Modelspoor Museum Sneek opent de deuren op nieuwe locatie: “We willen dat zelfs vaste bezoekers elke keer iets nieuws ontdekken”
SNEEK - Zaterdag 11 oktober opent het Modelspoor Museum in Sneek haar deuren op een nieuw adres: Alexanderstraat 4. Voor de stad en de bezoekers is dit een bijzondere gebeurtenis en voor de medewerkers van het museum het begin van een nieuw hoofdstuk. De officiële opening is komend voorjaar.
Het museum moest verhuizen omdat het huurcontract afliep, maar eigenlijk was dat een kans. Het oude gebouw werd te klein en liet geen ruimte meer voor groei of nieuwe ideeën. Na de verhuizing naar het nieuwe pand kan het museum eindelijk bijna zijn volledige collectie tonen. Grote stoomlocomotieven, die voorheen nergens pasten, krijgen nu de ruimte die ze verdienen. “Dit is echt een ander niveau,” vertelt een van de medewerkers. “We kunnen meer verhalen vertellen en eindelijk laten zien wat al die tijd in het depot verborgen lag.”
Te kwetsbaar
Toch bracht de verhuizing niet alleen groei, maar ook verlies. “Sommige objecten waren te kwetsbaar om het transport te overleven. Ik herinner me een ballonvormig object dat letterlijk uit elkaar viel. Het was onmogelijk om te repareren, maar gelukkig konden we het vervangen.”
Foto: Mariia Al-Senaikh
Het museum blijft voortdurend in beweging: elke zes maanden staat er een nieuwe tentoonstelling op de planning. “We hebben een enorme voorraad modellen die nog nooit zijn getoond,” vertelt een medewerker. “We willen dat zelfs onze vaste bezoekers bij elk bezoek weer iets nieuws ontdekken.”
Meer dan nostalgie
De nieuwe locatie biedt ook volop ruimte voor jonge bezoekers. Er is een grote speelspoorbaan, een treinsimulator, een hoek met houten constructies en zelfs een kleine bioscoopzaal met films over spoorwegen.
Maar het pronkstuk is het nieuwe educatieve lokaal. “Kinderen kunnen hier hun eigen modellen bouwen en treinen programmeren – laten starten, stoppen, van richting veranderen,” vertelt de medewerker. “Het programma is nu bedoeld voor kinderen van 6 tot 12 jaar, maar we werken aan een technische cursus voor tieners.” In de toekomst wil het museum nog verder gaan: “We dromen van interactieve projecten waarbij kinderen hun eigen trein tekenen, inscannen en in 3D tot leven zien komen.”
Donateurs, verzamelaars en tijdelijke tentoonstellingen
Het grootste deel van de collectie komt uit particuliere handen. Sommigen stoppen met hun hobby, anderen vinden op de zolder van opa een oud model of zelfs een complete verzameling treinen. De mooiste stukken blijven in de vaste collectie; dubbele worden verkocht tijdens speciale verkoopdagen. “Twee keer per jaar – in het voorjaar en in het najaar – organiseren we een verkoop,” legt de medewerker uit. “Dat is dé kans voor beginners om hun eigen verzameling te starten. Soms verkopen we ook exclusieve wagons met het logo van het museum. Ze worden in beperkte oplage gemaakt, dus: op is op. Vooral Duitse verzamelaars zijn er dol op.”
Voor tijdelijke tentoonstellingen leent het museum objecten van andere musea of privéverzamelaars. Zo was er ooit een tentoonstelling met een circusthema, waarna alle stukken keurig teruggingen naar hun eigenaars.
Miniatuurverhalen: van de Halvezolenlijn tot de Kenneth Smit baan
Een van de meest bijzondere tentoonstellingen is de ‘Kenneth Smit baan’, oorspronkelijk gebouwd voor een tv-programma. Het is een piepkleine wereld vol sneeuw, bergen, bossen – en natuurlijk treinen. Elke trein heeft zijn eigen verhaal.
Robert Brink, conservator van het Modelspoor Museum - Foto: Mariia Al-Senaikh
Een van de favorieten is de Halvezolenlijn, een zijlijn die ooit 40 schoenenfabrieken met de hoofdspoorweg verbond. Treinen vervoerden leer en halfzolen naar de fabrieken en namen afgewerkte schoenen mee terug. De bijnaam “Halvezolenlijn” kreeg een grappige dubbele betekenis: een verwijzing naar de schoenenindustrie én een speelse knipoog naar het woord halve zool, wat ook “een beetje gek” betekent.
Meer dan spoorwegen: een verhaal over passie en verbondenheid
“Wij zijn allemaal verschillend, maar treinen verbinden ons,” zegt een van de vrijwilligers. “Ik ben geen ingenieur of historicus, maar gewoon iemand die graag dingen maakt. In ons team zijn mensen die via techniek binnenkwamen, via onderwijs of via hun liefde voor spoorweggeschiedenis. Iedereen heeft zijn eigen reden, maar één ding delen we: de passie voor treinen.”
Die liefde ontstaat vaak al in de kindertijd. “Iedereen herinnert zich het moment dat hij voor het eerst een trein zag,” vertelt hij. “Je zit bij het raam, kijkt naar het landschap dat voorbij glijdt, of je staat in de speelgoedwinkel voor de modelspoorbaan: rails, wagons, alles in beweging. Dat gevoel van verwondering blijft je altijd bij.”
De magie van treinen in miniatuur
Juist die mix van spel, geschiedenis en technologie maakt het museum uniek. “In miniatuur vertellen we de geschiedenis van de Nederlandse en Friese spoorwegen,” zegt een vrijwilliger. “We laten cultureel erfgoed tot leven komen, en tegelijkertijd tonen we treinen uit heel Europa en miniaturen van over de hele wereld.”
En misschien is dat de essentie van het Modelspoor Museum: een plek waar kinderdromen werkelijkheid worden, waar elk object zijn eigen verhaal vertelt of het nu een schoenenfabriek, een oude zolder of een herinnering aan je eerste trein is. Want iedereen herkent daarin een stukje van zijn eigen verleden, en juist die gedeelde passie verbindt ons allemaal.
Tekst: Mariia Al-Senaikh
