Gerda Hartkamp over het Indische verleden en haar Friese wortels: “De datum 15 augustus leeft in mij”
SNEEK/HARLINGEN- Op 15 augustus 1945 capituleerde Japan, waarmee in Nederlands-Indië een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog. In Nederland wordt die datum jaarlijks herdacht als het einde van de Japanse bezetting en de start van een nieuw, vaak pijn vol hoofdstuk: de bersiap en de vlucht naar Nederland.
Gerda Hartkamp (1960), geboren aan de Waterpoortgracht in Sneek, groeide op tussen twee werelden: de nuchtere Friese klei van haar vader en het Nederlands-Indische verleden van haar moeder. Dat verleden werd thuis zelden besproken, maar was altijd voelbaar – in de sfeer, in gemis, en in wat níet werd verteld.
Boek
In 2022 verscheen haar debuut Van Friese klei naar tropenuniform, waarin ze haar familiegeschiedenis verweeft met haar eigen zoektocht naar identiteit. Ze beschrijft hoe het oorlogsverleden van haar moeder – als ‘buitenkamper’ tijdens de Japanse bezetting en de daaropvolgende bersiap – doorwerkt in volgende generaties.
De jaarlijkse herdenking op 15 augustus, het einde van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië, is voor Hartkamp een moment van erkenning. “Het is een plek waar verhalen mogen bestaan. Voor mijn oma, mijn moeder, en voor velen zoals wij.”
Met haar boek en lezingen wil ze bijdragen aan meer zichtbaarheid voor het Indische verhaal. “Niet om medelijden te krijgen, maar om gezien te worden. Verhalen zijn bruggen, ze helpen ons elkaar beter te begrijpen.”
Voor het interview dat in de papieren GrootSneek van deze maand staat:
