INTERVIEW | De buurtbemiddelaar van het Sociaal Collectief is géén ‘Rijdende Rechter’!

Sinds 2022 kunnen inwoners uit de gemeente Súdwest-Fryslân gratis een beroep doen op buurtbemiddeling via de Stichting Sociaal Collectief. Inmiddels staat de teller op ruim 200 bemiddelingen. Johan Tadema (coördinator en vrijwillig buurtbemiddelaar) en Harry Jorritsma (buurtbemiddelaar) geven graag meer ruchtbaarheid aan deze mogelijkheid de onderlinge burenrelaties te verbeteren.

“Heb je het er al eens met de buren over gehad?”

We wonen dichtbij elkaar in Nederland
“Overlast is een toenemend probleem in Nederland. We wonen dichtbij elkaar en hebben vrijwel altijd met buren te maken”, weet Johan Tadema. Maandelijks krijgt hij gemiddeld tien aanvragen voor buurtbemiddeling binnen via de gemeente, de politie en wijkagenten en alle woningcorporaties in Súdwest-Fryslân of door rechtstreeks contact. Johan beoordeelt dan of het aangemelde geval in aanmerking komt voor bemiddeling. Is dat zo, dan kan hij beschikken over veertien buurtbemiddelaars. “Mijn vraag is altijd: ‘Wie is beschikbaar en heeft tijd?’ Liefst iemand die niet uit de omgeving komt: je wilt onafhankelijk zijn en in hoeverre lukt dat bij bekenden?”

Top 3: geluidsoverlast, de tuin en pesterijen
Harry Jorritsma, vrijwilliger van het eerste uur, heeft al tientallen bemiddelingen op zijn conto staan. “Destijds las ik een artikel in GrootSneek over buurtbemiddeling. Het leek me leuk om mensen te helpen die onderling problemen hebben en te kijken of je iets kunt bereiken.”

Harry en zijn medevrijwilligers worden niet in het diepe gegooid. “Ze volgen een tweedaagse opleiding voordat ze aan de slag gaan. Na een half jaar is er een derde dag, waarin ze zaken opfrissen”, vertelt Johan. Hij heeft speciaal voor ons uitgezocht waaruit de top 3 van bemiddelingsaanvragen bestaat. “De eerste is geluidsoverlast door mens of dier. De tweede betreft tuinzaken: een heg, een boom die wel of niet gesnoeid wordt, tuinafval tegen de schutting, rotzooi en ongedierte in de tuin. De laatste gaat over pesterijen, het gevoel gesard te worden en soms zelfs intimidatie.”

Ergernis, die blijft sudderen
Johans vaste vraag bij een intake is: “Heb je het er al eens met de buren over gehad?” Meestal is dat wel het geval, maar is de ergernis blijven sudderen. De oplossing die de aanvrager voor ogen had, heeft dan niet plaatsgevonden.

Wij blijven neutraal en zetten in op verbeterde relaties

Johan: “Vervolgens gaan zaken zich opstapelen. Dan is een verkeerd geparkeerde auto de spreekwoordelijke druppel voor buren die vroeger goed met elkaar konden opschieten. Na een intake met de aanvrager belt de buurtbemiddelaar aan bij de buren. Soms is die zich niet bewust van situatie. Soms heeft iemand geen zin in bemiddeling. Een andere keer wordt de buurtbemiddelaar wel binnengelaten en is de reactie: ‘Ik spreek de buurman morgen; we komen er wel uit.’ Dan krijg je drie weken later een whatsappje: ‘Het is dit weekend uit de hand gelopen’.”

Zelf met oplossingen komen
In totaal wordt 71% van de aanvragen daadwerkelijk in behandeling genomen. Bijna 20% van de aanvragen leidt tot een bemiddelingsgesprek. Meer dan 50% heeft een positieve impact zonder dat er een bemiddelingsgesprek tussen de partijen nodig is. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat buren het conflict zelf oplossen of dat ze worden doorverwezen naar andere (hulpverlenende) instanties.

Harry: “Mensen die wij ontmoeten, zitten hoog in de emotie; ervaren gezondheidsproblemen, kunnen er soms niet meer van slapen. Die emotie komt weer terug als buren met elkaar in gesprek gaan. Dan raken ze de verbinding kwijt.” Hij merkt dat mensen het liefst zouden willen dat hij als bemiddelaar  - net als bij de Rijdende Rechter - de oplossing aanreikt. “Maar op die manier krijg je een winnaar en verliezer en is het risico op herhaling veel groter. Wij blijven neutraal, zetten in op verbeterde relaties. Wij nodigen mensen uit zich te verdiepen in elkaars standpunt en om zelf met oplossingen te komen.”

Dat lukt goed: 72% van de bemiddelingsgesprekken is positief geëindigd.

Even voorstellen | Ruben van der Goot: Het gezicht achter buurtbemiddeling

‘’Hallo, ik ben Ruben van der Goot, coördinator buurtbemiddeling. Sinds december is dit één van mijn taken bij stichting Sociaal Collectief in de gemeente Súdwest-Fryslân. Een interessante uitdaging? Absoluut, dat dacht ik vanaf het begin. Naarmate ik me er meer in verdiepte, ontdekte ik dat buurtbemiddeling zoveel meer is dan alleen het oplossen van conflicten. Het draait om mensen, om verbinding en om het creëren van wederzijds begrip.’’

Mensen zijn allemaal anders
‘’Iedereen kijkt anders naar een conflict, en de emoties die daarbij komen kijken zijn net zo verschillend. Wat voor de één een klein meningsverschil lijkt, kan voor de ander een grote bron van stress zijn. Vaak spelen misverstanden of onbegrip een rol, en niet zelden zit er meer achter: frustraties die al langer sluimeren of een gevoel van onveiligheid. Het is mijn taak om te luisteren, de kern van het probleem boven tafel te krijgen en mensen te helpen een stap naar elkaar te zetten.’’

Buurtbemiddeling is niet zwart-wit
‘’Sommige mensen schamen zich voor een conflict met hun buren, anderen durven juist niet goed de eerste stap te zetten naar een oplossing. Begrip hebben voor die verschillende reacties is essentieel in mijn werk. Het gaat er niet alleen om problemen te signaleren, maar vooral om vertrouwen op te bouwen en ruimte te creëren voor dialoog. Het vraagt inzet, geduld en soms wat water bij de wijn van beide partijen. Maar de beloning is groot: een betere sfeer in de straat, meer onderling begrip en vaak ook een stukje persoonlijke groei. Mensen leren dat ze zelf invloed hebben op hun woongenot én dat van anderen. En het mooie? In meer dan 65% van de gevallen komen buren er samen uit.

Ik kijk ernaar uit om samen met mijn collega’s en buurtbewoners te blijven werken aan een fijnere en hechtere leefomgeving. Benieuwd wat buurtbemiddeling voor jou kan betekenen? Bezoek dan eens onze website of neem contact op via stichting Sociaal Collectief. Samen zorgen we voor een buurt waar iedereen zich thuis voelt.’’

Ruben van der Goot, Coördinator buurtbemiddeling Sociaal Collectief

Bijdrage van Sociaal Collectief