HEEG - Esther van der Wal (40) uit Heeg verloor op zeer jonge leeftijd haar vader en op haar 23e sloeg het noodlot opnieuw toe. Zij en haar vriend Chris de Boer moesten hun te vroeg geboren dochtertje Famke na vier maanden laten gaan. Na een periode van rouw kwamen er nog vier kinderen, maar Famke zal altijd hun oudste zus blijven. Esther vertelt bijzonder openhartig over de verliezen die ze heeft geleden.
“Famke was een mooi, klein poppetje”, begint Esther van der Wal haar verhaal. We hebben afgesproken in haar pannenkoekrestaurant in de Harinxmastraat in Heeg. Van april tot oktober is het hier een drukte van jewelste, maar in de herfst- en wintermaanden is het restaurant gesloten. Desondanks zit het heerlijk knus bij de opgepookte kachel. Esther is een goede gastvrouw en voorziet ons van koffie en lekkere koekjes. Dan vertelt ze haar indrukwekkende levensgeschiedenis.
Vaderfiguur
“Ik ben geboren in Sneek, waar ik tot mijn zevende jaar heb gewoond. Toen ik vijf jaar was overleed mijn vader na een lang ziekbed aan ALS. Mijn moeder bleef op haar 26e achter met mij en mijn twee jaar oudere zus. Mijn vaders overlijden had enorm veel impact op ons drieën. Ze zeggen vaak dat jonge kinderen er weinig tot niets van meekrijgen, maar dat is echt niet zo. Ik weet het ziekbed van mijn vader tot aan de dag van zijn overlijden nog precies. Mijn moeder pakte haar leven met ons, maar zonder mijn vader weer op.
Via via kwam ze terecht bij Boy Toen, eigenaar van een bruin café-restaurant hier in Heeg, waar ze leidinggevende werd. Toen ik in groep vier zat, kocht mijn moeder een boerderij net buiten het dorp. Dit betekende een verhuizing naar Heeg. Het was wel even wennen voor ons; wij spraken geen Fries, maar het is een goede stap geweest. We voelden ons erg thuis in Heeg, waar mijn moeder uiteindelijk het bruin café kocht waar ze werkte. Sinds twee jaar ben ik eigenaar en is het pannenkoekenrestaurant Lands Welvaeren geworden. Mijn moeder heeft inmiddels al dertig jaar een relatie met Jan, die ze kent via een oom van mij. Jan voelt als een vader voor mij.”
Het gezin kreeg nóg een groot verlies te verwerken, toen Esther jong was. “Mijn opa stierf aan kanker toen ik in de eerste klas van het Bogerman zat”, vertelt Esther. “Wij waren als kleinkinderen in de hoogzomerdagen meer bij mijn opa en oma dan bij onze moeder. Hij was de spil van onze familie en een echte vaderfiguur voor ons. Van zijn overlijden heb ik ook heel veel verdriet gehad.”
Opel Kadett
Esther ontmoette op haar twintigste Chris de Boer, omdat die tegenover hen kwam wonen. Ze weet nog goed hoe hij haar hart veroverde. “Chris had een oude Opel Kadett Station, mosterdgeel met zwarte strepen. Die vond ik geweldig! Mijn beste vriendin Corry zag Chris wel zitten voor mij en die Opel Kadett gaf de doorslag. Chris is metselaar; dit deed hij eerst voor een baas, later is hij voor zichzelf begonnen. We gingen samenwonen in een appartement in de boerderij van mijn ouders en na drie jaar was ik zwanger.”
Famke
“Ik heb altijd al een hoge bloeddruk gehad, maar alle controles tijdens mijn zwangerschap waren goed. Toch belandde ik vanwege een hoge bloeddruk in het MCL; ze dachten dat ik zwangerschapsvergiftiging had. Van daaruit ben ik met de ambulance naar het UMCG gegaan. Daar moest ik twee weken plat liggen en werd ik door vier gynaecologen goed in de gaten gehouden. Een daarvan was Mariëlle van Pampus, echt een fantastische dokter! Chris verzorgde mij daar ook heel goed; daar kreeg hij in het UMCG alle ruimte voor. Met 24 weken hebben ze onze dochter Famke gehaald, ze was 720 gram en 32 centimeter lang, een mooi, klein poppetje. Haar start was wel goed. De kinderarts, een geweldige man, dacht dat ze het wel zou redden, maar ze had zwakke longen. Daar kreeg ze nog twee keer het rhinovirus overheen, waardoor ze aan de beademing moest als laatste strohalm.”
Er volgden vier maanden van enorme onzekerheid. Esther en Chris waren zo vaak als ze konden bij Famke, net als Esther haar moeder en zus, haar schoonmoeder en haar beste vriendin Corry. “Famke was heel erg bij al die tijd, maar haar zwakke longen in combinatie met twee keer het rhinovirus werden uiteindelijk fataal voor haar”, vertelt Esther bewogen. “Ze stierf op 14 november 2006.”
We gaan ieder jaar met haar verjaardag een dagje weg
Vlinder als symbool
“We namen haar mee naar huis en moesten een kistje voor haar uitzoeken… Een roze kistje met ook roze voering. Op de dag van de uitvaart stond ze hier in het restaurant. Een vlinder is Famke haar symbool, Chris heeft zelf haar steen gemaakt, en we konden vanuit ons vorige huis – ‘het Famkeshûs’ - haar grafje zien.”
We stoppen even met het interview en Esther laat haar tranen de vrije loop. Dan zegt ze: “Je vader verliezen op jonge leeftijd is heel erg. Maar je kind verliezen is ondraaglijk. Als stel kan zo’n zwaar verlies je relatie stuk maken, óf juist sterker maken. Chris en ik gingen allebei verschillend met ons verdriet om. Chris ging werken en ik begon in de afwas bij mijn moeder in het restaurant. Zo hoefde ik niet te praten met mensen en kon ik achter de schermen toch wat werk verrichten.”
Gierende banden
Esther raakte weer zwanger. “We waren nog in de rouw om Famke, maar ook blij door deze nieuwe zwangerschap”, vertelt ze. “Ik werd door mijn gynaecoloog Mariëlle Pampus streng toegesproken: ‘Je gáát op zwangerschapscursus!’ Ik was op 24 juli, de geboortedag van Famke, uitgerekend en op 20 juli werd ik om vijf uur ‘s middags in het UMCG opgenomen. De gynaecoloog kwam met gierende banden en om zeven uur ‘s avonds werd onze dochter Alianna geboren. Deze bevalling ging super en was gewoon heel leuk. Dat kwam vooral omdat Mariëlle mij fantastisch begeleidde. Zij snapt mijn lichaam. Ik ben pittig, zij ook! Bij de geboorte van onze zoon Bo was ze er opnieuw bij. Ik werd ingeleid en kreeg weeënopwekkers. Bo draaide nog in het baarkanaal, maar alles verliep uiteindelijk goed en Bo werd gezond geboren.” Dochter Alianne is inmiddels zestien jaar; zoon Bo veertien.
Opnieuw gezinsuitbreiding
Esther en Chris pakten het leven weer op. Zo ging Esther voor haar moeder werken. Na een aantal jaren werd het gezin opnieuw uitgebreid door de komst van Justus (inmiddels zes jaar) en Axl (vijf). “Chris was eindelijk klaar met de verbouwing van ons ‘Famkeshûs’, waarmee hij in 2014 was begonnen”, vertelt Esther verder. “We wilden heel graag nog twee kinderen erbij. Mijn gynaecoloog Mariëlle werkte inmiddels in Amsterdam, maar ik wilde haar per se bij mijn bevallingen. Onze zoon Justus zou eerst via de normale weg geboren worden, maar dat werd uiteindelijk een keizersnee. Ik had een te smal bekken, dus alle toeters en bellen werden weer van stal gehaald. Maar het was heel gezellig in de OK; we hebben wat afgelachen. Na een jaar en vier maanden kwam onze jongste zoon Axl, na een geplande keizersnee.”
Kaarsje branden
“Ze lijken allemaal op elkaar, behalve de jongste”, zegt Esther lachend. “En Famke hoort er natuurlijk ook bij. We hebben het vaak over haar en Axl brandt op school geregeld een kaarsje voor zijn zus. We gaan ieder jaar met haar verjaardag een dagje weg. Op haar sterfdag werkt Chris meestal niet op locatie, maar wel wat rondom ons huis en de zaak. Dat is voor hem de beste manier om die dag door te komen. Sowieso doet Chris veel voor zijn werk en altijd álles voor de kinderen.”
We hebben dit samen overleefd en om dat te vieren gaan we trouwen!
Veel energie van horeca
Op werk- en woongebied veranderde de laatste twee jaar het nodige voor Esther en haar gezin. Haar moeder zette het pand van het café-restaurant te koop, Esther nam het van haar over en vestigde haar pannenkoekenrestaurant in het pand. Ook gingen ze boven de zaak wonen. “Mijn moeder had er eerst wel moeite mee dat ik de zaak overnam”, bekent Esther. “Ze heeft altijd heel hard gewerkt en wilde niet dat ik ook zo’n leven zou krijgen. Maar inmiddels heb ik twee seizoenen gedraaid en ziet ze dat ik er veel energie van krijg. Ik ben niet het hele jaar door geopend en dat is toch echt anders dan dag en nacht horeca draaien. Als we volle bak zitten, dan heb ik zo’n veertig gasten binnen en veertig gasten buiten op het terras.
De verhuizing hier naartoe was overigens moeilijk. De verkoop van ons ‘Famkeshûs’ ging gepaard met de nodige tranen. We hebben daar zóveel beleefd. Maar het is ook helemaal prima om hierboven te wonen. Heeg is een fijn dorp; sport, muziek, alles is er. Ik ben zelf sinds zes jaar algemeen lid bij Plaatselijk Belang en penningmeester bij gymnastiekvereniging SSS. De kinderen gedijen hier ook goed. De oudsten puberen, en met de kleintjes gaat het ook super. We zijn weer blij en gelukkig. De pijn en het verdriet om het verlies van Famke verdwijnt niet, maar het wordt milder. En het heeft de relatie met Chris sterker gemaakt. We hebben dit samen overleefd. En om dat te vieren gaan we 4 april aanstaande trouwen!”
