Hij dacht dat de Elfstedentocht voorgoed buiten bereik was. Nu staat Hamke ieder jaar aan de start

Op het eerste gezicht oogt Hamke Meijer als een man die rustig zijn kilometers maakt. Op zijn driewielige ligfiets kiest hij een gelijkmatig tempo, neemt hij op tijd een pauze en geniet hij van de omgeving. Maar achter die ontspannen uitstraling gaat een enorme wilskracht schuil. Iedere trainingsrit is voor hem een stap richting de Onbeperkte Elfstedentocht.

In 2002 verandert een verkeersongeluk zijn leven ingrijpend. Op zijn brommer wordt Hamke aangereden door een auto die vanaf een parkeerplaats de weg oprijdt. Hij loopt een incomplete dwarslaesie op en houdt blijvend letsel over. Vooral de rechterkant van zijn lichaam functioneert sindsdien veel minder goed.

Voor Hamke betekende het ongeluk niet het einde van zijn sportieve ambities, maar het begin van een zoektocht naar wat nog wél mogelijk was. "Je moet uitgaan van mogelijkheden en niet van onmogelijkheden", zegt hij. Die zin vormt inmiddels de rode draad in zijn leven.

Dit is mijn kans

Al voor het ongeluk droomde Hamke ervan om ooit de Elfstedentocht op de fiets te rijden. Zoals zoveel Friezen wilde hij de iconische tocht langs de elf steden volbrengen. Maar met een elektrische fiets mocht hij niet deelnemen aan de officiële Elfstedentocht. Zijn droom leek daarmee voorgoed opgeborgen.

Tot hij op Omrop Fryslân een interview hoorde over een nieuw initiatief: de Onbeperkte Elfstedentocht. Een meerdaagse tocht voor mensen met een beperking, die met aangepaste fietsen of samen met een buddy alsnog de beroemde route kunnen afleggen. "Ik wist meteen: dit is mijn kans!"

Sinds de eerste editie is Hamke ieder jaar van de partij. Via De Zonnebloem vond hij zijn vaste buddy Hans den Ouden. Samen rijden ze de tocht op een duofiets. In de loop der jaren ontstond een hechte band, waarin vertrouwen minstens zo belangrijk is als conditie.

Een stevig ontbijt

Wie denkt dat de Onbeperkte Elfstedentocht pas begint wanneer het startschot klinkt, heeft het mis. Voor Hamke begint de tocht maanden eerder. Zonder training, zegt hij, red je het simpelweg niet.

Een trainingsdag begint met een stevig ontbijt. Daarna vraagt hij iemand om zijn driewielige ligfiets uit de schuur te halen, omdat hij dat zelf niet kan. Met voldoende eten en drinken vertrekt hij voor een lange rit. Meestal alleen, soms samen met Hans. Daarnaast doet hij twee keer per week aan fysiofitness.

Tijdens het fietsen volgt hij een vast ritme. Na ongeveer een uur neemt hij een kwartier pauze. Ook intervaltraining hoort bij de voorbereiding. Iedere tien minuten verhoogt of verlaagt hij bewust de intensiteit om zijn conditie verder op te bouwen.

Luisteren naar zijn lichaam is daarbij belangrijk. Door slijtage aan zijn rug bezorgen hobbelige fietspaden hem regelmatig veel pijn. Daarom kiest hij zijn routes zorgvuldig en vermijdt hij waar mogelijk slecht wegdek. Niet omdat hij minder wil presteren, maar omdat hij zijn energie verstandig moet verdelen.

Ook tijdens de Elfstedentocht komt er altijd een moment waarop het zwaar wordt. De benen raken vermoeid en de finish lijkt nog ver weg. Toch weet Hamke iedere keer weer een knop om te zetten. "Dan trek je een luikje open in je hoofd. Je denkt terug aan de trainingen en ineens weet je weer hoe je het toen deed. En dan gaat het weer."

Meer dan fietsen

De Onbeperkte Elfstedentocht is voor Hamke veel meer dan een fysieke prestatie. Het draait ook om saamhorigheid. Om deelnemers die elkaar aanmoedigen, vrijwilligers die klaarstaan en mensen langs de route die enthousiast applaudisseren.

Ook dit jaar kijkt hij weer uit naar de start. De euforie bij de finish is volgens hem nauwelijks te beschrijven. "Dat gevoel blijft bijzonder."

Dag drie krijgt dit jaar bovendien een feestelijk tintje: op 18 september viert Hamke tijdens de tocht zijn 64ste verjaardag. Een paar jaar geleden werd hij op diezelfde datum in Sloten op zijn 59ste verjaardag door een terras vol vrienden en familie toegezongen. Als verrassing was ook zijn fiets helemaal versierd.

Zijn advies aan nieuwe deelnemers is helder. "Luister goed naar je lichaam. Neem voldoende rust, drink veel water en zorg dat je goed voorbereid aan de start verschijnt. En als het even tegenzit, denk dan niet dat je moet opgeven. Denk: straks gaat het beter." Het is de levensles die hem al bijna een kwart eeuw overeind houdt.

Over deze bijzondere tocht…

De Onbeperkte Elfstedentocht is een vijfdaagse tocht voor mensen met een lichamelijke beperking en wordt in september voor de zevende keer gehouden. Deelnemers kunnen met onder meer een aangepaste fiets, handbike of rolstoel meedoen, eventueel samen met een buddy. De beroemde Elfstedenroute wordt verdeeld over vijf dagen afgelegd.

Programma

• 16 september: Leeuwarden – Dokkum (39 km)
• 17 september: Dokkum – Franeker (46 km)
• 18 september: Franeker – Workum (45 km)
• 19 september: Workum – Sloten (43 km)
• 20 september: Sloten – Leeuwarden (49 km)

De organisatie zoekt nog deelnemers, buddy’s en vrijwilligers. Supporters zijn langs de route van harte welkom.

Meer informatie: sportfryslan.nl/project/onbeperkte-elfstedentocht