Nieuw en razendsnel: ‘Hockey 5’s’ - Een revolutie op het hockeyveld, met SMHC als pionier

Door: Sonja Harkema do 29 feb, 19:15 Sport
Foto: Sonja Harkema
Afbeelding

SNEEK - Het is een herkenbaar fenomeen bij sportverenigingen: de terugloop van jongeren. Tegelijkertijd: elke generatie brengt zijn eigen uitdagingen met zich mee en dat geldt ook voor de huidige jeugd, generatie Z. Op vaste momenten trainen heeft niet langer de voorkeur, net als lange wedstrijden spelen op verre afstanden. Bovendien heeft de ontwikkeling van small games een groot effect op de sport. Allerlei zaken waarmee verenigingen aan de slag moeten, willen ze blijven voortbestaan. Zo ondervindt ook hockeyclub SMHC in Sneek. Samen met de Koninklijke Nederlandse Hockey Bond (KNHB) onderzoekt de vereniging de potentie van een nieuwe, razendsnelle vorm van hockey: Hockey 5’s.

Boukje Smeets is sportinnovator bij de KNHB. Samen met de bond onderzoekt Smeets al langere tijd nieuw aanbod dat aansluit bij jongeren, met name bij generatie Z en hun belevingswereld. Smeets: “Willen we de jeugd aangehaakt houden bij de sport, dan moeten we écht iets anders gaan doen. Alles moet snel, interactief, dynamisch en social media likeable zijn. Het mag allemaal niet lang duren en alles moet fancy zijn. Waarbij er ook echt tijd en ruimte moet zijn om te kunnen chillen, want dat draagt bij aan de verbinding.”

Voetbal als standaardsport
Ook het bestuur van hockeyclub SMHC in Sneek merkt de terugloop van jongeren bij de sportclub. “Naast de belevingswereld van de huidige jeugd zitten we hier in de regio bovendien met een culturele uitdaging”, stelt Jan Lodewijk Goorhuis, bestuurslid technische zaken. Hij licht toe: “Voor jongens is voetbal de standaardsport en als je tóch op hockey gaat heb je wat uit te leggen. Vooral vanaf de leeftijd van vijftien jaar worden jongeren hier gevoelig voor. We moeten als vereniging dus iets nieuws gaan proberen. Als we niets doen, wordt het alleen maar minder.”

De bal kan niet uit, het spel stopt dus nooit

Traditioneel hockey versus hockey 5’s
Het grootste verschil tussen traditioneel hockey en het nieuwe hockey 5’s is de afmeting van het veld en het aantal spelers in een team, zo weet Boukje Smeets. “Bij traditioneel hockey speel je elf tegen elf. De naam zegt het al: hockey 5’s speel je met vijf tegen vijf spelers. Daarnaast speel je op een veld van veertig bij twintig meter, met daaromheen een iets hogere boarding. Die boarding geeft een meer ‘bounce’, waardoor het voelt alsof je in een soort kleine arena speelt. Bovendien is het een ontzettend snel spel.” Jan Lodewijk Boorhuis mocht de sport ook zelf ervaren. “Het leuke is dat je met korte ballen speelt”, vertelt hij. “Het doel is voor alle spelers een stuk dichterbij dan bij traditioneel hockey. Die bal is er dus meteen. Daardoor moet je continu schakelen. Bovendien kan de bal niet uit, het spel stopt dus nooit. En of je in de aanval bent of in de verdediging kan ook per seconde wisselen. Met hockey 5’s ben je veel meer aan de bal; je doet continu mee en hebt veel kansen om te scoren.”

Ook de jongeren zijn razend enthousiast, hoewel voor hen traditioneel hockey wel de basis blijft. Keeper Gijs Dantuma: “Als keeper heb je bij hockey 5’s veel meer vrijheid. Je kan veel meer uitkomen en daardoor meespelen. Bij traditioneel hockey is het je taak om de bal tegen te houden; in deze nieuwe vorm kan je meer betekenen voor het spel. Ik zou hockey 5’s graag in de winterstop willen spelen, om het zo te combineren met gewoon hockey.” “Het is een hele andere manier van hockeyen”, meent ook speler Lars Nijholt. “Normaal speel je met zijn elven op een megaveld en nu kan je de boarding gebruiken en sneller tot een aanval komen. Je hoeft met je team geen opbouw te creëren, je kan gewoon gáán. Dat vind ik erg leuk.” 

Je kan de boarding gebruiken en sneller tot een aanval komen; je kan gewoon gáán

De jeugd als uitgangspunt
Om de potentie van de nieuwe hockeyvorm te toetsen, liet de KNHB vorig jaar tijdens de RABO Hockey Fandag in Assen het publiek kennismaken met de nieuwe sport. Op die fandag was ook hockeyclub SMHC uit Sneek aanwezig. Team MO16-1 had de primeur en mocht het toernooi meespelen. Ze wonnen, en waren los daarvan dolenthousiast over de nieuwe en snelle spelvorm. Het bestuur van de vereniging deelde hun enthousiasme en besprak de potentie met de KNHB en samen staken ze de koppen bij elkaar. Binnen drie weken werd er een pilot georganiseerd op het sportpark in Tinga.


“Het belangrijkste van de pilot is, dat we de jongeren bij het initiatief betrekken”, meent Boukje Smeets. “Wij kunnen het allemaal wel voor ze bedenken, maar het is voor ons erg belangrijk om tijdens dit traject te co-creëren. Om ze het te laten ervaren en daarna met elkaar te bespreken wat ze ervan vinden en wat er volgens hen anders moet. We stellen dan ook vragen als: ‘Moeten de regels nog aangepast worden?’ ‘Kunnen we beter met of zonder keeper spelen?’ ‘Wat moet er gebeuren op het gebied van entourage?’ ‘Hoe zien abonnementsvormen er idealiter uit?’ Het is echt een ‘fieldlab’ om met de jongeren te kijken wat er bij hén past. Deze flexibiliteit is ook de reden waarom we ervoor kiezen om de sport nog niet onder competitie te zetten.”

Pilot in Sneek
Van 5 tot en met 10 februari was het zover en vond er een primeur plaats op het hockeyveld in Sneek: de pilot van Hockey 5’s. Daar konden leden en niet-leden kennismaken met de nieuwe hockeyvorm. Op de doordeweekse dagen kon er getraind worden en na de tijd vonden er pizzasessies plaats, waarin werd geëvalueerd en waar feedback werd uitgewisseld. Aan alles was gedacht: een enorme speaker waaruit keiharde muziek over het veld schalde en zelfs een piloot die met een drone over het veld en langs de spelers vloog om gave videocontent te maken. De pilot werd afgesloten met toernooien. Ook leerlingen van basisschool voor nieuwkomers Amiko waren van de partij, onder leiding van sportmanagement leerlingen van de RSG.

SMHC als testcase en basis voor de toekomst
Tijdens de pilot ontstond er ook een serieuze spin-off. Boukje Smeets: “SMHC is echt de pionier in dit verhaal; zij zijn de eerste vereniging waar we zo’n uitgebreide pilot doen, een week lang en op deze manier. Vanaf nu kunnen we opschalen, met Sneek als best practice. Dankzij SMHC weten we nu wat er kan; er zit energie en we weten wat er kan gebeuren en ontstaan als je jongeren een podium geeft. Als we zo doorgaan, kunnen we er samen een heel groot succes van maken. Ik heb zelfs al een belletje vanuit Duitsland gehad.”

Foto: Sonja Harkema
Tekst: Sonja Harkema