OUDEGA SWF - “Servus!” Lachend steekt Tjeerd Kramer zijn hand op naar een collega die in zijn zwart-rode skipak voorbij roetsjt. Strakblauwe lucht, een felle zon aan de hemel en witte bergtoppen zover het oog reikt… Dit is de nieuwe werkplek van Tjeerd, die uit Oudega SWF komt. Na jaren beneden zeeniveau te hebben gewerkt, verdient hij nu de kost in Oostenrijk op tweeduizend meter hoogte.
Tjeerd Kramer ging al jaren met vrienden naar Oostenrijk op skivakantie om te genieten van de sneeuw, de mooie bergen en de gezelligheid. En als hij dan ’s avonds naar boven keek, zag hij daar grote bulldozers met felle verlichting aan het werk die de pistes weer vlak schoven. Dat leek hem prachtig werk. “Foarich jier mocht ik yn Fiss (in Tirol – red,) ris op in pistenbully meiride en dat fûn ik echt machtich”, glundert Tjeerd. “Sok wurk soe ik wol dwaan wolle at ik wer sitte kin”, bedacht hij.
Dubbele hernia
Niet kunnen zitten, dat was het resultaat van een dubbele hernia die hem sinds vorige zomer het leven zuur maakte. Tjeerd, een ogenschijnlijk sterke vent die altijd wel wat voor een ander wil doen, had zoveel pijn dat hij zijn werk niet meer kon uitvoeren. “Nee sizze, dat woe ik net, mar no moast ik wol”, vertelt Tjeerd, die als zzp’er in de bouw en akkerbouw werkzaam was. Ook sporten lukte niet meer en daar baalde hij misschien nog wel het meeste van. Speelde hij tien jaar geleden nog driemaal per week rugby, nu bestond zijn beweging uit louter wandelen. “Soms rûn ik moarns om fiif oere al mei de hûn oer de dyk, dan koe ik net mear lizze.”
It like ús aardich om by Friezen te ferbliuwen
Ander werk, dat was volgens de doktoren een vereiste. Van nu af aan zou hij beter op zijn lijf moeten passen. Niet langer met zware balken en gereedschappen sjouwen… “Dat fyn ik hiel spitich, want it wurk op de bou die ik graach.” Tjeerd moest steeds weer klanten en kennissen teleurstellen die wel een ‘putsje’ voor hem hadden en vond het lastig om te bedenken wat hij dan wél wilde gaan doen. Misschien een goed moment om er eens helemaal tussenuit te gaan?
Het werk bij de liften
Via via kwamen Tjeerd en zijn echtgenote in contact met Erwin en Minke Rienstra, een echtpaar uit Gaasterland dat in het Oostenrijkse Bad Kleinkirchheim, een skigebied in de deelstaat Karinthië, een ‘Berghaus’ runt. Tjeerd: “We ha in kear mei harren video-belle en it fielde fuort goed; it like ús aardich om by Friezen te ferbliuwen.” Nu huren hij en z’n vrouw een appartement bij Erwin en Minke en helpen ze hen zaterdags met de grote schoonmaak.
Ik bin moarns de earste dy’t oer de farsk prepareerde pistes skië mei
Maar de rest van de week is Tjeerd - zijn collega’s noemen hem Kramer - tot zijn geluk hoog in de bergen te vinden. Half december is hij bij de liften begonnen om alles te leren. “In baan as pistenbullychauffeur krijst net samar ast gjin erfaring hast”, weet hij. Nu wordt hij ‘s ochtends opgepikt door de mannen van de Bergbahnen om bij de liften aan het werk te gaan. Op ski’s gaan ze naar hun werkstations op diverse plekken in het skigebied. “Ik bin moarns de earste dy’t oer de farsk prepareerde pistes skië mei, dat is ek super.” Na een controle van de techniek worden de liften aangezet en dan arriveren rond negen uur de eerste gasten. En aan het einde van de middag skiën Tjeerd en zijn collega’s een ‘Kontrollfahrt’ om de laatste wintersporters van de piste te dirigeren, zodat de pistenbully’s in actie kunnen komen.
Het werk bij de Bergbahnen in Bad Kleinkirchheim is lichamelijk niet zwaar, vindt Tjeerd. Maar het werken in de frisse berglucht neemt wel lekker veel energie. En het werk is afwisselend. Bij aanvang van het seizoen maakten Tjeerd en zijn collega’s de pistes al gereed: ze plaatsten oranje matten en stokken langs de kant. Nu alles in bedrijf is, is er wel eens een storing en mag daar een dag gesleuteld worden. Als er sneeuw valt, moeten de liften vrijgemaakt worden met de sneeuwfrees en de schep. En mensen die niet goed in of uit de lift kunnen komen, worden door Tjeerd en zijn collega’s geholpen: “At der begjinners as minsken mei lytse bêrn yn- of útstappe wolle, set ik de lift altyd wat trager.” Helaas heeft hij ook al een paar keer de ‘Rettunggsdienst’ moeten oppiepen voor ongelukkige skiërs en snowboarders.
‘De Hollander met de lange benen’
Wat het werk écht leuk maakt, zijn de wekelijkse stops bij de ‘Geschwandbodenhütte’, vindt hij. Na een paar biertjes van Oostenrijks formaat skiën Tjeerd en zijn collega’s het laatste stuk met losse heupen in het schemerdonker naar beneden...
Nú al is het een hele ervaring voor ‘der Holländer mit die lange Haxen’ (de Hollander met de lange benen), zoals de Oostenrijkers hem ook wel noemen. Maar toch: “Ik moast hjir earst wol efkes wenne”, erkent Tjeerd die gelukkig met een flinke portie doorzettingsvermogen is grootgebracht. “Foaral de taal is dreech. Op de earste dei hearde ik eltsenien ‘servus’ sizzen en pas op de twadde dei kaam ik der efter dat dat it hjir ‘goeie’ betsjut.”
Hjir gjin donkere dagen foar de krysttiid; It like wol maitiid yn desimber, in bysûndere erfaring
Tjeerd had zich van tevoren niet gerealiseerd dat men in het zuiden van Oostenrijk een compleet andere taal spreekt. In Karinthië, dat grenst aan Italië en Slovenië, kunnen ze wel ‘Hochdeutsch’ verstaan, maar onderling praten de mensen ‘Kärntisch’. Zodoende lijkt de situatie in Karinthië - dat ook bekendstaat om haar vele meren - wel een beetje op die van Friesland. Daarnaast heeft de deelstaat vele kleinere skigebieden, de ‘Grossglockner’ - de hoogste berg van Oostenrijk - én heel veel zonuren. “Hjir gjin donkere dagen foar de krysttiid”, zegt Tjeerd. “It like wol maitiid yn desimber, in bysûndere erfaring.”
De pistenbully
Binnenkort mag Tjeerd een nacht meerijden op een pistenbully (een voertuig op rupsbanden, dat gebruikt wordt om de skipistes en andere besneeuwde oppervlaktes te egaliseren – red.) en daar kijkt hij erg naar uit. Of hij er ook zelfstandig op mag gaan rijden, dát is nog de vraag. Maar enthousiast als hij is, heeft hij daar alle vertrouwen in. “ik hoopje dat de chef my aansten ris in pear dagen misse kin by de liften.”
Op vrije dagen gaan Tjeerd en zijn vrouw zélf skiën, of ze wandelen met de hond door de bergen; schaatsen ze op de Weissensee of badderen ze in de thermen. Onderdeel van de Bad Kleinkirchheimer Bergbahnen is namelijk het Römerbad, een warm Thermaalbad met verschillende sauna’s waar medewerkers en hun partners onbeperkt toegang tot hebben.
Genen van pake
Het is wel te begrijpen dat Tjeerd volop geniet van zijn nieuwe bestaan. Hij bedenkt dat het misschien wel in de genen zit. “Myn pake Tjeerd wie in echte avonturier, hy farde op de Holland-Amerika Lijn, ik ha syn skipperspet noch.”
Op 1 april eindigt het skiseizoen in Bad Kleinkirchheim en keert het stel terug naar Friesland, om in Oudega het werk in hun eigen gastenverblijf Ûnder de Wol weer op te pakken én aan een nieuwe uitdaging te beginnen.
