nieuwe informatie met bestaande kennis begrijpen, kunnen ze aan de slag met de opgave of een opdracht. Verder zijn ze kritisch op zichzelf, ervaren ze sterke emoties en reageren ze soms wat trager, omdat ze eerst alles willen verwerken. Dat kan een kracht zijn, maar het zorgt ook voor stress.”
Door hun analyse van risico’s en kansen, zijn hoogsensitieve kinderen vaak in staat om snel de mogelijke gevolgen van een situatie te overzien, zowel positief als negatief. “Deze leerlingen reageren bijvoorbeeld niet direct op een mededeling of vraag”, legt Niese Klaziena van der Weij uit. “Krijgen ze de tijd om alles te verwerken, dan volgt meestal een doordacht antwoord. Ontbreekt die tijd, dan kunnen ze onrustig, gespannen of tegendraads reageren.” Veel voorkomende problemen zijn overprikkeling, faalangst, een lage eigenwaarde en moeite met sociale interactie of moeite met de lesstof.
De tijd nemen om te luisteren
Juist daarin wil Niese Klaziena kinderen en hun ouders ondersteunen. Daarom startte zij in 2024 een eigen praktijk, van waaruit ze volwassenen en kinderen met hun ouders begeleidt bij hulpvragen rondom gedrag, overprikkeling en emotionele belasting. Daarnaast geeft zij onderwijskundig en opvoedkundig advies en vervult zij een rol als hooggevoeligheidsdeskundige voor zowel volwassenen als kinderen. Daarbij staat maatwerk centraal. “Elke persoon is hierin uniek. Geen enkel hoogsensitief persoon is hetzelfde; iedereen vertoont ander gedrag. Je moet daarom kijken naar de individuele persoon en iemand in zijn of haar kracht zetten.”
Die visie bepaalt ook haar werkwijze; Niese Klaziena neemt de tijd om te luisteren. “Mensen mogen mij alles vertellen. Niets is mij te gek. Het belangrijkste is dat iemand zich veilig voelt en zichzelf kan zijn.” Haar brede blik maakt dat zij niet alleen gezinnen en volwassenen begeleidt, maar ook een verbindende rol vervult tussen ouders en school. “Ik weet wat er speelt in het onderwijs en waar scholen aan moeten voldoen. Ik wil niet dat gezinnen en scholen tegenover elkaar staan, maar probeer een brug te vormen, zodat ze met elkaar in verbinding komen.”
Geen enkel hoogsensitief persoon is hetzelfde; iedereen vertoont ander gedrag. Je moet daarom kijken naar de individuele persoon en iemand in zijn of haar kracht zetten.
Finaliste Hoogsensitiviteit Professional van het Jaar
Haar persoonlijke aanpak bleef niet onopgemerkt. Uit een grote groep professionals werd Nies Klaziena van der Weij afgelopen jaar geselecteerd als een van de drie kandidaten voor de ‘Hoogsensitiviteit Professional het jaar’ in Nederland en België. De vakjury beoordeelde de genomineerden onder meer op inzet, behaalde resultaten, klanttevredenheid en ambassadeurschap in het werken met hoogsensitieve kinderen. Volgens de jury “onderscheidt Van der Weij zich door haar brede manier van kijken en haar vermogen om buiten vaste kaders te denken.” Uiteindelijk ging de titel naar Saskia van Baarsen uit Nieuwegein, maar Nies Klaziena van der Weij heeft haar naam hiermee wél gevestigd.
Orchideeën
Haar praktijk is in korte tijd flink gegroeid. In een jaar tijd ging het van 4 naar 28 cliënten. Tegelijkertijd blijft zij haar coachingswerk combineren met haar baan in het onderwijs. “Die combinatie past mij goed. Ik geniet van het werken met kinderen en van de gesprekken met ouders. Kinderen in hun kracht zetten en helpen in hun ontwikkeling, maar ook meedenken met ouders. Dat blijft bijzonder. Mijn dochters van zeven en negen jaar vragen mij wel eens: ‘Mem, wil je dit werk altijd blijven doen?’ ‘Zeker weten’, antwoord ik dan. Ik krijg er zoveel energie van om anderen te helpen.”
Haar ervaringskennis, gecombineerd met een open houding en een analytische manier van kijken, maakt dat ze altijd probeert mee te denken met de ander. Het vormt de kern van haar werk. “Een madeliefje groeit overal, zelfs tussen het asfalt. Maar een orchidee heeft de juiste voeding en de juiste hoeveelheid licht nodig. Hoogsensitieve kinderen zijn vaak die orchideeën. Daar wil ik mij voor inzetten, zodat zij de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen. Iedereen verdient de ruimte om tot bloei te komen”
Beeld: Laura Keizer
Tekst: Wendy Noordzij
Lees ook
