Kees de Jong haalt ‘Heeg in vroeger tijden naar het nu’

Kees (75) werd in de oorlog, als eerste zoon van Botte en Griet, in Heeg geboren. Zijn vader hield er een winkel in de Harinxmastraat. “Galanteriewaren. Huishoudelijke artikelen, zo noemde je dat toen”, begint Kees. In het dorp zaten allerlei winkels weet hij nog, zo had je alleen al vijf bakkers in Heeg. De dorpelingen deden hun boodschappen zelden buiten het dorp. De vader van Kees was al de derde generatie De Jong die een winkel in het dorp hield. De lijn van winkeliers startte in 1894, toen de broers Kees en Klaas de Jong winkels openden in Heeg. Van generatie op generatie ging dat door, ook de naam Klaas en Kees werd doorgegeven. Niet alleen Botte, Kees’ vader, kwam uit een winkeliers gezin, Kees’ moeder Griet was een dochter van de kruidenier. “Bij ons werd op verjaardagen altijd over winkels en mensen gesproken. De hele familie zat in de winkels en de mensen die in de winkel kwamen brachten verhalen met zich mee.”

Kantoorbaan Toch wilde Kees zelf eerst helemaal geen winkelier worden. “Toen ik van de middelbare school kwam vroeg mijn vader of ik in de winkel wilde, ik antwoordde dat ik reisleider of sportleraar wilde worden. Ik was gek van sport en wilde ook wel graag wat meer van de wereld zien. Volgens mijn vader kon ik daar niets mee verdienen. Na mijn diensttijd regelde hij een kantoorbaan voor mij bij Nirota in Sneek. Na een jaar had ik het daar wel gezien, een kantoorbaan was niets voor mij. Zo belandde ik alsnog in de winkel”, legt Kees uit. Naast Kees kregen Botte en Griet nog drie zonen. Toen Kees zijn weerzin van een kantoorbaan nog aan den lijve aan het ondervinden was, volgde zijn broer Jan, hun vader al in zijn voetsporen.

Herhaling van geschiedenis Op een feestje van zijn broer ontmoette Kees zijn vrouw Gerie. Zij trouwden in 1969. Het was een tijd waarin de watersport sterk opkwam en Heeg een geliefd dorp werd voor de watersporttoerist. Er kwam een winkel vrij op de Harinxmastrjitte 38, waar nu een kapsalon is gevestigd. Samen met Gerie startte hij daar met de verkoop van watersportartikelen en vrijetijdsartikelen, zoals tuinmeubelen. Broer Jan had de zaak van na het overlijden van heit in 1973 geheel overgenomen en hernoemde de zaak ‘Warenhuis de Jong’. De De Jong-geschiedenis repeteerde zich, wederom bestierden gebroeders De Jong meerdere winkels in de hoofdstraat van het dorp. Tot op heden zitten beide zaken er nog. Ondanks de opkomst van de watersport konden ze er nog niet helemaal van rondkomen, daarom werkte Kees eveneens bij Jan in de winkel.

Veranderingen Hij bleef sportfanaat; voetbalde in Heeg en schaatste wanneer het kon, maar sportleraar werd hij nooit en reisleider evenmin. “Ik heb er ook nooit meer aan gedacht”, geeft Kees toe. Hij bleek toch net zo’n winkel man te zijn als zijn familie. Samen met Gerie kreeg hij drie zonen: Erik, Arjen en Jelger. In 1990 volgden er grote veranderingen toen een supermarkt in de straat stopte en Kees en Gerie het pand overnamen. De omzet verdubbelde en aan de winkel verdienden zij een prima boterham. “Ik vond het prachtig om in de winkel te staan. Ik kon uiteindelijk ook moeilijk afscheid nemen. In 2008 nam onze zoon Arjen de winkel over, toen dacht ik: is het nu al klaar?” Gerie adviseerde hem om weg te blijven uit de winkel. “Anders wil hij zich er altijd mee bemoeien”, valt ze bij. Er kwam ruimte voor een oude passie: reizen. Ze bezochten alle continenten onderhand wel. Hij verdient er dan wel geen geld mee, maar verzamelt wel zijn eigen verhalen. Iets wat Kees meer waard lijkt en echt lang weg uit Heeg, dat wil hij niet. “Ik ben een Hegemer in hart en nieren”, klinkt het resoluut.

Heeg van vroeger Dat blijkt uit een andere passie. Al jong spaarde hij oude ansichtkaarten, foto’s en krantenknipsels van Heeg. “Ik ging daarvoor zelfs naar beurzen. Ik kan nu wel zeggen dat ik alle ansichtkaarten wel heb.” Zo’n 30 jaar geleden richtte hij met andere Hegemers de vereniging ‘Heech fan Alds’ op. Ze organiseerden reünies, en verzamelden oud beeldmateriaal. “Ik ben helemaal weg van die oude foto’s. We hebben er nu zo’n 3000. Het herinnert mij aan het leven in Heeg van vroeger; hoe de mensen waren. Ik kende er ook veel, want dat hoort bij het winkelleven. Ik heb die verhalen een beetje meegemaakt.” Al de verhalen en anekdotes die hij heeft verzameld, zitten allemaal in zijn bovenkamer. “Ik zou ze wel op willen schrijven, maar ik ben geen schrijver. Dat blijft daar gewoon maar zitten”, zegt hij tikkend tegen zijn hoofd. Het mooiste wat hij tegenkomt vindt hij het boerenleven van die tijd. “Er waren toen mensen die veel fotografeerden, maar nooit wat lieten zien. Bij hun overlijden komen die foto’s dan ineens tevoorschijn.” Met de stichting geven ze zo’n zes tot acht presentaties per jaar. “Dat trekt toch wel zo’n 60 tot 80 mensen per avond. En er komen ook vaak oud-Hegemers, die op hun beurt weer verhalen meebrengen. Heel leuk.” Dat er steeds meer winkels en daarmee ook mensen en hun verhalen uit de Harinxmastraat verdwijnen, daar heeft Kees wel moeite mee. “Ik denk niet dat we er ons tegen kunnen verzetten, want het is gewoon zo. Vroeger kocht iedereen bij iedereen, nu winkelen mensen op een andere manier. Ach, het is de tijd”, besluit Kees.

Tekst en foto: Kirsten van Loon