Xander Jongejan (50) komt met derde roman - “Ik ben meer uit op lezers dan op kopers”

Door: Richard de Jonge vr 23 feb, 19:45 Cultuur en uitgaan
Foto: Richard de Jonge
Xander Jongejan: “Ik moet alleen zorgen dat de hypotheek wordt betaald en dat er genoeg kattenvoer in huis is.”
Xander Jongejan: “Ik moet alleen zorgen dat de hypotheek wordt betaald en dat er genoeg kattenvoer in huis is.”

SNEEK - Zijn liefde voor het schrijven begon in de derde klas middelbare school toen een leraar Nederlands zijn verhaal uitkoos om voor te lezen. “Dat was heel bijzonder want iemand anders gebruikte mijn woorden en mijn vriendjes en klasgenootjes luisterden daar naar. Ik merkte dat je door iets te maken een effect kon hebben op anderen. Het met woorden andere mensen raken is altijd gebleven. De in Sneek woonachtige Xander Jongejan (Velsen, 1973) bracht tot nog toe twee dichtbundels en twee romans uit. ‘Sal’ is zijn vijfde publicatie en zijn derde roman, uitgegeven in eigen beheer. 

Xander Jongejan is geboren in Velsen, opgegroeid in Hoorn, volwassen geworden in Utrecht en gesetteld in Sneek. Hij is afgestudeerd in film- en televisiewetenschappen, trouwde, kreeg twee zoons, emigreerde zoals hij dat zelf zegt rond zijn dertigste naar Sneek, scheidde en woont nu met kat in een gezellige woning uit het begin van de vorige eeuw. 

Liedjes op YouTube
Xander schrijft gedichten en romans, verslagen van squashwedstrijden voor de nieuwspagina van GrootSneek, zakelijke boeken, en sinds kort ook liedteksten. “Ik maak een tekst; Anne Feenstra maakt daar muziek bij en een week later staat het YouTube. Dat is erg leuk om te doen.

Met Jasper, mijn vriend van toen en nu, heb ik samen het schrijven ontdekt. We maakten samen gedichten, verhalen, toneelstukken, schreven brieven aan elkaar, dialogen en we hebben uitgevers gezocht. Maar dat ging niet zo. Op een gegeven moment dacht ik: ‘Wat heb ik nou door de jaren heen eigenlijk allemaal gemaakt?’ En heb dat in 2017 in een dichtbundel gepubliceerd. In eigen beheer.” 

‘Schrijven is problemen oplossen die je zelf gecreëerd hebt’
Heel anders dan het maken van een tekst naar aanleiding van een gesprek met iemand, moet een schrijver het vaak hebben van zijn fantasie. En daarbij is het schrijven van een boek een klus van jaren. “Dit,” wijst hij op zijn net verschenen boek ‘Sal’, “is niet zomaar gegaan. Het heeft vijf jaar geduurd. Ik ben ook een keer opnieuw begonnen. Toen had ik 60.000 woorden geschreven en heb ik er 56.000 weg moeten gooien omdat ik het niet goed vond. Vervolgens heb ik er een schrijfcoach naar laten kijken, heb ik nog wat geschrapt en hield ik driehonderd woorden over.”

Goedemorgen bent u daar nog? “Dat is geen fijne fase, hoor”, lacht Xander. “Maar als je daar doorheen bent, en je snapt wat je verkeerd gedaan hebt; dat kan herstellen, door kan, en het tot een goed einde brengen, geeft een heerlijk gevoel. Iemand zei eens: ‘Schrijven is problemen oplossen die je zelf gecreëerd hebt.’ Daar kan ik me wel in vinden.”

Ik wil graag dat het mensen raakt en dat ze het erover hebben

Noord-Hollandse nuchterheid
Een boek schrijven is één, maar hoe geef je daar ruchtbaarheid aan en breng je dat aan de man is een tweede, als er niet een uitgever achter je staat? “Via social media en via Hebban”, antwoordt Xander Jongejan. “Dat is een community met driehonderdduizend lezers en daar heb ik een lezersclub ingekocht. Dan moet je een aantal boeken aanleveren, gaan mensen je boek lezen, daar in een forum over discussiëren, er worden reviews gemaakt, er verschijnen blogs. Dat samen met een interview dat ik heb laten maken en dat is verschenen in brieven, zorgt ervoor dat mensen je boek gaan kopen. De eerste reviews zijn binnen en ik zit op vier van de vijf sterren, dus dat is bemoedigend”, zegt hij met een gezonde dosis Noord-Hollandse nuchterheid. Dat kopen gebeurt (vooralsnog) niet in duizenden aantallen, maar dat hoeft volgens Xander ook niet. “Ik wil natuurlijk graag dat het gelezen wordt, dat het mensen raakt en dat ze het erover hebben. Ik ben meer uit op lezers dan op kopers.”

Kattenvoer en een hypotheek 
Xander Jongejan werkte hiervóór als manager dienstverlening bij de gemeente Leeuwarden, maar dacht: “Dat moet anders.” En is voor zichzelf begonnen. ‘Advies en verhaal’ is de ondertitel van zijn onlangs gestarte bedrijf. In de praktijk betekent dit dat hij met zijn twintig jaar ervaring bedrijven helpt zich te verbeteren.

“Naast mijn werk schreef ik altijd. Dat waren parallelle werelden. Ik wil graag dat dit mengt. Ik ben nu met iemand zakelijk een boek aan het schrijven waar mijn management- en schrijfervaring bij elkaar komen. Van het schrijven van boeken kan ik niet leven, maar dit boek is een commerciële opdracht. Non-fictie en als ik dat kan combineren met fictie wordt het misschien wat. Maar dat weet ik niet. Ik heb alleen maar verantwoording aan mezelf af te leggen. 

Ik moet alleen zorgen dat de hypotheek wordt betaald en dat er genoeg kattenvoer in huis is”, besluit hij. Hadden we het al over de Noord-Hollandse nuchterheid gehad? 

Sal
Sal Benjamin is een 103 jaar oude man die in de Tweede Wereldoorlog niet kiest voor zijn grote liefde maar voor zichzelf. Xander Jongejan over het boek: “Ik wilde een boek maken tegen de keer in. Een oud personage is niet flitsend, geen actieheld. Dus ik wilde een langzaam boek maken, maar niet op de Hendrik Groen-manier. Dat was één. Het andere was het thema dat mensen in hun leven keuzes moeten maken en moeten leven binnen systemen. Hoe een persoon zich verhoudt in een dwingend systeem, vind ik interessant. Ik heb een extreme situatie opgezocht waarin de Joodse hoofdpersoon zich niet meldt zoals door de bezetter gesommeerd en waar door zijn schoonfamilie aan werd voldaan, kiest hij voor zichzelf. Hij redt het, overleeft de oorlog, maar is vervolgens de rest van zijn leven alleen.”

Foto: Richard de Jonge
Tekst: Richard de Jonge