Sneekweek: Flits en 16m2 uitgelicht

Zeilen is een fascinerende sport. Een goede prestatie in een wedstrijd hangt af van veel factoren. De omstandigheden, het materiaal, de omgeving, hoe ligt de baan, wat doet de wind en hoe sterk is de concurrentie; om er maar een aantal te noemen. Daarbij moet je ook nog vooruitkijken, slim zijn en denken als een schaker of een wiskundige. Zeilen is altijd anders en is ontzettend leuk om te doen.

Voor Betty Gietema vatten deze woorden precies samen waarom zeilen haar zo fascineert. Ze heeft drie jaar geleden het wedstrijdsecretariaat van de 16m² op zich genomen, was al sectielid (jeugdzeilen) en is dit jaar toegetreden tot het hoofdbestuur van de Koninklijke Watersportvereniging Sneek. De watersport neemt een grote plek in binnen haar familie. Haar man en kinderen zeilen ook, net als haar vader, die ooit is begonnen met de zeilsport.

Betty geeft zeiltraining aan de jeugdige zeilers in de Optimist en Flits. Zelf heeft ze in haar jeugd ook veel gezeild in deze boten. Later maakte ze onder andere de overstap naar de 16m². “Het is mooi als de zeiltraditie in een familie wordt doorgegeven”, vindt Betty. “De zeilsport is een van de moeilijkste sporten. Om het goed te leren moeten de zeilers veel uren maken, dat betekent heel veel trainen. De laatste jaren is het animo echter minder geworden. Een officieel rapport heeft uitgewezen dat er minder jeugd instroomt. Er is veel concurrentie van andere sporten. Daarom zullen wij er alles aan doen om de mooiste sport te promoten en waar nodig bij te stellen aan de wensen van de huidige tijd. We willen de sport in stand houden en aantrekkelijk maken voor de jeugd. Gelukkig zijn er jaarlijks veel wedstrijden en evenementen waar gezeild kan worden. Daarbij is het wel heel belangrijk dat de ouders er achterstaan. Van een wedstrijd kan je weekendbeleving maken. Je bent samen het hele weekend weg. Wat de ouders in ieder geval moeten hebben is een trekhaak en een pinpas”, merkt ze met een knipoog op. “Je moet er iets voor doen, maar je krijgt er ook ontzettend veel plezier in de buitenlucht en mooie momenten voor terug.”

Flits

De Flits is oorspronkelijk ontworpen als jeugdboot en geldt nog steeds als een van de belangrijkste opleidings- en wedstrijdklassen binnen het wedstrijdzeilen in het noorden van Nederland. Deze zeilboot wordt altijd gevaren door een bemanning van twee personen: de stuurman/-vrouw en bemanningslid. Veel jeugdige zeilers maken in de Flits of Optimist hun eerste serieuze stappen in het wedstrijdzeilen. De boot reageert snel op windvlagen, waar je op moet anticiperen.

Hierdoor leren kinderen spelenderwijs trimmen, tactiek bedrijven en samenwerken. In deze klasse varen zowel beginnende wedstrijdzeilers als talentvolle jeugdzeilers die later doorstromen naar de landelijke en internationale competitie, of zelfs een olympische klasse. Tijdens de Sneekweek ontstaat vaak een bijzondere sfeer. De zeilers zijn fanatiek op het water, maar maken plezier aan de wal. Vaak ontstaan er vriendschappen voor het leven. Voor veel Friese zeilers is de Flits een jeugdherinnering, waar ze met veel plezier aan terugdenken. Ouders en grootouders die ooit zelf in een Flits voeren, zien hun kinderen nu dezelfde wedstrijden varen en hetzelfde plezier beleven.

16m²

Bij de 16m² draait het juist om traditie en vakmanschap. De boot is ontworpen door Hendrik Bulthuis uit Bergum. Generaties zeilers blijven elkaar op het water ontmoeten. De 16m² is een klassieke Nederlandse eenheidsklasse die al 95 jaar bestaat. De boten zijn rank, elegant en direct herkenbaar aan hun karakteristieke lijnen. In tegenstelling tot veel moderne wedstrijdklassen speelt ervaring hier een grote rol. Kennis van wind, trim en tactiek kan het verschil maken. In deze klasse varen vaak meerdere generaties door elkaar, van jonge liefhebbers tot doorgewinterde wedstrijdzeilers en oud-kampioenen.

Er ontstaan ook wel teams binnen de familie waarbij ouders met hun kinderen zeilen of man en vrouw samen. De eigenaren onderhouden hun schip met grote zorg. Achter iedere boot schuilt een persoonlijk verhaal. De 16m² heeft een sterke band met Friesland en is al jarenlang een vaste waarde tijdens de Sneekweek. Hoewel de boten klassiek ogen, zijn de wedstrijden op het Sneekermeer verrassend scherp en echt competitief, prachtig om te zien. Wie de wedstrijden volgt, begrijpt waarom deze klasse tot de mooiste van het Nederlandse zeilen wordt gerekend.

Honderd 16m²-zeilboten op jubileum

Waar de Flits de toekomst van het zeilen laat zien, bewaart de 16m² het erfgoed van de sport. Als het aan de nieuwe voorzitter van de klasse-organisatie Jaap Kuin ligt, varen er tijdens het eeuwfeest in 2031 honderd 16m²-zeilboten op het jubileumevenement.

Tekst: Gea de Jong-Oud

Dit artikel is een bijdrage uit het Sneekweek Magazine