SNEEK - Voor wie zich vorig jaar heeft afgevraagd waarom de naam Onno Yntema uit Sneek in de uitslagenlijsten van landelijke en internationale zeilwedstrijden in de Olympiajol ontbrak, lees verder. De meervoudig Nationaal en Europees kampioen in deze klasse maakte namelijk met zijn vrouw Caroline Yntema-Uit Oude Groeneveld van 1 juni tot 12 november 2023 een ‘roadtrip’ van Kaapstad naar Sneek. Ruim 32.000 kilometer over zandpaden, gravelweggetjes en bergpaadjes, door bossen, moerassen, savannes en woestijnen. Hun vervoermiddel: een 4x4 Toyota Landcruiser, die ze de Geuzennaam ‘Grutte Pier’ gegeven hebben.
Waar en wanneer kwam dit idee voor het eerst ‘op tafel’?
Onno: “Het idee dateert al sinds het jaar 1975, toen mijn vaders broer, die naar Zuid-Afrika was geëmigreerd, met zijn gezin naar Nederland kwam in verband met de vele apartheidsrellen die toen aan de orde van de dag waren en zorgden voor een bedreigende situatie voor de blanke Zuid-Afrikaanders. Het klikte met mijn neef Jan, ongeveer van dezelfde leeftijd als ik. We waren altijd op avontuur met zijn tweeën, zodat mijn schoolprestaties dat jaar ver beneden peil waren. We maakten wilde plannen voor een tocht van Kaapstad naar Sneek. Dat idee was als een zaadje in ons beider geheugen geplant en werd in later jaren tijdens bezoeken over en weer met allerlei goede voornemens verder gevoed. Maar het kwam er nooit van.
Studie, huwelijk, kinderen, carrière. Dus die ultieme reis van Kaapstad naar Sneek bleef maar op de ‘bucket list’ staan. Tot onze twee kinderen, Femke van 30 en Jelmer van 28, hun eigen weg in het leven hadden gevonden en we ons financieel wel een langere sabbatical konden veroorloven.”
Nu of nooit
Onno: “Op een goede dag, toen het onderwerp vakantie ter sprake kwam, zeiden we tegen elkaar: ‘Als we het nu niet doen komt het er nooit van’. Dus hebben we overlegd met neef Jan en zijn vrouw Kinny in Zuid-Afrika en zijn we in 2021 al begonnen met inlezen en plannen.”
Caroline: “Onno heeft wel vaker avontuurlijke vakanties gedaan. Zo heeft hij de Kilimanjaro beklommen en heeft hij met onze dochter Femke een reis naar de Mount Everest gemaakt. Ik ben nooit mee geweest op die reizen, maar je krijgt spijt van de dingen die je niet doet, dus ben ik mij er ook in gaan verdiepen. Daaruit bleek dat we toch wel een half jaar moesten reserveren voor de reis van Kaapstad naar Sneek. Iedere zondag kwam het volledige Afrika archief op de grote eettafel. Muziekje erbij, achtergrondinfo, reisgidsen, kaarten, computer stand-by.”
Gnoes, zebra’s en krokodillen
Op 1 juni vertrekken Onno en Caroline per vliegtuig naar Kaapstad voor het avontuur van hun leven. Daar worden ze opgewacht door de Afrikaanse Yntema-tak en wordt ‘Grutte Pier’, de Toyota Landcruiser 4x4 met klapdak (om te kunnen slapen) in ontvangst genomen en klaargemaakt voor het komende halfjaar. De daaropvolgende maanden zullen ze achtereenvolgens Namibië, Botswana, Zimbabwe, Zambia, Tanzania, Burundi, Rwanda, Uganda, Kenia, Sudan, Ethiopië, Egypte, Israël, Turkije, Griekenland, Noord Macedonië, de Balkan, Oostenrijk en Duitsland aandoen om uiteindelijk op 1 december weer te arriveren in Nederland.
Grote trek, Mara oversteek
Neef Jan Yntema zou zich met zijn vrouw Kinny na ongeveer twee maanden in Tanzania bij hen voegen en een paar weken later zou het feest compleet worden wanneer ook de twee kinderen Femke en Jelmer met hun partners aan zouden haken in Uganda. Onno: “Als hoogste prioriteit hadden we allemaal ‘de grote trek’ van de miljoenen gnoes en zebra’s, in augustus enseptember, van het Serengeti Park in Tanzania, richting Wildpark Masai Mara in Kenia. Dat is een 960 kilometer lange tocht met als laatste obstakel de oversteek van die immens grote kudde over de Mara rivier, waar ongeveer drieduizend hongerige krokodillen op hun ‘lopend buffet’ liggen te wachten.”
‘Witte mens, geef me geld’
Het voert te ver om in dit blad een uitgebreide reisbeschrijving te geven. We beperken ons tot een aantal hoogte- en dieptepunten van het reisgezelschap.
Onno: “Uiteraard vond de start plaats bij de Tafelberg, waarna we richting Namibië reden, waar we de eerste wilde dieren zagen. Het daarnaast gelegen Botswana was een aaneenschakeling van wildparken, waarbij we de eerste dag al de ‘big five’ van onze ‘bucket list’ konden strepen. Geen teken van beschaving; betoverend. Door naar Zambia waar steevast auto’s met buitenlands kenteken aangehouden worden. Bijvoorbeeld voor het overschrijden van een niet zichtbare witte lijn of te hard rijden op een weg waar geen maximum snelheid staat aangegeven. Dat gebeurde ons drie keer op een dag. Verder lieve, vooral vrolijke en hulpvaardige mensen, maar wel na afloop van elke ‘goede daad’ de uitgestoken hand: ‘Mzungu (witte mens), give me money.’
Kabweluma Falls als hoogtepunt van de onbeschrijflijk mooie natuur. Door naar Tanzania, waar Jan en Kinny aanhaken. Het daaropvolgende Burundi is het toonbeeld van bureaucratie. Elf loketten langs om grensovergang en visum te regelen. Het armste land van Afrika, maar wat werken de mensen daar hard en wat zijn ze vriendelijk.”
Het noodlot slaat toe
In Rwanda beleven de wereldreizigers een heftig avontuur. Het noodlot slaat toe als Caroline een val maakt van vier meter en daarbij haar elleboog en haar bekken op twee plaatsen breekt. Twee uur wachten op de ambulance, waarin alleen een brancard aanwezig is; géén pleister of pijnstilling. Nog eens twee en een half uur over een hobbelweg naar een lokaal ziekenhuis, waar foto’s werden gemaakt. Conclusie: opereren in het ziekenhuis in de hoofdstad Kigali. Een rit van nog eens vijf uren.
Caroline: “En dat zonder pijnstilling, terwijl ik verging van de pijn en kotsmisselijk was. Ik kreeg een rubberhandschoen en een gebreid babymutsje aangeboden om in over te geven. Haha, er was helemaal, maar dan ook helemaal niets aanwezig. Onno en neef Jan reden in de ‘Grutte Pier’ een paar meter achter de ambulance. Een scène uit een James Bond film. Na een geslaagde operatie en tien dagen ziekenhuis mochten we onze reis vervolgen. Gelukkig, want in Uganda zouden we de kinderen treffen.”
Rood reisadvies voor Sudan en Ethiopië
Caroline: “We hebben daar een paar heerlijke weken gehad met ongelooflijke vergezichten, fantastische wandelingen, bezienswaardigheden en hele lieve Afrikaanse mensen, en van elkaar genoten. Ook hebben we het geluk gehad dat we de ‘river crossing’ in Kenia, waar we zo naar uitgekeken hadden, te mogen meemaken. De revalidatie van mijn bekken verliep voorspoedig, zij het pijnlijk. Aanvankelijk zouden we door Sudan naar Ethiopië rijden, maar door de geweldsuitbarstingen in zowel Sudan als het noorden van Ethiopië konden we daar een streep door zetten. De enige optie was om de auto per containerschip van Mombasa, Kenia, naar Oman te laten verschepen en zelf naar Salalah in Oman te vliegen.”
Toppunt van Omaanse gastvrijheid: kakelverse geit
“Toen onze auto was aangekomen en we een tochtje door de bergen maakten om op een ’wildcamp’ plekje te eten en vervolgens te overnachten, werden we door een Omaanse jongen uitgenodigd. ‘We have tea, we have food, come, come’. Wat later kwamen daar een paar vrienden bij, met een geit in hun pick-up, dat bleek ons eten. Die werd ter plaatse geslacht en klaargemaakt. We hebben daar die avond honderduit gekletst, we werden in de watten gelegd, en hebben gezellig geit gegeten, alhoewel deze op zijn zachtst gezegd wat taai was. Een avond gehad om nooit te vergeten.”
Hamas gooit roet in het eten
“Dat was begin oktober”, vervolgt Onno. “Alsof de duvel er mee speelde brak op 7 oktober de pleuris uit in Israël, dat in onze reisplanning was opgenomen, door de grootschalige aanslag van Hamas op dat land. We wisten dat onze reis met uitdagingen gepaard zou gaan, maar dit was er wel een van de buitencategorie. Dat betekende dat ons de keus openstond om langs de Perzische Golf, via Irak naar Turkije te rijden of om de auto op de boot naar Rotterdam te zetten en naar huis te vliegen.
We besloten om verder te gaan, ondanks het rode reisadvies van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse zaken. Maar toch… Je ziet beelden voor je van ‘IS’ die buitenlanders ontvoert en ter meerdere glorie van het geloof een kopje kleiner maakt. Het werd een barre tocht door het meest vieze land dat we ooit hebben gezien; overal afval. Bovendien kapotgeschoten steden, militaire forten en om de zoveel kilometer wegversperringen. Kortom, we waren blij dat we bij de Turkse grens arriveerden. Daar kregen we hulp uit onverwachte hoek. Voor ons in de kilometerslange file bij de Iraaks-Turkse grens stond een in Irak geboren Nederlander, die bij zijn dochters in Irak op bezoek was geweest. Bovendien werkte zijn beste vriend bij de douane, zodat we langs alle versperringen mochten rijden. Wij waren deze man natuurlijk ontzettend dankbaar. Deze mentaliteit is tekenend voor de mensen in het Midden-Oosten!”
165 dagen, 26 landen en 32.668 kilometer; een avontuur dat niemand ons afneemt
Terug in de beschaafde wereld
Onno: “We hadden beiden het gevoel dat we weer in de ‘beschaafde wereld’ waren aangekomen. Heerlijk was dat. Door het wonderschone Turkije zijn we vervolgens via Griekenland, Noord-Macedonië, Albanië, Montenegro, Kroatië, Slovenië, Oostenrijk en Duitsland teruggereden naar Nederland. Sneller dan aanvankelijk gepland, omdat Caroline bericht vanuit Sneek kreeg dat het niet goed ging met haar ouders van 85 en 89. Nog wel hele mooie kleinere uitstapjes gemaakt, maar het onbezorgde gevoel dat we alle tijd van de wereld hadden was verdwenen. Helaas is pa Groeneveld op 9 januari overleden.
Op 12 november arriveerden we weer in Sneek, na 165 dagen, 26 landen en 32.668 kilometer. Een hoofd vol ervaringen rijker, nog steeds een beetje beduusd van alles wat we in het afgelopen half jaar hebben beleefd; een avontuur dat niemand ons afneemt.”
En Onno Yntema heeft inmiddels zijn O-Jol liefdevol toegesproken en de winterse kou op het water alweer een paar keer getrotseerd.
Roadtrip van Kaapstad naar Sneek
