Organisatorisch hoogte- én dieptepunt: IFKS knalt op het water
FRYSLAN - Binnen een jaar maakte de Iepen Frysk KampioenskIppen Skûtsjesilen (IFKS) een hoog hoogtepunt en een diep dieptepunt mee. Het dieptepunt was dat een betrekkelijk nieuwe schipper zijn skûtsje op een zodanige manier restaureerde dat er in feite een nieuw skûtsje was gebouwd. Dat is een aanslag op een van de schragen van de IFKS, dat er zoveel mogelijk gezeild wordt op skûtsjes die tussen 1900 en 1940 de vracht in Fryslân rondbrachten.
Het heeft niet zoveel zin meer om er diep op in te gaan, het betrokken skûtsje (‘Ut en Thús’) en de schipper Luuc Elzinga zijn na veel heen en weer gepraat uit de IFKS verwijderd en uiteindelijk toch ook weer niet. De IFKS schudt nu met het hoofd om dat te vergeten en gaat weer over tot de orde van de dag: een nieuwe week wedstrijdzeilen met skûtsjes in Fryslân. Die zeilweek begint op 1 augustus in Hindeloopen. En nu kan daarvan al gezegd worden dat het een uiterst spannende week zal gaan worden, want de favorieten ontlopen elkaar heel weinig.
Skûtsjes zijn van de mienskip
Dat komt omdat de schippers niet stilzitten en steeds (op een legale wijze) investeren in hun skûtsje. Dat maakt skûtsjesilen duur, en dat past niet iedereen. De oplossing is meestal dat een aantal mensen in een dorp of zelfs stad, een stichting in het leven roepen om een skûtsje te exploiteren. Die uit 1956 daterende zienswijze uit de SKS wordt langzamerhand ook een gewoonte binnen de IFKS. Een mienskip betaalt in z’n geheel het ‘eigen’ skûtsje.
Maar ook individuelen die een skûtsje in de vaart houden - die overigens ook vaak niet zonder sponsoren kunnen - mogen in het grote geheel van de IFKS best meedoen. Het is een brede organisatie, waarin (bijna) iedereen een plaats kan vinden. Skûtsjes worden vaak ‘doorgegeven’, maar het ‘neiteam’ moet dan een groep medestanders vinden. Het grote voorbeeld van dit alles is de kampioen van vorig jaar, Geale Tadema van het skûtsje wat zo heel terecht ‘It Doarp Eastermar’ heet.
IFKS TV
En je hoort het nu veel vaker. “Ja, wy wolle graach it Warkumer skûtsje wêze”, zegt Jeroen Sijtsma. “Nee. wy bin net it De Jong-skûtsje, mar it Koudumer”, zegt Arjen de Jong. “Ja, ik bin útkaam yn Balk”, zegt Jochem Tadema, nadat hij het legendarische skûtsje ‘Lyste Lies’ van zesvoudig kampioen en schoonvader Tony Brundel overnam. Het lijstje is veel langer: Fryslân krijgt op den duur een daverende dorpenoorlog op het water, want de skûtsjes hebben een grotere aanhang dan alleen familie.
En die aanhang geniet van het initiatief van de IFKS om een eigen livestream op een YouTube kanaal te maken. IFKS TV. Dit initiatief bleek aan te slaan bij de aanhang, omdat je ook op een dag, dat je er niet bij kunt zijn, toch het ‘eigen’ schip kan volgen. En dat was dus het hoogtepunt van het afgelopen IFKS jaar. Dat zal dit jaar worden doorgezet.
A-klasse met vijftien schepen
64 skûtsjes hebben zich klaargemaakt voor de wedstrijden. Er wordt veel geoefend. Met name op de donderdagavonden op het Heegermeer zeilen er soms zeventien tot achttien skûtsjes. Om de week legt de zeilvereniging Heeg zelfs startlijnen uit. Alles moet professioneler worden, vinden de schippers. Want de wedstrijden moeten de strijd die de Friese schippers onderling in de vrachtvaart hadden, weer tot leven brengen.
Omdat de ‘Ut en Thús’ uit de wedstrijd is verdwenen, zitten er in de grote A-klasse dit jaar geen zestien, maar vijftien deelnemers. Een beetje meer ruimte voor de spannning. ‘Eastermar’ (Tadema) en de ‘Sterke Jerke’ (Tjoelker, Earnewâld) maakten daar vorig jaar de dienst uit, maar krijgen in de IFKS-week echt geduchte concurrentie van de ‘Vrouwe Jantje’ (Bandstra, Starum), de ‘Striidber’ (Zijsling, Drylts) en de ‘Eeltsje Baas’ (Kuperus, Makkum) om nog maar te zwijgen van de gepromoveerde schepen.
Tot op de laatste golf
De diverse voorwedstrijden hebben al laten zien dat de spanning tot op de laatste golf van het IJsselmeer zal voortduren. Ook in de andere drie klassen. De gemakkelijk gepromoveerden van de C- naar B-klasse, de ‘Ingelskman’ (Heerschop) en ‘Lytse Lies’ (Tadema) zullen het nu in de B-klasse veel moeilijker krijgen om door te stoten. En wat doen nieuwe investeringen in de C-klasse en de kleine a-klasse? Het mooie is dat niemand dat weet. Dan moet je wel op de dijk in Hindeloopen zitten of IFKS TV gaan volgen.
IFKS programma:
Elke dag:
C-klasse: 09:15 uur
B-klasse: 11:00 uur
a-klein: 12:45 uur
A-klasse: 14:30 uur
za 1 augustus - Hindeloopen
zo 2 augustus - Stavoren
ma 3 augustus - Heeg
di 4 augustus - Sloten
wo 5 augustus - Echtenerbrug (inhaaldag)
do,6 augustus - Echtenerbrug
vr 7 augustus - Lemmer
za 8 augustus - Lemmer.
En voor wie de wedstrijden op televisie wil volgen: op de website van de IFKS staat precies wat je dan moet doen (IFKS TV - IFKS skûtsjesilen - IFKS).
Tekst: Eelke Lok
Foto: Thewes Hoekstra
Lees ook
