Cultuur en uitgaan

Lezing over Verborgen schatten achter gesloten deuren

Hindeloopen - “Een wooncultuur met eigen karakteristieken”, dat klinkt de Hindeloopers bekend in de oren. Beschilderde betimmeringen en meubels waren in de eerste helft van de 18de eeuw gemeengoed in Hindeloopen en in de omringende plaatsen als Workum, Molkwerum en Warns. Onbekend bleef dat er in de tweede helft van de 18de eeuw in de toen zeer welvarende Friese Zuidwesthoek ook een wooncultuur met eigen karakteristieken tot ontwikkeling kwam.

Afbeelding
Het fraaie houtsnijwerk ontstond onder invloed van de decoraties van het in 1762 vernieuwde stadhuis van Sneek. Deze waren uitgevoerd in Lodewijk XV-stijl door de uit Westfalen afkomstige Johann Georg (Jurjens) Hempel. Hij kreeg veel navolgers, die zowel in de grotere als de kleine plaatsen in de Zuidwesthoek, in huizen en in boerderijen, snijwerk leverden. Veel reders, kooplui en schippers richtten hun dikwijls kleine huizen in met beschilderde behangsels, beïnvloed door interieurs van over de Zuiderzee vanuit Holland boven het IJ (Waterland en de Zaanstreek). Het meest opvallende van de woninginrichting waren echter de op overdadige wijze met houtsnijwerk versierde schoorsteenmantels en bedstedewanden.

Zij maakten overdadig, dikwijls wat log uitgevoerd snijwerk dat tot in de 19de eeuw vooral in de Lodewijk XV-stijl werd vervaardigd. Dit vond waarschijnlijk zijn oorzaak in de smaak van de inwoners van de Friese Zuidwesthoek met hun voorliefde voor een bonte en drukke woon- en kledingcultuur. Het meest opvallende van het snijwerk zijn de zware rocailles of cartouches, waarin voorwerpen of voorstellingen zijn gesneden. Dikwijls zijn dat allegorieën zoals Geloof, Hoop, Liefde, Handel, Scheepvaart en -bouw of andere beroepen, de Vier Jaargetijden, maar ook dieren, Bijbelse voorstellingen en zelfs een sterfbed.

Sytse ten Hoeve, oud-directeur van het Fries Scheepvaart Museum, heeft tientallen jaren beeldmateriaal verzameld over houtsnijwerk in huizen en boerderijen in de Friese Zuidwesthoek. Aan de hand van zijn resultaten en met vertoning van dit materiaal vertelt hij in zijn lezing “Krullen en slingers” over de geschiedenis en achtergronden van deze vormen van interieurdecoratie.

Zondag 17 februari 2013 om 15.00 uur in Museum Hindeloopen

Afbeelding