Designstoel als levenswerk van Folkert van der Harst uit IJlst: ‘De wereld een beetje mooier maken!’
IJLST - Maar liefst twintig jaar lang werkte Folkert van der Harst (82) uit IJlst aan de vervolmaking van stoel ‘AURON’, zijn levenswerk om de wereld een beetje mooier te maken. In een prachtig vormgegeven boekwerk vertelt hij hoe dat proces eruit zag en wat hij wil meegeven aan de volgende generatie. De huidige tijd is rijp voor een andere kijk op gebruiksvoorwerpen, zoals meubels, volgens Folkert van der Harst. Zijn stoel is rijp om de wereld te veroveren.
“Mensen moeten actief zitten!”, stelt Folkert van der Harst direct aan het begin van dit interview. Iets waar ikzelf, dagelijks de nodige uren zittend aan mijn PC en als enthousiast yogabeoefenaar, onmiddellijk op aansla. Zorg voor onze ruggengraat krijgt veel te weinig aandacht in de westerse wereld. Van der Harst nodigt me uit plaats te nemen op een van de ranke AURORA-modellen in zijn woonkamer. Ik ben direct verkocht: dit zit fantastisch! Waar moet ik zijn? In welke winkel staan deze stoelen? Van der Harst tempert mijn enthousiasme: “Ik heb alleen deze prototypes.” Maar met deze stoel wil hij de wereld wél een beetje mooier maken. Glimlachend: “Anders ben je daar niet twintig jaar mee bezig.”
Miniatuur van elektriciteitsdraad
“De jaren beginnen te tellen; ik weet niet hoelang ik nog heb. Ik wil dit cadeau de wereld inbrengen”, zegt Van der Harst. Het was voor hem reden om zijn concept in te zenden voor de ‘Duurzame dertig’-prijs 2025 en de Vredeman de Vries-prijs van 2024. Speciaal voor die laatste prijs liet hij zijn voormalige buurvrouw en vormgeefster Yldau Reitsma een boekwerk maken, dat nu prominent voor ons op tafel ligt.
Het boekwerk dat het levenswerk beschrijft - Foto: Yldau Reitsma
Prachtig is de foto van een miniatuur die laat zien waar het allemaal begon. Van der Harst: “In 2001 waren mijn in 2021 overleden vrouw Nel en ik op vakantie in Frankrijk. Ik was vastbesloten om na de vakantie thuis te komen met een eigen ontwerp van een stoel. Eentje die minimaal gebruik maakt van materiaal, niet dominant aanwezig is, goed zit, zo eenvoudig en zo goedkoop mogelijk is, zwevend en stapelbaar is en naar persoonlijke smaak is samen te stellen.” Met behulp van kleurrijk elektriciteitsdraad was het basisontwerp snel gemaakt.
Energie van ontelbare mensen
Thuisgekomen van vakantie liet Van der Harst het idee toetsen bij meubelfabriek De Valk in Sneek. “Ze gaven me de opdracht een voorbeeldframe op werkelijk formaat aan te leveren. Met behulp van elektriciteitsbuis lukte dat na drie maanden.” De fabrikant slaagde er echter niet in om exact hetzelfde frame te maken. “Pas zeven jaar later konden de frames op een computergestuurde machine perfect worden gebogen. In de tussentijd ontmoette ik allerlei mensen met liefde voor hun vakgebied die mij verder wilden helpen.” Dat waren mensen van bedrijven in en buiten Friesland, zelfs iemand van de TU uit Delft. “Deze stoel bevat de energie van ontelbare mensen”, schetst Folkert van der Harst.
Vierhonderd zittingen
Er zijn ook ontelbare mogelijkheden om de zitting van de stoel vorm te geven. “Ik heb wel vierhonderd verschillende zittingen gemaakt, met behulp van piepschuim, kurk, karton, multiplex, kippengaas, polyester.” Een stoffeerder uit Sneek gaf door specifieke stofkeuze zelfs een Japans tintje aan de stoel. Niet alle door Van der Harst of derden bedachte variaties bleken haalbaar of betaalbaar. Een speciaal plekje in zijn hart heeft de DIY-stoel (Do It Yourself), een stoel met tiewraps, waarbij zijn vijftienjarige en eveneens zeer creatieve kleinzoon Auron de illustraties heeft getekend.
Tijd voor andere kijk op meubels
“De huidige tijd is rijp voor een andere kijk op gebruiksvoorwerpen, zoals meubels”, vindt Folkert van der Harst. “De meubellobby is nog dusdanig dat we allemaal prullaria kopen. We kopen een goedkope stoel, zakken daar na een jaar doorheen en daarna gaat ie naar de stort. Zo gooien we 23 miljoen kilo meubels per jaar weg.” Dat de Nederlandse hoofdontwerper van een bekend Zweeds concern voor meubels en woonartikelen nog niet heeft gereageerd op een brief van een enthousiaste fan en dat hij nog niet in de prijzen is gevallen met zijn stoel deert Folkert van der Harst niet.
Stoel gemaakt van elektriciteitsdraad - Foto: Yldau Reitsma
“Ook Gerrit Rietveld kwam destijds niet direct aan de bak. Alles gebeurt op het juist moment”, is zijn levensbeschouwing. “De weg was lang, maar leerzaam; zowel in technisch als menselijk opzicht. Door zijn lange weg is de stoel nu rijp om de wereld te veroveren. Niet alleen door zijn schoonheid, zachtheid en zitcomfort, maar ook omdat ie voldoet aan alle eisen van de circulaire economie van 2030. Geduld was wat de wereld nu mooier maakt.”
Het boekwerk over de stoel AURON in concept is verkrijgbaar via de website yldaureitsma.nl.
Tekst: Riemie van Dijk
Foto’s: Yldau Reitsma en aangeleverd
Lees ook
