Modelspoor Museum kan eindelijk verhuizen
Na een ‘olifantendracht’ van maar liefst viereneenhalf jaar gaat het eindelijk gebeuren. Het Nationaal Modelspoor Museum gaat verhuizen naar een zichtlocatie aan de A7. Op een perceel grond, dat wel vier keer zo groot is als de huidige en zelfs de mogelijkheid biedt voor een buiten modelspoorbaan. Met eromheen volop plek om gratis te parkeren. Kortom, alle ruimte om een langgekoesterde ambitie waar te maken: het leukste uitje van Friesland worden! Directeur Jan Willem van Beek licht een tipje van de sluier op.
Drie jaar op rij beloofde hij zijn vrijwilligers tijdens de kersttoespraak, dat er een oplossing zou komen voor de herhuisvesting van het museum. In 2024 durfde hij dat niet wéér te doen, nadat de verhuizing naar bedrijventerrein De Hemmen op het laatste moment moest worden afgeblazen. Begin dit jaar kon hij de verlossende boodschap delen: “It giet oan!”
Dat allemaal dankzij een Sneker ondernemer die vond dat het Modelspoor Museum in Sneek moest blijven. Had het museum belang het voormalig pand van Leen Bakker aan de Alexanderstraat van hem te huren? “Na twee weken was het beklonken”, kijkt Jan Willem terug. Toen hij de eerste keer samen met vrijwilligers het pand betrad dacht ie even: “1800 vierkante meter? Waar zijn we aan begonnen?”
1800 vierkante meter tot op de centimeter volgepland
Jan Willem van Beek: “Een leeg pand beleef je anders. Inmiddels hebben we die 1800 vierkante meter tot op de centimeter volgepland. De opslag bij het gemeentehuis in IJlst staat vol; er staan spullen van ons bij Douma Staal; bij mensen thuis in Franeker en Lunteren en in een opslag in België. Dat komt allemaal onze kant op”.
Ontdekken, beleven en doen
Terugkijkend heeft de lange aanloop naar de verhuizing misschien zelfs voordelig uitgepakt. “We zijn na gaan denken: ‘Wat voor museum zijn we eigenlijk?; ‘moeten we niet vernieuwen?’ Elk museum moet om de tien jaar vernieuwen, anders loop je achter. Veertig jaar geleden stichtte Pieter Scheltema het Modelspoor Museum, dat later via de kelders van de bibliotheek naar hier in het station is verhuisd. In de negentien jaar dat we hier zitten, hebben we weinig kunnen vernieuwen.”
Van Beek wordt enthousiast: “Het wordt een andersoortig museum. We gaan het verhaal van het modelspoor vertellen. Dat begint met stoommachines, waarmee kinderen destijds al konden speelden. Die werden opgevolgd door de blikken treinen van Marklin, de opwindbare treinen en later de treinen met transformator. Anno nu zijn er de digitale treinen. Al die treinen willen we laten zien onder het motto: ontdekken, beleven en doen.”
Ambitie
Hij vervolgt: “We hebben altijd geroepen: ‘We willen het leukste uitje van Friesland worden’. Nu zijn we in de gelegenheid dat waar te maken. Sowieso wordt het veel meer beleving en geschiedenis. Er komen paviljoens met de geschiedenis van het Friese en Nederlandse spoor. Er komt een interactieve ‘Friesland experience’, waar je iets kunt meemaken over het Friese spoor. Voor de doeners onder de bezoekers zijn er allemaal knopjes waarop ze kunnen drukken en technische uitdagingen die ze samen met ouders en grootouders kunnen tackelen, zoals een schakellampje of een uitdaging met transformatoren. Bijzonder ook wordt het open depot waar je onze collectie van 14.000 treinen, uitgestald - deels achter gaas - kunt zien.”
Bouwers klaar? Bouwen maar!
In 2022 deed een team van het Modelspoor Museum mee aan ‘De Grote Kleine Treinen Competitie’, gepresenteerd door André van Duin. Van Beek vertelt trots: “Al die 36 banen van twee seizoenen zijn in ons bezit en een deel daarvan kunnen we laten zien. Straks komt er ook een kleine studio. Daar kan een kind een telefoon op een statief zetten, roepen: ‘Bouwers klaar? Bouwen maar!’ En vervolgens een filmpje maken hoe ie samen met papa en mama een eigen baan bouwt. Binnenkort ga ik naar Beeld en Geluid in Hilversum. Ik wil graag een camera op rail hebben en hoop dat zij er eentje willen afstaan.”
Opening door bekende Europeaan
Van Beek prijst zich rijk met alle tot op het bot gemotiveerde vrijwilligers op wie hij altijd een beroep kan doen. Voorafgaand, tijdens en ook na de verhuizing zijn helpende handen van harte welkom (zie de advertentie elders in dit blad red.).
“Waarschijnlijk sluit het museum in het station eind mei de deuren. Op 1 oktober moeten we het pand leeg opleveren. De datum voor de opening houden we nog even voor ons. Wel kunnen we alvast verklappen dat we een Europees bekende persoon zullen vragen de opening te verrichten”, eindigt directeur Jan Willem van Beek.
Tekst: Riemie van Dijk
Foto’s: Nationaal Modelspoor Museum
