Aanpak van jeugdoverlast: duidelijke grenzen, luisteren en samenwerken

““Wij zien geen oordeel, wij zien mensen.”

“Als er sprake is van vernieling, bedreiging of intimidatie, treden we meteen op en stellen we duidelijke grenzen”, benadrukt burgemeester Jannewietske de Vries. “We zien ook de andere kant van de medaille, namelijk dat jongeren perspectief nodig hebben en gezien en gehoord willen worden.”

“We zitten regelmatig om de tafel met alle betrokken partijen, dat vinden we belangrijk. Zo volgen we de ontwikkelingen en werken we samen.” Ze wijst op het succes van de gezamenlijke initiatieven. “Wat Jelle en Sociaal Collectief doen, is effectief. Activiteiten en coaches van Re-Care Zorg spelen een grote rol. Zij staan tussen de jongeren, niet boven hen en zijn belangrijke rolmodellen. Zij maken het verschil.”

Het begint met luisteren”

“Op dit moment sta ik letterlijk op straat,” vertelt Jelle de Jager, Jongerenwerker bij Sociaal Collectief. “Nog geen twee minuten geleden sprak ik een groep jongeren. Ik vraag hoe het met ze gaat, wat ze doen en hoe hun wereld eruitziet. Als je echt luistert, ontstaat er vertrouwen.” Hij ziet dat jongeren beter gedijen als ze een plek vinden waar ze iets kunnen betekenen. “Hoe meer ze sporten, muziek maken of werken, hoe minder ze geneigd zijn op straat te hangen. Vrijetijdsbesteding geeft richting én zelfvertrouwen.”

“Jongeren die overlast veroorzaken doen dat meestal niet vanuit kwaadwillendheid. Ik zie het als puberaal gedrag dat voortkomt uit kwetsbaarheid.” Jelle vertelt over een jongen die lange tijd geen contact had met zijn vader: “Toen hij eindelijk de moed had verzameld om hem te bellen, zei die vader iets als: ‘Met zo’n lelijke jongen als jij wil ik niks te maken hebben.’ En dat komt vaker voor dan je denkt. Sommige jongeren groeien op met ruzies, conflicten en verdriet.”

Volgens Jelle wordt er te snel geoordeeld: “We hebben het vaak over jongeren die ‘overlast veroorzaken’. Maar we praten niet over de shit waarin sommige jongeren zitten. Hun gedrag is niet altijd goed te praten. Toch is het een signaal. Als we dat begrijpen en luisteren, kunnen we hen beter helpen.”

“De menselijke maat werkt ook bij de politie”

Politieagente Laura de Boer sluit zich aan bij Jelle en merkt dat gesprekken helpen. “Agent Laura de Boer is helder: “We zijn zichtbaar in de wijk. Niet alleen als er meldingen zijn, maar juist ook op momenten dat er nog niets mis is. Het liefst werken we preventief en gaan we in gesprek. Toch treden we flink op als gesprekken met jongeren en hun ouders niet helpen. Want wie overlast veroorzaakt, wordt aangesproken. En als het nodig is, volgt stevig aanpakken.”

Het draait volgens haar om contact en samenwerking. Met de jongeren en met de partners. Volgens de politieagente helpt het dat jongerenwerkers en politie elkaar goed kennen. “Als jongeren weten dat we met ze meedenken, reageren ze anders. Ze voelen zich gezien en dat maakt veel uit.”

“Re-Care Zorg brengt alles samen”

Waar gemeente, politie en jongerenwerk elkaar vinden, sluit Re-Care Zorg de cirkel. Laurens Zawadi Breeuwsma legt uit dat zijn organisatie inzet op maatwerk en verbinding. “Wij stappen in zodra er een vraag komt vanuit bijvoorbeeld het gebiedsteam, politie of het sociaal werk. Dan kijken we samen wat er nodig is, snel en doelgericht. We willen dat jongeren perspectief ervaren.”

Volgens Laurens zit de kracht in korte lijnen en in systemisch werken. “We kijken niet alleen naar de jongere, maar ook naar het geheel eromheen: ouders, familie, vrienden, sportclubs, geloofsgemeenschappen. Zo ontstaat er een netwerk dat blijft bestaan, ook als onze hulp ophoudt. Dat is duurzaam werken.”

Een Sneek vol perspectief

De samenwerking in Sneek groeit nog steeds. Gemeente, politie en sociaal werk staan niet naast elkaar, maar mét elkaar. Burgemeester De Vries: “We werken aan een stad waar iedereen zich thuis en veilig voelt. Ga daarom met elkaar in gesprek en luister. Ouders thuis met kinderen én met elkaar op straat.”

Jelle vatte het samen: “We moeten jongeren niet afschrijven, maar uitnodigen. Ze hebben zoveel meer in zich dan we soms denken.” Of zoals Laurens het zegt: “Pas als je samen op dezelfde bladzijde van het boek komt, kun je echt aan oplossingen werken.”

En Laura de Boer besluit met een glimlach: “Jeugdoverlast is van alle tijden. Het verdwijnt niet van de ene op de andere dag. Maar samen zetten we stappen in de juiste richting. Door samen te werken en jongeren kansen te geven.”

Dit is een bijdrage van gemeente SWF

Tekst: Henk van der Veer
Foto: Jeannette Wouthuis

[quotes]

“Als er sprake is van vernieling of intimidatie, treden we meteen op”

“We moeten jongeren niet afschrijven, maar uitnodigen”