De Friese horeca is een gastvrije plek voor wie graag aan de slag wil: ‘Nieuwkomers in de keuken’

Er is veel enthousiasme om dit project te laten slagen

In de laatste jaren neemt het aantal bezoekers in Friesland toe. Dat is natuurlijk goed nieuws, maar op sommige plekken is er een tekort aan goed opgeleid personeel in de Friese gastvrijheidssector. Een aantal organisaties waaronder KHN, Fryslân Werkt!, NHL Stenden, Firda en SBB hebben de handen ineen geslagen om hier provinciebreed iets aan te doen, onder de noemer ‘toekomstbestendige banen’. “We ontdekten onder andere dat we ons op nieuwe doelgroepen moesten gaan richten”, vertelt Siepie de Groot, die als aanjager betrokken is bij het project. Zo ontstond het idee om te gaan werken met nieuwkomers: mensen die als vluchteling naar Nederland zijn gekomen, een verblijfsvergunning hebben gekregen en hier nu een nieuw bestaan proberen op te bouwen.

Denken in mogelijkheden

“Via allerlei wegen hebben we gezocht naar goede kandidaten: mensen die affiniteit met horeca hebben, gemotiveerd zijn en het liefst al een beetje Nederlands spreken”, vertelt trajectbegeleider Annette Bliek. “Binnen de kortste keren hadden we een flinke lijst kandidaten, wat best bijzonder is. Bedrijven bleken ook enthousiast. Veel horecaondernemers vonden het een mooi project, waar ze graag een bijdrage aan wilden leveren.” De gastvrijheidssector maakt op die manier zijn naam waar, benadrukt Annette: “Niet alle ondernemers hebben tijd voor zo’n traject, maar in deze sector is er veel enthousiasme om dit project te laten slagen. Zij denken echt in mogelijkheden.” “En aan de andere kant,” vult Siepie aan, “is deze sector ook heel leerzaam voor nieuwe mensen. Medewerkers leren zo veel vaardigheden op het gebied van gastvrijheid, hoe je communiceert met mensen. Daar groei je ook als mens van. Het is ook voor hen een prachtige sector om in te werken.”

Vaktaal

Uiteindelijk kregen ongeveer tien kandidaten door heel Friesland een plek in horecabedrijven. “Drie maanden lang werken en leren ze eerst met behoud van uitkering en de bedoeling is dat ze daarna een contract krijgen. Een dag in de week gaan ze naar school: bij Firda in Sneek krijgen ze taalles die specifiek gericht is op de vaktaal in de keuken. Bovendien krijgen ze daar een opleiding als kok, met als resultaat een diploma basiskok niveau 2. In totaal duurt het traject ongeveer zes maanden”

Aied maakt de carpacciosalade

Vooral het feit dat de kandidaten de hele week tussen Nederlanders aan het werk zijn, draagt bij aan het leren van Nederlands, ziet Annette. “Vaak zie je na een paar weken al verschil in het taalniveau. Er is geen betere manier om te integreren dan op de werkvloer.” De chef-koks spelen daarin een belangrijke rol; zij zijn degenen die de opleiding in de praktijk doen en elke dag in de keuken naast de kandidaten staan. Siepie: “Die rol is onmisbaar en het is heel leuk om te zien hoe zij dit oppakken. Van de kandidaten horen wij ook telkens terug hoe dankbaar zij zijn dat ze deze kans krijgen. Ze willen graag van nut zijn en iets terugdoen voor de maatschappij.” Annette: “Het liefste verdienen ze gewoon zelf hun geld, dus dat is aan beide kanten win-win.”

Proeven

“Veel kandidaten hebben een enorme passie voor de keuken”, vertelt Annette. “Sommigen zijn meer hobbykok; anderen hebben veel ervaring in restaurants of bakken graag taarten. Tijdens de lesdag wisselen ze vaak foto’s en recepten met elkaar uit. Soms mogen ze in het restaurant ook een gerecht uit hun thuisland maken of nemen ze iets van huis mee om zo hun collega’s te laten proeven. Wie weet, heeft het wel invloed op de kaart van het restaurant.”

De eerste groep kandidaten heeft eind maart de drie maanden werken met behoud van uitkering afgerond en de deelnemers zijn nu in het bezit van een arbeidscontract. Rond de zomer halen ze hun diploma, waarna ze als volwaardig werknemer aan de slag gaan in het horecabedrijf waar ze opgeleid zijn. Annette: “Na de zomer willen we een nieuw traject met nieuwe deelnemers starten. Dus wanneer bedrijven interesse hebben, zijn ze van harte welkom. Met deze nieuwkomers boren we een nieuwe doelgroep voor de horeca aan, waar ontzettend veel potentie in zit. We zijn blij dat zij en hun werkgevers elkaar gevonden hebben.”

Aied en Tineke: “Het is fijn dat ik hier veel contact met mensen heb”

In Beachclub Sneek, aan de rand van het Sneekermeer, ontmoeten we kok Aied en manager Tineke. Hoewel Aied nog maar tweeëneenhalf jaar in Nederland woont, spreekt hij al een aardig woordje Nederlands. “Het voelt hier niet als werken,” vindt hij.

Aied en Tineke

Aied had in Irak, waar hij vandaan moest vluchten, een eigen restaurant. Hij is heel blij dat hij de kans heeft gekregen om bij Beachclub Sneek het traject van Nieuwkomers in de keuken te volgen. Hoewel het in het begin soms wel een uitdaging was: “De eerste weken kende ik de gerechten nog niet. Als er dan een bon met een bestelling binnenkwam, wist ik niet wat het was. Maar nu weet ik hoe ik alles moet maken.”

Enorm veel inzet

“Aied heeft enorm veel inzet getoond”, vertelt Tineke. “Koken kon hij wel, maar de maaltijden zijn hier toch anders dan de Iraakse rijstschotels. Hij wilde heel graag alles leren. In het begin nam hij zelfs de menukaart mee naar huis om alle gerechten uit zijn hoofd te leren. Dat hij alles zo snel oppikte, is grotendeels aan hemzelf te danken. De laatste weken is het wat drukker in het restaurant en zijn er meer mensen aan het werk. Dan merk je meteen dat de taal van Aied sneller vooruitgaat, omdat hij het Nederlands meer om zich heen hoort.”

“De andere koks helpen me altijd als ik iets niet weet,” vertelt Aied. “Ze doen alles op een rustig tempo voor. Het is fijn dat ik hier veel contact met mensen heb. Zo kan ik de taal goed leren. Iedereen is heel aardig hier, het voelt als familie.” Of hij een favoriet gerecht heeft? “Ik vind het leuk om de gerechten voor de lunch te maken, daar zit veel variatie in. Carpacciosalade en zalmsalade zijn erg lekker. Die maak ik thuis ook weleens.”

Positieve ervaring

“Als ondernemer vind ik het mooi om op deze manier iets voor de maatschappij te doen”, zegt Tineke. “We kunnen iemand hiermee heel concreet helpen en voor onszelf is het ook een positieve ervaring. Vanuit het project worden we heel goed begeleid en dat neemt veel drempels weg. Ook voor onze medewerkers vind ik het een aanwinst dat ze van dichtbij in aanraking komen met een statushouder. Een menselijk gezicht en verhaal van iemand is iets heel anders dan wat je soms in de media leest. Je weet vooraf natuurlijk niet of je een match bent, maar bij Aied was dat zeker het geval. We hopen dat het zo goed blijft gaan en dat we hem straks een contract kunnen aanbieden.”

Tekst en foto’s Hannah Zandbergen