Draagt Elkanders Lasten al honderd jaar dichtbij in Sneek: “Soarch út hànen nimme, der wêze foar inoar, net op de foargrûn, mar altyd paraat”

Voorzitter Romke Akkerman sprak namens de vereniging, burgemeester Jannewietske de Vries reikte namens de gemeente Súdwest-Fryslân de Penning van Verdienste uit en als persoonlijk slotakkoord werd een speciaal geschreven gedicht aan DEL overhandigd.

Ontstaan uit onderlinge steun

Het verhaal van DEL begint in 1926. Op 19 februari van dat jaar kwamen leden van Patrimonium en de Christelijke Nationale Werkmansbond Aquila bijeen in Sneek. Voorzitter Romke Akkerman haalde tijdens zijn toespraak de oude notulen aan. Daarin werd gesproken over “onderlinge steun bij eventuele sterfgevallen” en over de wens dat de naam Draagt Elkanders Lasten werkelijk tot zijn recht zou komen. Op 1 juli 1926 trad de vereniging officieel in werking. DEL begon met 298 leden. De contributie bedroeg toen zeven cent per week en de kosten van een begrafenis werden berekend op 85,50 gulden.

“Een totaal andere wereld dan nu, moeilijk om voor te stellen,” zei Akkerman. Toch is juist die oorspronkelijke gedachte na honderd jaar nog altijd herkenbaar: mensen helpen op het moment dat zij dat het hardst nodig hebben.

Van lijkkoets naar uitvaartcentrum

In de eerste jaren beschikte DEL nog niet over een eigen uitvaartgebouw. Overledenen werden meestal thuis opgebaard. Pas later ontstond de wens om een eigen plek te hebben waar families in rust afscheid konden nemen. In 1940 kocht de vereniging het pand aan de Singel 42. Door de omstandigheden van de Tweede Wereldoorlog duurde het nog tot 1952 voordat de benedenverdieping kon worden verbouwd tot uitvaartcentrum. In overleg met predikanten kreeg het gebouw de naam Talitha Koem.

In 1985 werd aan De Harste het nieuwe uitvaartcentrum Talitha Koem geopend. Daar is DEL nog altijd gevestigd. Het gebouw is in de loop der jaren verbouwd, uitgebreid en vernieuwd. De vereniging groeide mee met de tijd. Van één bode in dienst naar negen personeelsleden. Van 298 leden naar ongeveer 13.500 leden. Van lijkkoetsen en volgkoetsen naar moderne uitvaartauto’s. En van uitvaarten vooral binnen protestantse kring naar uitvaarten voor mensen met uiteenlopende achtergronden.

Wat hetzelfde bleef

Toch benadrukte Akkerman vooral de continuïteit. “In honderd jaar tijd waren er vele veranderingen, maar wat hetzelfde is gebleven is de kwaliteit, de integriteit en de zorg voor de overledene en de nabestaanden.”

Hij sprak daarbij nadrukkelijk zijn waardering uit voor de mensen die het werk van DEL elke dag dragen: de administratie, de verzorging, de catering en de drie uitvaartleiders. “Vandaag staan we even stil bij het honderdjarig bestaan en morgen gaan we weer verder met onze taak.”

Penning van Verdienste

Burgemeester Jannewietske de Vries benadrukte die betekenis namens de gemeente Súdwest-Fryslân. “Soarch út hânen nimme, der wêze foar inoar, net op de foargrûn, mar altyd paraat.”

Volgens De Vries is DEL al honderd jaar een vaste waarde in de lokale gemeenschap. Zij wees op de maatschappelijke en christelijke betrokkenheid waaruit de vereniging is ontstaan, maar ook op de professionele en nabije manier waarop DEL vandaag de dag werkt. “As it fertriet hast net te dragen is, fielt de soarch, oandacht en help fan in útfeartferiening as in waarme tekken.”

Namens de gemeente reikte zij daarom de Penning van Verdienste uit

Persoonlijk slotakkoord

Aan het einde van de receptie kreeg de bijeenkomst een persoonlijke en poëtische toon. In een toespraak, van dichter Henk van der Veer, vol herinneringen aan Sneek, zondagmorgenrituelen, wandelingen over de Algemene Begraafplaats en de vanzelfsprekende aanwezigheid van de dood in het dagelijks leven, werd duidelijk hoe diep DEL met het leven van veel Snekers verweven is.

De dood werd vroeger niet doodgezwegen, zo klonk het. Als kind wandelend aan de hand van een vader over de begraafplaats, langs namen in steen, ontstond al vroeg het besef dat afscheid bij het leven hoort. Niet hard of afstandelijk, maar stil, dichtbij en menselijk.

Als blijvend cadeau werd vervolgens een speciaal voor DEL geschreven gedicht overhandigd aan voorzitter Romke Akkerman en daarmee aan alle leden. Het gedicht kreeg de titel Talitha koem, naar het uitvaartcentrum. Die naam verwijst naar de Bijbelse woorden “meisje, sta op” en draagt daarmee een boodschap van hoop in zich.

Talitha koem

Talitha, dyn naam klinkt su eigen en eksoatys tegelyk

in ’e ouwe Aramese geheimtaal fan ut gewoane fòlk

amper te loven dat de kouwe kille doad nyt ut laatste woard het

talitha koem kom overend en huppel deur ut leven!

dou meiske fan twaalf, dòchterke fan Jaïrus

-tiidloas ferhaal fan tweedúzend jaar leden-

inspirasybron foar ut leven at der ogenskynlek

gyn enkele hoop mear is

tòch fertrouwen houwe in ’e toekomst

hoe breekber soms at alles onútsichtelek liekt

is der altyd wear ut ferhaal fan Talitha en Jaïrus

talitha koem kom overend, dwars teugen alles in

Henk van der Veer