HEEG - Mijn vijf frêle typevingers verdwijnen in de kolenschophanden van Steven Zijsling als we met elkaar kennismaken op een woensdagmorgen in mei. Een beer van een kerel, de zwarte overall met grijze schouderstukjes en de cap met in rood de naam Zijsling op z’n kop bevestigen mijn beeld van de stoere man. Maar is Steven Zijsling nu ook écht zo’n stoere man?
“Earst mar even in bakje, net?”, verwelkomt Steven ons in de ‘kantine’ van een bouwkeet op een werf aan de Soaldyk in Workum, van waaruit hij werkt. Nadat Steven de koffie heeft ingeschonken schuift de Hegemer een zak met stroopwafels in onze richting: “Nim mar!”
Jeugd in Heeg
We beginnen met de onvermijdelijke vraag: “Fan wa bisto der ien?” Steven schuift nog even heen en weer en begint dan rustig te vertellen. “Ik bin in soan fan Douwe Zijsling en Gretha Venema, dy’t der spitigernôch net mear is. Sij kaam krekt as de measte Zijslings út Drylts. Mem is yn 2010 ferstoarn. Te jong…”
Even valt het stil, hij wendt z’n ogen af. De stilte wordt daarna door Steven opgevuld door te vertellen over pake Corrie Zijsling en omke Siebo Zijsling. Echte IJlsters. Omke Siebo was jarenlang schipper op het IFKS skûtsje ‘Striidber’. Maar daarover straks. Eerst terug naar de jeugd van Steven, en dat is in Heeg “Ja, myn jeugd, wat moat ik der oer fertelle? It wie in prachtige húshâlding. Ik bin geboaren yn it sikehûs fan Snits, op 23 jannewaris 1993. Ik bin de âldste en ha noch in broerke en suske, Bram en Lonneke. We binne yn Heech opgroeid, yn’e arke oan’e Koaldyk. Dêr’t de supermerk no stiet. We leine dêr yn in sydtakje. It skûtsje lei foar ús oer, moai op en om it wetter. In skitterjend plakje, de boatsjes altyd tichtbij. Ik ha hast tweintich jier op’e arke wenne”, vertelt Steven.
Steven gaat in Heeg naar de christelijke basisschool ‘It Wrâldfinster’. Volgens eigen zeggen was hij daar wel altijd ‘aanwezig en snel afgeleid’, door de dingen die zich buiten het klaslokaal afspeelden. “Ik mocht graach wat útfrette, mar net yn it oerdreaune. De legere skoallematen dy’t ik doe hie, dêrfan binne der no noch altyd guon wêr’t ik bij bin”, herinnert hij zich nog goed.
‘Hokje Njoggen’
Na de basisschool gaat Steven naar het AOC in Sneek. Tijdens een Open Dag komt hij in een lokaal waar onder andere trekkers en lasapparaten staan. “Dêr koest wat sleutelje en dat wie foar mij de reden om nei dizze skoalle ta te gean”, was de motivatie van Steven destijds. Achteraf bekeken had een keuze voor het technisch onderwijs misschien nog wel beter geweest, vindt Steven nu.
Tijdens de middelbare schooltijd zijn Steven en z’n maten veel in de keet op het erf van Klaas en Sytske Bakker, nog net in het dorp, te vinden. “Hokje njoggen”, noemt hij het. “Dat wie machtich. Je belibje dan de moaiste dingen, at je dy leeftyd ha. Alles koe der. Bytsje stikem bier drinke. Sytske, de frou fan’e boer, dy’t der spitigernôch ek net mear is, hat goed om ús tocht. Miskyn noch wol it measte omdat se goed streng wie en dat hiene we ek wol noadich. At we der moarns om fiif, seis oere noch sieten, dan kaam Sytske der oan en dan wie it fan: ‘Opgemasjeard! Wegweze!’ En dan gongen we mei de sturt tusken de skonken nei hûs.”
Wij wiene thús wol praters. Oer wurk. Net oer soksoarte fan gefoelige dingen as it ferstjerren fan ús mem
De ondernemende Hegemer dorpsjeugd van ‘Hokje Njoggen’ ging in die puberjaren veel met elkaar op stap. Veel op het water, maar ook wel naar concerten, het liefst wat ‘oudere’ muziek waarbij Steven de namen van Johny Cash en Bruce Springsteen als zijn favoriete artiesten noemt.
De klap
Dan wordt het voorjaar 2010. Lemmer Ahoy is hét populaire evenement voor wedstrijdzeilers én liefhebbers van gezelligheid. Met de eerste grote wedstrijdreeks skûtsjesilen in het voorseizoen voor zowel de SKS- als de IFKS-vloot. Steven zeilt al bij zijn oom Siebo Zijsling op het IFKS-skûtsje ‘Striidber’. Daar in Lemmer krijgt Steven het ontstellende bericht dat z’n mem thuis in de ark op 39-jarige leeftijd plotseling is overleden na een hartstilstand. Een drama voor het jonge gezin van Douwe Zijsling.
Steven vindt het lastig om over te praten. “Wij wiene thús wol praters. Oer wurk. Net oer soksoarte fan gefoelige dingen as it ferstjerren fan ús mem. Alles leit dan op’e kop. Alles feroaret”, zegt hij. Nog altijd, veertien jaar na dato, voelt het als de (ramp)dag van gister en mijdt deze ogenschijnlijk stoere ijzerwerker het onderwerp. “Ik ha wat dit oangiet mar in lyts hertsje. Miskyn is soks oerdreaun om te sizzen, mar at je soks oerkomt dan bin je mar lyts man...”
Naar Amerika
Als Steven negentien jaar trekt hij met een maat naar Californië. Beide heren hebben dan net de verkering uit en nemen het besluit om, in de termen van Zijsling te spreken “derút te naaien.” En dan niet dichtbij huis, maar naar Californië, waar ‘wat konneksjes’ wonen. Daar, aan de andere kant van de Grote Plas, worden beiden op het vliegveld opgewacht door Germ Brouwer uit Blauwhuis/Greonterp. Het duo vindt er al snel werk, niet in de laatste plaats omdat ze wel van aanpakken weten.
“We kochten in auto en spaanden dêr wat om. Yn’t begjin holpen we in man dy’t wetterputten boarre. Wij koene bij him thús de boel wat opknappe: skilderwurk en ûnderhâld oan’e masines. Doe kaam de buorfrou, dy seach dat we twa rjochterhânen hiene. No, doe koene we dêr ek wol wat putsjes dwaan. Dêrnei setten we ôf nei The Valley yn Californië, dêr’t famylje in grutte pleats hat. We soene oeral in skoft hinne, mar we hiene it sa goed nei’t sin dat we binne der hingjen bleaun. Ik ha der wol oer neitocht om yn Californië te bliuwen, mar ik woe fansels wol skûtsjesile en dat wurdt dêr dreech. It silen hâldt mij thús!”
Terug in Fryslân
Nadat Steven in Friesland terugkomt besluit hij in 2013 om voor zichzelf te beginnen. Vrijheid en zich niet willen binden spelen niet zwak bij in die beslissing. Mocht het niet lukken om als zelfstandige genoeg werk te vinden, dan is er altijd nog het baggerbedrijf van heit, waar Steven in eerste instantie aan de slag gaat. Al snel gaat hij aan het werk op verschillende scheepswerven, bij een betonbedrijf.
Als heit Douwe twee jaar geleden besluit om uit het familie baggerbedrijf te stappen is het voor Steven ook duidelijk dat daar z’n toekomst niet meer ligt. Al geeft hij aan dat de verhoudingen met z’n oom Siebo, die nu alleen eigenaar is, nog altijd prima zijn. Steven komt uiteindelijk in de scheepsbouw in Friesland terecht en vaart af en toe voor Siebo Zijsling.
Nigeria, Mexico en Ohio
Als scheepsbouwer en ijzerwerker weet Steven Zijsling overal werk te krijgen, zelfs over de landsgrenzen heen. In Nigeria vindt hij voor vier weken werk op een zandzuiger om er technisch onderhoud te plegen aan het schip. Het avontuurlijk spreekt Steven aan. “It is in hiele oare wrâld, At je dêr in bakje kofje mei de mannen drinke, dan lizze de grutte gewearen fan ’e befeiligers op tafel. Wat in ferskil yn mentaliteit mei Fryslân, de gaos, de binde. Mar de kroegen wiene moai: gesellich en wylde froulju. Asto as wytkop yn sa’n kroech komst, no, dêr bin’ se gek op. Hahaha!”
Voor werk in de attractiebouw gaat Steven in de wintermaanden een aantal keren naar Mexico om daar een reuzenrad op te bouwen. Vóór Mexico was Steven voor andere attractiewerk in Ohio. “Dêr wie it sa allerferskuorendste kâld, dagen fan min fjirtich Dan kinst gjin bout oandraaie, mar je moatte dochs wat, oars sitte je in hiele dei op in hotelkeamer.”
Steven werkt sinds twee jaar vanuit een loods in Workum, die eigendom is van z’n vader. Scheepsbouw, constructie en reparatie zijn de werkzaamheden die er gedaan worden.
Zwakte
Een stoere kerel vragen om zijn zwakke punten te benoemen, vindt Steven lastig. Al geeft hij onmiddellijk toe dat ook hij ongetwijfeld zwakke punten heeft. Na lang nadenken noemt hij de onrust, “it net deljaan kinnen”, als misschien een zwak punt. Dat hij emotioneel is, daar heeft Steven geen enkel probleem mee om te benoemen, zeker als het over zijn grote passie het skûtsjesilen gaat.
It gefoel asto as earste oer de finish komst, dat is amper te omskriuwen. De triennen rûnen mij oer de wangen. Echt!!
Vorig jaar was daar zo’n moment. Toen schipper Steven Zijsling met zijn bemanning voor het eerst een historische zege in de A-klasse van de IFKS behaalde en met de ‘Striidber’ over de finish zeilde, werd hij emotioneel. Sinds 2019 zit Steven als opvolger van schipper en omke Siebo aan het helmhout. Broer Bram en zus Lonneke maken ook deel uit van de bemanning en John Modderman zit als adviseur achter op het dek. Steven, die al sinds 2007 als peiler op het IJlster skûtsje Striidber meezeilt, haalt het heroïsche moment nog even terug.
“Ja, dat wie wol bysûnder, dat wij op’e Sleattemer Mar earste waarden. We hiene noait earder in dei-oerwinning behelle. Op’e Iselmar mei wetter ûnder de kont sile we altyd bêst, mar op’e Sleattemer Mar mei in maksimale djipte fan 1,70 meter wie de oerwinning echt ferrassend. We krigen yn’e yn’e twadde omloop ûnderweis nei de boppeboei de wyn earst hiel min en Tony Brundel draaide bij ús fuort. En doe krigen wij de wyn ynienen geweldich en wiene de rollen omdraaid en wiene wij fuort. It gefoel, asto as earste oer de finish komst, dat is amper te omskriuwen. De triennen rûnen mij oer de wangen. Echt!”
