WESTHEM - Echte vaklui zijn tegenwoordig nog maar met een lantaarntje te vinden. Goede zinkwerkers zijn van die ambachtslieden die het werk in de praktijk leren. Richard Rijpkema (47) uit Westhem is er zo’n eentje. Richard is alweer twintig jaar in dienst bij Terpstra Daktechniek in Sneek, waar zo’n vijftien mensen werken. Zinkwerker Richard is helder over zijn werk: “In sinkwurker makket goaten, dakken en dakkappellen mei sink wetterticht.” Maar Richard zit niet alleen op het dak. Hij is ook nog eens heel actief in het dorpsleven van Westhem en Blauwhuis. Richards partner Elske Adema werkt bij de Thuiszorg. Samen zijn ze de trotse heit en mem van twee volwassen zonen.
“Ik sjong noait fan: ‘Hé, kom van dat dak af’. Ik sit der it leafst boppe op!”, is het eerste wat Richard Rijpkema zegt als we hem vragen of het werk hem na twintig jaar nog bevalt. En hij kan het weten, want eerst heeft hij tien jaar bij de gebroeders Sikma in IJlst met plezier gewerkt en daarna kwam Robert Terpstra, nu twintig jaar geleden. Toen Terpstra een advertentie in de krant plaatste voor een personeelslid heeft Richard z’n tweede sollicitatiebrief ooit in z’n leven geschreven (de eerste brief schreef hij tijdens een les Nederlands op school) en hij werd aangenomen.
Techniek
Richard Rijpkema wordt op 14 juli 1976 geboren in Wolsum, waar z’n ouders een boerderij hebben. Richard is de oudste; na hem volgen nog een broertje en een zusje. Richard heeft nooit de behoefte gehad om ook boer te worden. “Dat ik gjin boer wurde woe, wie’k wol ridlik gau achter”, vertelt hij. “Trekkerride fûn ik noch wol aardich, mar kij melke wie mij mar neat. Dat ik de technyk yn woe, hie oars wol mei de buorkerij te meitsjen. Kunde fan ús heit út Blauhús holp hiel faak op’e buorkerij. At ús heit frege: ‘Kinst dêr even in stopkontakt oanlizze?’, dan hong der in oere letter in stopkontakt. En at der in wetterleiding komme moast, dan rêde dy man him der ek mei. Dat fûn ik sa prachtich, dat doe wist ik al dat ik de technyk yn woe.”
Hoogtevrees
Na de lagere school in Blauwhuis, gaat Richard twee jaar in Bolsward naar de mavo, maar de CTS in Sneek is toch meer z’n ding. Daar doet hij twee jaar elektrotechniek en een extra leerjaar installatietechniek. Een periode van vier jaar volgt in Leeuwarden: werken/leren. Daarna volgt z’n eerste baan bij Sikma in IJlst.
Richard: “Bij Sikma seine se as earste: ‘Kinst it dak op!’ Sij diene ek dakbedekking, dat ik tocht: ‘It sil der wol bij hearre’. Yn’t begjin hie’k wol wat hichtefrees, bij myn earste ‘klusje’ moasten we goaten ferfange op fiif meter hichte. Ik tink dat myn fingerôfdrukken noch wol yn dy goaten steane, sa hurd ha’k knypt om mij fêst te hâlden. It wie mij heech genôch. No makket hichte mij net mear út.”
Bijzondere woning in Joure
Richard is trots op z’n werk, het is volgens hem altijd werk dat letterlijk in het zicht zit. Zoals bijvoorbeeld in Joure, bij een bijzondere woning. Hij vertelt: “It is in wenning wêr’t alles yn sit. In gevel, ‘raampartijen’, in skean dak dat bij in oar gebou, yn dit gefal de eardere wettertoer, oanboud wurde moast. Der siet gjin rjocht hoekje yn, de wenning sit mei fjouwer hoeken om de wettertoer hinne. Der siet noch in dak op en op it dak noch in gevel, dêr ha’k mei in oare jonge wol trije wiken sitten. De gevels mei sink beklaaid, datgoaten deromhinne en it dak ha we mei sinken felsplaten wetterticht makke. Echt sichtwurk.”
Zinkwerk wordt tegenwoordig steeds specifieker omdat architecten steeds “gekker dingen betinke”, weet Richard. Hij noemt de verschillende kleuren: van walsblank tot antrakleur, van quartskleur tot groen, rood en verschillende tinten zwart. Niks is te gek.
Leren in de praktijk
“Ik ha altyd goed om mij hinne sjoen, sis mar ôfsjoen fan in kollega dy’t al bij Terpstra wurke. Doe’t hij foar himsels begûn sei er: ‘No bisto oan’e beurt. Fyn it mar út’.” Richard Rijpkema kan enthousiast over zijn werk vertellen. Een specifieke opleiding ‘zinkwerker’ is er niet in Nederland, weet hij. Je moet het vak leren in de praktijk. Zinkleveranciers bieden wel cursussen aan om de fijne kneepjes van het vak te leren. Het komt regelmatig voor dat Richard eens om een gebouw heen loopt om te kijken hoe het zinkwerk daar gedaan is. Hij is nooit Richard te “benaud om te begjinnen” met een klus. Iets met je handen maken wat in het zicht komt, lekker buiten werken is voor hem genoeg reden om het werk van zinkwerker te promoten. De voorbereidingen op het werk zijn wél veranderd. Vroeger kreeg de zinkwerker een pakket tekeningen van vijf centimeter dik, nu wordt heel veel digitaal aangeleverd.
Skûtsjesile
Naast zijn werk als zinkwerker is Richard ook heel actief in het dorpsleven van Blauwhuis en Westhem. In Westhem is hij voorzitter van dorpsbelang. In het verleden was hij actief als voetballer en volleyballer. Tegenwoordig is een partijtje biljarten favoriet. “En Ik mei graach skûtsjesile op it skûtsje fan Blauhús”, eindigt Richard Rijpkema. “Ik bin liereman op’e Freonskip. Twa jier lyn siten we yn’e A-klasse, mar we meie it oare jier wer yn’e C-klasse besykje. Ik doch it sûnt 2017. It kostet wol in soad tiid, mar ik doch it mei plezier.”
Tekst en beeld: Henk van der Veer
