VIDEO | ‘Adopteer een stukje Gedenkraam’: Restauratie van glas-in-loodraam uit 1949 in de Sneker Martinikerk is noodzakelijk

Maar na 75 jaar begint de tijd zijn tol te eisen. Kozijnen zijn versleten, het glas is kwetsbaar geworden. Restauratie is hard nodig en daar is uw hulp bij nodig. Het raam is niet alleen een kunstwerk, maar ook een tastbaar document van de geschiedenis van Sneek. Generaties inwoners hebben ernaar gekeken en herinneren zich de prijs van vrijheid. Juist daarom verdient dit bijzondere monument de zorg en aandacht die nodig zijn om het voor toekomstige generaties te behouden.

Een cadeau van een bevrijde stad

Direct na de bevrijding besloot de kerkvoogdij van de Nederlands Hervormde gemeente een raam te laten maken dat de donkere bezettingsjaren én de bevrijding door de Canadezen zou vastleggen. Het kostte overtuigingskracht (heel Sneek werd gevraagd om bij te dragen) en ook tijd. Alleen al door materiaalschaarste duurde het lang voor het raam vervaardigd kon worden. Op 3 september 1949 was het zover. Onder toeziend oog van de commissaris van de Koningin Mr. H.P. Linthorst Homan, burgemeester Rasterhoff van de gemeente Sneek en mensen uit het verzet werd het gebrandschilderde glas-in-loodraam, vervaardigd door glazenier Pieter A.M. Hofman uit Den Haag, plechtig onthuld door de Canadese ambassadeur in Nederland, Zijne Excellentie Pierre Dupuy. “Wij zijn niet teleurgesteld”, sprak de voorzitter van de kerkvoogdij trots over de gulle bijdragen van de Sneker bevolking.

Saamhorigheid en betrokkenheid

Burgemeester Rasterhoff greep het moment aan om verder te kijken dan alleen het raam zelf: “Nóg is het geen vrede en nóg worden jonge levens in oorlogen vernietigd. Moge dit raam ertoe bijdragen dat ook wij een bijdrage tot verwerkelijken van vrede hebben te leveren.” Ook de Canadese ambassadeur was zichtbaar geraakt. Hij herinnerde aan de geestdrift waarmee de Canadese bevrijders in Friesland waren ontvangen en bedankte namens zijn regering voor het eerbetoon aan zijn gesneuvelde landgenoten.

Dat maakt dit raam extra bijzonder. Het is niet geschonken door een weldoener of instelling, maar door een gemeenschap die haar dankbaarheid wilde vastleggen in glas-in-lood. Daarmee vertelt het raam niet alleen het verhaal van de oorlog, maar ook van saamhorigheid, betrokkenheid en wederopbouw.

Elk vierkantje vertelt een verhaal

Het raam is opgebouwd uit honderd glas-in-loodvierkantjes en zit vol verborgen symboliek. Onderaan prijken de wapens van Canada en Nederland. Daarboven, links, doemt ‘de oorlogsdemon’ op tegen de brandende Rotterdamse skyline, de eerste stad die werd verwoest. Rechts staat ‘de dood’, met op de achtergrond de ruïnes van de kerk van Arnhem, de tweede verwoeste stad in de oorlog.

Hogerop verandert het beeld. Links strijdt ‘het verzet’: een geharnaste ridder te paard, met zwaard en de Nederlandse leeuw op zijn schild, omzoomd door prikkeldraad en duinen. Rechts viert ‘de bevrijding’: werkende boeren, een zaaier, korenschoven, en een koningin te paard die de terugkeer van het koninklijk gezag verbeeldt, tussen vogels, vissen en bloemen. Helemaal bovenaan eren de wapens van Sneek en Fryslân de streek, en de kop van het raam is gewijd aan het kerkelijk verzet. Aan de voet staat een gedicht van de Friese dichter Fedde Schurer.

Wie langer kijkt, ontdekt steeds nieuwe details. Het raam nodigt uit tot reflectie en gesprek. Het laat zien hoe kunstenaars destijds de gebeurtenissen van oorlog en bevrijding hebben vertaald in beelden die ook vandaag nog aanspreken.

Noodzakelijke restauratie

75 jaar wind, weer en tijd hebben hun sporen nagelaten. De houten kozijnen en roeden zijn aan vervanging toe, het glas-in-lood moet hersteld worden, en er komt een beschermend voorzetraam tegen vandalisme. De kerkenraad en de Vrienden van de Martinikerk trekken samen op om dit voor elkaar te krijgen. De provincie Fryslân heeft al een subsidie toegekend, maar dat dekt niet alles. Voor de rest van de restauratie is de gemeenschap nodig, net als na de Bevrijding.

“Zes meter kleurrijk glas-in-lood, ruim 75 jaar geleden geschonken door een dankbare stad. Nu is het aan ons om het te restaureren”, luidt daarom de oproep van de Stichting Vrienden van Martinikerk Sneek. Het mooie is dat u nu heel persoonlijk kunt bijdragen aan de restauratie. Het raam bestaat uit honderd afzonderlijke glas-in-lood vierkantjes, en elk daarvan kan geadopteerd worden. Zo wordt u letterlijk mede-eigenaar van een stukje Sneker geschiedenis, en zorgt u dat dit bijzondere monument van vrede en vrijheid nog generaties lang te bewonderen blijft.

Adopteer uw eigen stukje glas-in-loodraam
Met een adoptie helpt u niet alleen bij de restauratie van het gedenkraam. U draagt ook bij aan het behoud van het culturele en historische erfgoed van Sneek. Zo blijft het verhaal van de bevrijding, verdraagzaamheid en verantwoordelijkheid levend voor iedereen die de Martinikerk bezoekt. Doe mee en adopteer een stukje Gedenkraam. Voor meer informatie of aanmelden: Zie vriendenmartinisneek.nl.

Word Vriend van de Martinikerk Sneek
De Martinikerk is de oudste kerk van Sneek. Het bijzondere interieur en het magnifieke Schnitgerorgel maken dat dit monument behoort tot het historisch cultureel erfgoed van de stad. Als stichting Vrienden van de Martinikerk zetten we ons in voor het in standhouden van de Martinikerk te Sneek en het behoud van het kerkgebouw, maar ook willen we het gebruik van de kerk voor verschillende activiteiten stimuleren.
Wij doen dat door het organiseren van activiteiten zoals lezingen, concerten, exposities en andere bijeenkomsten, waarbij iedereen welkom is. Om ook in de toekomst de kerk in stand te houden, kunt u ons steunen door Vriend van de Martinikerk te worden. Als Vriend profiteert u zelf van allerlei voordelen. Zo krijgt u korting op de toegangsprijzen van activiteiten, georganiseerd door de Vrienden, en ontvangt u regelmatig onze nieuwsbrief. U wordt al vriend vanaf € 25,- per jaar.

Tekst: Stichting Vrienden van de Martinikerk Sneek