Word ‘Literatureluurs’ op Sneeker Leesfeest: “Lezen is een feest”
‘Dit willen we ook in Sneek’, dacht een groep enthousiastelingen, terwijl ze met een schuin oog keken naar literaire initiatieven in Heerenveen en Drachten. Hun ambitie om Nederlandstalige schrijvers en lezers met elkaar in contact te brengen en het lezen van Nederlandse literatuur te bevorderen was reden om in 2005 de Stichting Literaire Activiteiten Sneek (LAS) op te richten. September dit jaar organiseert de LAS een groot Leesfeest ter ere van het 20 jarig jubileum. Een feest met grote namen, zorg dus dat je erbij bent.
Hoe kijkt het huidige bestuur terug op 20 jaar LAS? Wat staat ons te wachten op het Sneeker Leesfeest? Aan de grote leestafel bij Boekhandel Van der Velde spreken we met vier van de zes bestuursleden: Lia Nijdam, Jelle Brouwer, Lotte Terpstra en Dolf Alberts.
Nieuwsgierige vragen stellen
In het 20-jarig bestaan van de LAS passeerden honderd bekende en minder bekende schrijvers de revue. “We zien dat lezers het interessant vinden de schrijver te ontmoeten en vragen te stellen”, zegt Alberts. Mensen zijn bijvoorbeeld benieuwd of een verhaal autobiografisch is, waar de inspiratie vandaan komt en hoe het schrijfproces eruit ziet.“ Dat blijkt heel verschillend te zijn. “De ene pakt een pen, de andere doet het met gele plakkertjes op de muur. Bij Jan Siebelink groeit tijdens het autorijden een verhaal achterin zijn hoofd, totdat hij denkt: ‘nu moet ik het maar eens opschrijven’.”
Memorabele momenten
Alberts denkt met groot genoegen terug aan het bezoek van Adriaan van Dis. “Een fantastisch spreker en beminnelijke man.” Toen Dolf hem terugbracht naar zijn hotel, gaf van Dis te kennen dat hij wel zin had in een kroketje. “Toen we die verorberden bij de FEBO, vroeg hij: weet je waar dat voor staat? Voor FErdinand BOlstraat”, lacht Alberts. Voor Lotte Terpstra – bedrijfsleider bij Boekhandel van der Velde – was de komst van Ilja Pfeijffer het absolute hoogtepunt. “Ik werkte hier toen nog maar net. Zijn boek ‘Grand Hotel Europa’ stond met vijf sterren in het NRC. We hadden een dusdanige wachtlijst, dat we zijn uitgeweken naar de Noorderkerkzaal.” Bijzonder ook was het interview via Zoom dat Lia Nijdam in coronatijd had met Peter Buwalda over zijn boek ‘Otmars zonen.’ “Dat zou ook als film uitgebracht worden. Hij hoopte dat het een middelmatige film zou worden: de film mocht niet beter zijn dan het boek”, glimlacht Nijdam.
Voor elk wat wils
Onder de bezoekers van LAS activiteiten veel grijsharigen, erkent Jelle Brouwer. “Vrouwen lezen meer dan mannen. Maar toen Maarten van Rossum te gast was, waren er meer mannen. Die hebben meer met historische onderwerpen.” Brouwer herinnert zich hoe hij Judith Visser, schrijfster van het boek ‘Zondagskind’ en haar hulphond heen en weer van het hotel naar de bibliotheek in Sneek vervoerde. In 2014 kreeg zij de diagnose ‘autisme.’ “Die avond zaten er veel mensen met een kind dat is gediagnosticeerd in dat spectrum in het publiek. Die vonden herkenning in haar verhaal.” Lia Nijdam, docent op het Bogerman, kijkt voldaan terug op de keer toen Auke Hulst sprak en veel leerlingen aanwezig waren. “Ze hadden allemaal tabjes in het boek en stelden enorm goede vragen. Naderhand kwamen mensen naar ons toe: gaan jullie dit vaker doen?” Jongeren tussen dertien en negentien jaar lezen nog maar veertien minuten per dag. Nijdam hoopt dat literaire jongerenprijs ‘de Inktaap’, een prijs waarbij bovenbouwleerlingen schrijvers kunnen nomineren, een positieve invloed heeft op hun leesgedrag.
Een speld horen vallen
Een groter publiek bereiken, doe je door verbinding te zoeken: ieder heeft zijn eigen achterban, weet het bestuur. “Samen met de bibliotheek en de Protestante Kerk Nederland (PKN) hebben we een bijeenkomst met Stine Jensen gehad. Met de bibliotheek en het Filosofisch Café Sneek een avond met Joke Hermsen. Rond het boek ‘Het huis van de moskee’ van Kader Abdolah hebben we samengewerkt met Filmhuis Sneek. Kader heeft daar uitleg gegeven over een Iraanse film en hoe ze daar proberen filmcensuur te omzeilen. Vervolgens heeft hij hier verteld over zijn boek. Je kon een speld horen vallen”, vertelt Dolf Alberts.
Bekende namen
Het bestuur kijkt reikhalzend uit naar het Sneeker Leesfeest in Theater Sneek. “Je moet er bij zijn: het wordt echt ontzettend leuk. Dan komen gerenommeerde schrijvers zoals Anya Niewierra (‘de Camino’), Abdelkader Benali ‘de opdracht van de Moor’) en Safae el Khannoussi (‘Orropa’) en ook de Friese schrijfster Anne-Goaitske Breteler. Martin Rombouts, bekend door zijn deelname aan ‘De Slimste Mens’ sluit de avond met nog drie schrijvers af met zijn Literaire Boyband”. Wie meer wil weten van het Sneeker Leesfeest, doet er goed aan hun stand te bezoeken tijdens het Uitfestival op 13 en 14 september. Ook kun je terecht op: https://www.stichtinglas.nl/sneeker-leesfeest/
