IMPACD Boats speelt belangrijke rol bij onbemande marine-oefening: “Innovatie is geen keuze, maar een noodzaak”
De Koninklijke Marine zet steeds nadrukkelijker in op onbemande systemen. Tijdens de eerste editie van de jaarlijkse Maritime Uncrewed Sea Trials (MUST) 2026 op de Noordzee wordt geoefend met een combinatie van drones in de lucht, op het water en onder water. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor het Friese bedrijf IMPACD Boats in Woudsend.
Rond het bemande commandoplatform, het patrouillevaartuig DSS Galatea, werkten verschillende onbemande systemen samen aan operationele opdrachten. Drones in de lucht (UAV’s), onbemande vaartuigen op het water (USV’s) en onderwatervoertuigen (UUV’s) werden aangestuurd via IDUS (Intelligent Distributed Uncrewed Systems), een door de marine ontwikkeld commandosysteem voor onbemande operaties.
Sjoerd Feenstra (55) uit Sneek is binnen de Koninklijke Marine mede verantwoordelijk voor de ontwikkeling en inzet van onbemande systemen. “Innovatie is geen keuze, maar een noodzaak. We laten zien hoe we werken en wat daar allemaal bij komt kijken. De techniek ontwikkelt zich razendsnel en daar moeten we als marine op inspelen." Tijdens de oefening, zo’n zeven tot acht kilometer uit de Nederlandse kust, demonstreerde de marine hoe verschillende systemen gelijktijdig kunnen worden ingezet. Er werd onder meer geoefend met automatisch formatievaren van USV’s rond de Galatea en met een FIND-operatie. Daarbij werkten onbemande vliegtuigen, oppervlakteschepen en onderwatervoertuigen samen om een doel te lokaliseren en te volgen.
Volgens Feenstra laten deze oefeningen zien hoe onbemande systemen elkaar kunnen versterken en bijdragen aan meer slagkracht en flexibiliteit tijdens toekomstige operaties.
Een opvallende bijdrage kwam uit Friesland. De onbemande vaartuigen die tijdens de proef werden ingezet, zijn ontwikkeld door IMPACD Boats in Woudsend. Het bedrijf bouwde meerdere twaalf meter lange USV’s met behulp van grote 3D-printers. De schepen kwamen tot stand in samenwerking met Marin (Maritiem Research Institute Netherlands) en werden binnen drie maanden gebouwd.
Eer
Ondernemer Marieke de Boer (37) runt IMPACD Boats samen met haar partner Jurgen de Jong. Het bedrijf telt inmiddels acht medewerkers en groeit snel. "Het voelt als een eer dat wij als relatief klein bedrijf uit Woudsend voor de Koninklijke Marine mogen bouwen. We hebben zelfs vorige maand een nieuwe bedrijfshal in gebruik genomen." Volgens De Boer begint elk project met de vraag wat een boot functioneel moet kunnen. Daarna wordt het ontwerp volledig digitaal uitgewerkt en in 3D geprint. "De romp van zo’n boot printen we in tien tot elf dagen. Dat proces gaat zo snel dat je het met traditioneel bouwen niet kunt bijhouden." Voordat de vaartuigen naar de Noordzee gingen, werden ze uitgebreid getest op het Heegermeer en de Sleattemer Mar. Dat leverde soms verbaasde blikken op. "Mensen vonden het vreemd dat er niemand aan boord zat. Toch wilden we de boten bewust in Friesland testen. Je weet nooit waar deze vaartuigen uiteindelijk worden ingezet, maar ze dragen wel bij aan de verdediging van Nederland."
Trots
Naast de Friese USV’s maakten ook andere systemen deel uit van MUST 2026. UAV’s van het Maritiem Droneteam en een V-Bat-verkenningsdrone van het Defensie Helikopter Commando vlogen boven de Noordzee. Onder water werd een UUV van Lobster Robotics ingezet. Ook TNO was betrokken bij de oefening. Door samen te werken met innovatieve bedrijven en kennisinstituten wil de Koninklijke Marine de ontwikkeling en toepassing van nieuwe technologie versnellen. "Je ziet direct resultaat", zegt De Boer. "Daar zijn we ontzettend trots op."
