Indrukwekkende Dodenherdenking in Sneek goed bezocht

Sneek- Vanavond vond in Sneek de Dodenherdenking plaats. Burgemeester Jannewietske de Vries van de gemeente Súdwest-Fryslân sprak er een herdenkingsrede uit. Kinderen van de Zwetteschool (adoptieschool 2019) lazen zelf geschreven gedichten voor bij het monument op het Oud Kerkhof en bij de gedenksteen in de Wijde Burgstraat, waar vroeger de synagoge van Sneek stond. Daar sprak ook dhr. Vermaning als vertegenwoordiger van de Joodse gemeenschap een korte rede en werd door het gemeentebestuur van SWF een krans gelegd.

Zoals op veel plaatsen in Nederland en de rest van het Koninkrijk zijn wij stil. Stil om te herdenken. Vandaag, op de vierde mei, hier in Sneek herdenken wij de oorlogsslachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesmissies nadien.

Wy betinke de minsken dy’t harren libben jûn hawwe foar ús frijheid. En steane stil by elkenien dy’t him of har troch de jierren hinne op ûnderskate wizen ferset hat tsjin ûnderdrukking en terreur. By elkenien dy’t net yn frijheid kieze koe. In 2019 benadrukt het Nationaal Comité 4 en 5 mei het thema ‘in vrijheid kiezen’. In vrijheid kiezen betekent meer dan alleen kiesrecht. Kiesrecht voor mannen en vrouwen dat we in 2019 honderd jaar hebben in ons land. In vrijheid kiezen en leven moedigt aan om zelfstandig te denken.

Op veel plaatsen in deze wereld is die vrijheid er niet. Geen vrijheid om je mening te uiten, om kritisch te denken, om te zijn wie je bent.

Die vrijheid was er ook niet in de Tweede Wereldoorlog en de oorlogen die erop volgden. Het open en vrije debat verstomde, de democratie werd buitenspel gezet. Het zet de deur open voor uitsluiting en onverschilligheid.

Democratie en vrijheid kunnen ook nu nog gevaar lopen als we heel geleidelijk een muur optrekken tussen groepen in de samenleving. Als we gaan denken in wij en zij. En dat heel gewoon gaan vinden. Het gaat om onze betrokkenheid. Om hoe wij ons in ons dagelijks leven gedragen. Wat doen wij als het erop aankomt? Wat dogge wy as it derop oankomt?

Schrijver Elie Wiesel, die Auschwitz overleefde, zei: “Het tegenovergestelde van liefde is niet haat, maar onverschilligheid.” Dit moeten we niet alleen zien als een les uit het verleden, maar ook als een opdracht voor de toekomst. Vrijheid en democratie komen met een verantwoordelijkheid. Ze vragen betrokkenheid.

Vandaag zijn we twee minuten stil… Stil om alle mensen te herdenken die hun leven gaven voor onze vrijheid.

De Tweede Wereldoorlog ligt bijna 75 jaar achter ons. Verschillende generaties groeiden sindsdien op in vrijheid.

We hebben nogal wat te verdedigen..

We hebben nogal wat te verliezen..

We zijn hier vanavond samengekomen bij de Martinikerk om te herdenken. Dat kunnen we in vrijheid doen. Het is een voorrecht om te beschermen en te koesteren. Vrijheid is geen gegeven, het is een opdracht. We moeten er iedere dag voor kiezen en naar handelen. Vrijheid is nooit vanzelfsprekend.

Wie oog heeft voor een ander, wie met beide benen in de samenleving staat en betrokken is, kan niet achteloos omgaan met vrijheid. Kan niet onverschillig zijn over wat er gebeurt in de wereld. In ons land. In onze eigen buurt.

Hier, in deze buurt, in de binnenstad van Sneek, werden in de nacht van 13 op 14 juli 1944, 4 Sneker mannen vermoord. Eén van hen hier, op het Oud Kerkhof.

Een vergeldingsactie.

Onze Stadsdichter Henk van der Veer maakte er een vers over:

Sneker Bloëdnacht

fier namen mar

alfebetys útbeiteld

inktswart op grize stien

herinnering an dy

dústere Bloëdnacht

in ’e somer fan ‘44

fier namen mar:

Jan Hendrik Bakker

Feike van der Heide

Klaas Koelstra

Jan Tekelenburg

Sneker mannen

-doadgewoane Sneker mannen-

folkomen willekeurech

fermoard deur wrede tirannen

in dy ieskouwe júlynacht

in de daksgoate fan de Groate Kerk

koere stadsdúven un stille herdenking

freedsaam an stukken,

klinkt even later koraalmúzyk

en leit Sientje Bakker – meiske fan toen-

un boske kleurege 4 mei bloemen

an de foët fan ut monument

met de fier namen