Boazumer huisarts Jannes Hornstra (65) kijkt terug op een werkzaam leven vol veranderingen: “Als ik dienst had, was mijn vrouw thuis”
Op 1 januari ging huisarts Jannes Hornstra met pensioen. Een receptie komt er niet. Dat is praktisch onhaalbaar. Stel je voor dat in het ‘beste’ geval er van de 4.500 patiënten een kwart een praatje wil maken, dan ben je dagen bezig. Daar voor in de plaats heeft dokter Hornstra bedacht dat mensen hem een brief of mail kunnen sturen waarop hij kan antwoorden. Goed gevonden. We gingen op bezoek bij de man die prachtig kan verhalen en gemist gaat worden in en door zijn geliefde Boazum.
“Het platteland trok me meer dan de stad, want op het platteland had je het hele pakket nog. Apotheek, je doet alles zelf, mensen hollen niet naar het ziekenhuis maar komen eerst bij de huisarts. Dat leek me veel mooier. Ik hoorde dat dokter Heins in Boazum aan zijn pensioen toe was. Toen hebben we een kopje koffie gedronken en waren we het al snel eens.” Dokter Heins was een geboren Rotterdammer van het type aanpakken. “Het was een korte sollicitatie”, lacht Hornstra.
Inloop spreekuur
“Hij vond dat ik maar eens een ochtendje mee moest lopen. Afspraken maken kon bij hem niet, het was een inloop spreekuur. Tot ongeveer half tien. Dan koffie en vervolgens visites rijden, lunch, spreekuur, klaar. Dat sprak me wel aan”, lacht hij andermaal. Het was echter niet zo eenvoudig als het leek, want de praktijk in Boazum werkte samen met een in Sibrandabuorren en dat betekende voor Hornstra dat hij om de dag ook ’s nachts dienst had, om het weekend ook de honneurs waar moest nemen, hij aan de bak moest als zijn collega op vakantie en hij ook bij bevallingen paraat moest staan. Welkom op het platteland zou je zeggen.
Stacaravan
Dat was eind 1994. Nog niet verteld en grote vraag bij het hierboven beschrevene is of Hornstra wellicht ook de woning van Heins had overgenomen of een ander huis in het dorp had gevonden. Nou ja huis, hij woonde met zijn vrouw Caroline, een baby en een hummeltje van drie op een perceel tegenover de praktijk, in een caravan. Huh? Jazeker, u leest het goed. Want hoe snel de overname van de praktijk ook was beklonken, hoe lastig was het om geschikte woonruimte te vinden. “Ik ben in gesprek gegaan met de gemeente. Alles kon want ze wilden graag de dokter in het dorp houden, maar niets mocht. Tegenover de praktijk was nog een smal stukje grond, daar hebben we een stacaravan op gezet. Maar de grond was schots en scheef, er moest natuurlijk gas, water, elektra en een telefoonlijn heen. Toen heb ik indringende gesprekken gevoerd met de gemeente en is dat geregeld.”
Protestrit
Leuk, maar de dorpsdokter die met zijn gezin in een caravan woont? Dat vonden ook zijn patiënten en mededorpsbewoners. Die kwamen in het geweer met in eerste instantie protestborden op bomen en gebouwen gevolgd door een heuse protestrit met tractors, karren en melkwagens naar het gemeentehuis van toen nog Littenseradiel. Het was uiteindelijk de toenmalige Commissaris der Koningin Loek Hermans die attent gemaakt door een brief van Hornstra’s collega’s, de burgemeester opdroeg de zaak te regelen. “Toen kon alles en was het van ‘hier komt een nieuwbouwplan, waar wilt u wonen’.”
Na twee jaar in de caravan, kon er eindelijk worden verhuisd, waar de rechterkant van de nieuwe woning dienst deed als praktijk en links en boven werd gewoond. Dat was de eerste grote verandering. Een andere was de komst van de mobiele telefoon. “Je kunt het je bijna niet meer indenken maar als ik dienst had, was mijn vrouw thuis want die moest op de telefoon letten. Ik had alleen een pieper en als die onderweg afging, belde ik bij mensen aan met de vraag of ik hun telefoon mocht gebruiken. Grote verandering was natuurlijk ook de komst van de Dokterswacht waardoor we veel meer vrij waren.”
Strijken achter de balie
Een verandering was ook de komst van Alie van der Zee. Die begon als oppas en hulp in de huishouding, maar uiteindelijk ook de dokter assisteerde, haar papieren haalde, ook die van apothekersassistente en uitgroeide tot de parel van de praktijk. “Alie is uit beton opgetrokken. Ze pakt alles aan wat op haar pad komt en heeft een zeer brede taakomvatting. Ze was in eerste instantie natuurlijk onze huishoudelijke hulp, dat bleef ze er gewoon bij doen en zo kon het gebeuren dat ze hier achter de balie gewoon stond te strijken. Ze is als dertig jaar bij ons en heeft zich nog geen uurtje ziek gemeld. Alie is de dobber.”
Koffers vol brieven, cadeautjes en bloemen
Tien jaar geleden kwam er weer een verandering toen door aanpassingen in het ziekenhuis de praktijk van Hornstra extra taken kreeg waardoor het praktijkgedeelte te klein werd. Om plaatst te maken verhuisden de Hornstra’s naar Leeuwarden waar de dokter oorspronkelijk ook vandaan komt. In eerste instantie werd een deel van het woonhuis bij de praktijk gevoegd, tegenwoordig is de complete optrek inclusief garage een zorgpand en staat er zelfs een container op de oprit die dienst doet als spreekkamer. Dit doordat zijn collega in Sibrandabuorren er mee stopte, Hornstra deze praktijk ook overnam en zijn patiëntenbestand nu 4.500 namen telt. En hij tien mensen aan het werk heeft. Vrouwen wel te verstaan. “Net zoals Alie super loyaal en trouw is, hebben we dat met iedereen. We hebben het erg getroffen. Soms is het een beetje druk, maar we kunnen de lol en de sfeer er goed in houden. Dat komt ook door het soort mensen dat hier komt”, spreekt de dokter zijn waardering uit. Andersom is dat ook het geval wat bleek tijdens zijn ziek zijn en hij er een jaar uit lag. “Koffers vol brieven, cadeautjes en bloemen heb ik gekregen. Ontzettend fijn was dat. En zoiets hebben we ook meegemaakt toen Alie 25 jaar bij ons was. We hadden stiekem georganiseerd dat mensen een kaartje konden sturen met een anekdote er op. Dat waren er zo veel dat de postbode weigerde te komen en zei ‘wat is dit hier allemaal’.”
Clubarts bij Cambuur
De vooralsnog laatste verandering is aanstaande nu de sympathieke huisarts met pensioen gaat. Is hij met alle drukte van de laatste jaren waar hij van caravandokter zorgmanager werd, niet bang voor het bekende zwarte gat? “Nou, zo zwart zal dat niet worden. Ik ben acht jaar geleden weer begonnen met studeren. In bepaalde deelgebieden heb ik interesse zoals in sportgeneeskunde en orthopedie. Ik ben de kaderhuisarts opleiding in Rotterdam gaan doen en ook de vervolgopleiding echografie. Toen ik daar mee bezig was, belde Cambuur of ik bij hen wilde komen. En sindsdien ben ik clubarts bij Cambuur. En ik ben daarnaast anderhalve lijn huisartsen gaan doen tussen collega’s en het ziekenhuis in, waarbij collega’s patiënten met schouder- of knieklachten naar mij kunnen doorsturen. Dat blijf ik ook nog even doen, maar dan in lesvorm aan collega’s en doktersassistentes. Maar de bedoeling is wel dat er tijd vrijkomt voor verwaarloosde hobby’s zoals vogeltjes kijken, schaatsen en fietsen. En natuurlijk tijd voor de familie. Ik ben een halve dag in de week oppas-pake”, besluit hij.
Doktersassistentes Alie, Margriet en Aniek en ook de praktijkondersteuners Ina, Simone, Wim-Jan en Petra blijven in de nieuwe praktijk. Vanaf januari worden huisartsen Laura van Nunspeet en Elske de Wolff de vaste gezichten. Zijn nemen de zorg voor de patiënten van huisartsen Hornstra en Jansen over.
Lees ook
