Voorpremière film ‘Grutte’ Pier in Sneek – ‘Ode aan de grote, sterke Friese strijder en symbool van vrijheid’
SNEEK - Vrijdagavond was in CineSneek de voorpremière van de Friestalige film ‘Grutte Pier’ van regisseur Steven de Jong. De film vertelt het verhaal van de Friese vrijheidsstrijder uit de middeleeuwen Pier Gerlofs Donia van Kimswerd. De Jong was zelf ook aanwezig bij de voorpremière, samen met de acteurs Milan van Weelden en Frans de Wit. Van Weelden speelt in de film de hoofdrol van Grutte Pier.

Daarnaast spelen onder andere Elske DeWall, Syb van der Ploeg, Carla de Bruijne en Jan Arendz mee en is er nog een mooie rol weggelegd voor de in 2020 overleden acteur Bram van der Vlugt.
‘Bûter, brea en griene tsiis’
Steven de Jong vertelt in zijn inleiding dat hij zocht naar de langste en beste acteur in ons land voor de rol van Grutte Pier en dat werd de boomlange Milan van Weelden (2.08m). Milan is zelf geen Fries, dus moest hij zich de Friese taal eigen maken. Milan: “Steven sprak de Friese teksten in via WhatsApp. “Die leerde ik dan alvast fonetisch uit mijn hoofd. Maar het allerbelangrijkste was het riedeltje ‘Bûter, brea en griene tsiis’. Dat moest uiteraard perfect zijn”, lacht Milan.
Voor Frans de Wit en Milan van Weelden was het ook hun vuurdoop. Zij zagen in Sneek de film voor het eerst en beide acteurs vonden dat best wel spannend. Na afloop vertelt Milan dat hij de confrontatie met zichzelf op het witte doek vond meevallen. “Ik ben best tevreden met het resultaat en vond het er eigenlijk wel goed uitzien”, vertelt de acteur trots.
Episch verhaal
Het Grutte Pier-project is een acht tot tien jaar lange reis, bestaande uit een film van drie delen. Een trilogie dus, waarbij deel 1 nu in première gaat. De Friese vrijheidsstrijd in de Middeleeuwen staat centraal in dit epische verhaal en begint in 1345 bij de Slag om Warns, een kleine anderhalve eeuw voordat Pier Gerlofs Donia werd geboren.
In deel 1 leren we vooral de mens Grutte Pier kennen. Eerst als een vriendelijke, hardwerkende boer van de Friese klei, een trots familieman. Maar alles wordt anders als ook zijn gezin slachtoffer wordt van Hollandse plunderaars. De boerderij van Pier wordt in brand gestoken en zijn vrouw en kinderen worden gedood. Pier wil maar één ding: Wraak! Maar naast de zwaardvechtende meedogenloze kolos zien we ook de voortdurende strijd die Pier met zichzelf voert. Stemmen in zijn hoofd en twijfel tussen het goede en het kwade.
Rond de figuur van Grutte Pier bestaan veel mythen en legendes. Naast de magie en mystiek van de Middeleeuwen komt ook dat aspect terug in de film. Een paar keer rijst de vraag op of er sprake is van werkelijkheid of toch misschien een nare droom bij Pier, wanneer hij zich verliest in razernij. Het maakt de film onderhoudend. Het is meer dan alleen een spektakelstuk.
Onthulling kunstwerk
Voor regisseur Steven de Jong komt er een jongensdroom uit. Grutte Pier was voor hem altijd al een held en nu is er de film. Wat De Jong verbaast is dat we in Friesland niet eens zoveel weten van Grutte Pier. “We kennen Grutte Pier allemaal wel als de grote sterke vechtersbaas die met zijn megazwaard de Hollanders een kopje kleiner maakte, maar dat is het dan ook wel zo’n beetje. Wie hij werkelijk was, weten we vaak niet. Bij velen is niet bekend dat hij bijvoorbeeld in de Martinikerk van Sneek begraven ligt”. De Jong vindt dan ook dat Grutte Pier best meer symbool zou mogen staan voor onze vrijheid. ‘Helaas herhaalt de geschiedenis zich steeds weer en draait het om macht, geld en landjepik. Het is nu zelfs weer actueler dan ooit”.
Om Grutte Pier blijvend te eren, wordt op vrijdagmiddag 28 oktober – de sterfdag van Grutte Pier 502 jaar geleden - een kunstwerk onthuld bij de Martinikerk in Sneek. ’s Avonds vindt dan de grote première plaats in Theater Sneek, waarna de film ‘Grutte Pier’ niet in alleen in Friese, maar ook in landelijke bioscopen zal gaan draaien.















