Cultuur en uitgaan Ingezonden

Jan Evenhuis pleegde miljoenenfraude in Tweede Wereldoorlog

SNEEK - Wat zou jij doen als je kind in handen valt van de vijand, als het liefste je dreigt te worden ontnomen? Die universele en fundamentele vraag resoneert voortdurend in de muziektheatervoorstelling Evenhuis | De Friese bankier van het verzet.  Het stuk vertelt het waargebeurde verhaal van de Friese verzetsman Jan Evenhuis, die in de Tweede Wereldoorlog de grootschalige onderduikhulp in Fryslân  financierde. Als zijn dochter Jeanne wordt opgepakt neemt hij een besluit met dramatische gevolgen. 

Jan Evenhuis wordt gespeeld door Rienk Nicolai
Jan Evenhuis wordt gespeeld door Rienk Nicolai Foto Gerko Jonker

Evenhuis | De Friese bankier van het verzet is een productie van Stichting De Verhalen en wordt van 16 tot en met 19 april vier keer opgevoerd in Hotel van der Valk in Sneek. Andere speelplaatsen zijn Drachten en Leeuwarden. 

Drie jaar geleden tekende de stichting voor het succesvolle Smokkelbern over het Joodse onderduikmeisje Lea Tropp. De voorstelling over de grootschalige smokkel van Joodse onderduikkinderen werd toen gespeeld in de voormalige Doopsgezinde kerk aan de Singel in Sneek en raakte acht keer uitverkocht. 

“Nu plaatsen we de verzetsman Jan Evenhuis in het licht. Het is bijna onvoorstelbaar wat hij in de Tweede Wereldoorlog voor het Friese verzet heeft gedaan. Maar bijna niemand kent hem”, aldus producent Gerard van der Veer. “Het wordt tijd om daar verandering in te brengen.” Het theaterstuk wordt in april en mei twintig keer opgevoerd tijdens de herdenking en viering van tachtig jaar vrijheid in Fryslân.  

Vrijheidsstrijders

Jan Evenhuis was in de oorlog belastinginspecteur in Leeuwarden. Begin 1943 begon hij op grote schaal te frauderen met belastingaangiftes van Friese burgers. Samen met personeel van verschillende Friese belastingkantoren wist hij zo’n zes miljoen gulden aan belastinggeld achterover te drukken. Omgerekend naar nu is dat veertig miljoen euro. Met dat geld werd de steeds grootschaliger onderduikhulp in Fryslân gefinancierd. En zo speelde Evenhuis een cruciale rol in de redding van duizenden Joden, piloten en dwangarbeiders. 

Als zijn dochter Jeanne in 1944 in Amsterdam wordt gearresteerd, verliest de slimme Evenhuis zijn gezonde verstand. Hij wil haar koste wat het kost vrij krijgen en gaat met een grote som losgeld naar het hoofdkwartier van de Sicherheitsdienst. Maar de nazi’s vertrouwen het niet. ,,Hoe geniaal de verzetsman Evenhuis ook was, als vader bleek hij kwetsbaar’’, aldus Van der Veer. ,,Dat maakt hem interessant en bereikbaar voor ons allemaal. Niet een held op een voetstuk, maar een mens van vlees en bloed die het moeilijk krijgt als zijn kind in verkeerde handen valt.’’ De theatervoorstelling wordt vanaf 2 april tot en met 3 mei op bijzondere locaties gespeeld in Leeuwarden, Sneek en Drachten. Tjerk Kooistra doet de regie en de muzikale leiding is in handen van Jorrit Laverman. 

Meer informatie en kaarten: www.evenhuis.frl