SNEEK - Of het gaat om een portretfoto, een sportfoto of eentje over het dagelijkse nieuws, Sneker Niels de Vries doet alles om ‘het perfecte plaatje’ te schieten. De afgelopen 25 jaar wist hij de nodige prijzen op zijn conto te schrijven. Toch blijft hij ‘een gewone jongen’, die er gelukkig regelmatig op gewezen wordt hoe bijzonder hij is.
Als jongetje bedacht Niels de Vries (1968) dat hij piloot, archeoloog of fotograaf wilde worden. Glimlachend: “Dat laatste is het geworden. Toen ik een jaar of 22 was, maakte ik al foto’s van mijn hobby: vliegtuigen spotten. Geen foto’s met het vliegtuig precies in het midden. Ik ging voor artistiek: er moest altijd iets anders bij.”
Muizenplaag
Sinds 2006 is Niels freelance fotograaf voor kranten, tijdschriften en bedrijven; daarvóór bij een persbureau. Een fotograaf moet oog hebben voor het regionale, vindt Niels. “Je hebt de opdracht je gebied zichtbaar te maken. Als ik onderweg ben, rijd ik het liefst binnendoor. Dan zie ik andere dingen dan via de snelweg. In 2023 had de Leeuwarder Courant me opdracht gegeven ‘iets met de muizenplaag’ te doen. Samen met journalist Jan Ligthart patrouilleerde ik in de omgeving van Woudsend. In de richting van Spannenburg zagen we op de parallelweg twee trekkers rijden met een groot buizensysteem eraan. Daar moeten we achteraan, zei ik tegen Jan. Die gaan het spul onder water zetten. Daar heb ik een hele serie foto’s van de twee mannen in actie gemaakt. Toen al had ik het beeld: hier kan ik wel mee thuiskomen.”
“Die foto van de koning. Dat is eentje, waarbij woord en beeld elkaar aanvullen”
Het bleek een terechte conclusie: Afgelopen winter werd Niels de Vries met deze foto door het landbouwblad Nieuwe Oogst gekozen tot winnaar van de Han Reindsen fotoprijs. Zijn foto straalde volgens de jury de urgentie en de emotie uit van een sector die met een ernstige crisis te maken had.
Gouden Irene Schouten
Een foto maken is meer dan alleen maar op de shutter drukken, weet Niels. “Je moet soms in een paar seconden bedenken wat je gaat doen; inspelen op het onverwachte en snel handelen. Zo moest ik voor de eindejaarsbijlage 2022 van het Algemeen Dagblad bij Van der Valk in Wolvega een foto maken van gouden medaille winnares Irene Schouten. Buiten kon niet vanwege het slechte weer. Irene zou medailles meenemen, maar dat was niet gebeurd. Ik had maar vijftien minuten tijd om een foto te maken. Via de balie kwam ik erachter, dat ze een vergaderzaal hadden met goudgele gordijnen. Zo kon ik toch nog Irene gehuld in goud portretteren.”
Juichen en teleurstelling
Het liefst maakt hij foto’s met emotie. Vooral in de sport liggen juichen en teleurstelling soms dicht bij elkaar. Zo volgde hij in 2018 en 2019 zwemmer Maarten van der Weijden tijdens zijn Elfstedentocht. “De eerste keer haalde hij het niet, de tweede keer wél. Het portret dat ik in 2018 van ‘m maakte heeft nog de shortlist van de Zilveren Camera gehaald. Maarten zakte weg in de drek, terwijl ik vanuit een haastig geleend bootje een foto maakte van zijn hoofd: precies in de opening van de Tegeltjesbrug in Gytsjerk.” Trots: “Die foto zag je diezelfde avond als achtergrondbeeld in de talkshow van Jeroen Pauw.”
MKZ-crisis
Soms moet Niels zich afsluiten voor zijn eigen emoties. “In 2001 was ik in het dorpje Ee. Daar was mond- en klauwzeer geconstateerd; het hele dorp was afgesloten. Militairen controleerden wie het dorp in- en uitgingen. Ik vond het erg voor de beesten en voor de eigenaren, maar kon er niet teveel over nadenken. Ik ben bezig met werk; ik moet wél iets leveren.” Ook op indringende momenten gaat fotograferen om het vertellen van het verhaal en het vastleggen van de essentie van het moment.
Koninklijke bezoek
Fotograferen van royals brengt extra uitdagingen met zich mee, merkte Niels, toen koning Willem Alexander en koningin Máxima Friesland bezochten. “Je krijgt een briefing over wat wel en niet mag en er is een lintje waar je als pers achter moet staan. In Hindeloopen kreeg ik een elleboog in mijn snufferd van een andere fotograaf en moest ik me door de menigte heen wurmen om een mooi shot te maken.” Terugkijkend is Niels vooral in zijn nopjes met de foto die hij van de koning maakte tijdens de viering van ‘75 jaar De Zonnebloem’ in Mirns. Niels de Vries: “Dat is eentje, waarbij woord en beeld elkaar aanvullen. ‘Hij haalde alles in’, vertelde de 92-jarige mevrouw met wie de koning op De Zonnebloem duofiets stapte, na afloop aan de pers.
Visitekaartje
“Je foto’s zijn je visitekaartje”, vindt Niels. “Ik doe daarom graag iets geks of artistieks. Van twee sportieve zussen - eentje doet aan wielrennen, de ander aan atletiek - heb ik met een drone een foto van hun tweeën liggend op de grond gemaakt. Ook fotografeer ik graag door raampjes heen. Door het raam zie je bijvoorbeeld de omroeper van sc Heerenveen zitten; in het raam weerspiegeld zie je het voetbalveld. Daarnaast scout ik opvallende locaties. Zo heb ik volleybalster Roos van Wijnen geportretteerd voor de opvallende deur met roos van het witte kerkje in Sneek.”
What the f…
Een beeld zegt meer dan duizend woorden. Dus vroeg Niels in 2021 Tweede Kamerlid Haptamu de Hoop of hij mee mocht lopen als deze ging stemmen. “In Wommels heb ik toen een serie foto’s van hem gemaakt. Een serie die klopt van begin tot eind, tot en met de laatste foto. Je vertelt een verhaal. Mijn vrouw, steun en toeverlaat Cindy stimuleerde me de serie in te dienen voor de Zilveren Camera prijs. In de rubriek Politiek behoorde ik samen met een aantal grote jongens tot de eerste drie. ‘Doe maar gewoon, daar kan ik als Friese jongen niet tegenop’, dacht ik.” De jury echter kende Niels de Vries de eerste prijs toe, wat tot een verbaasde “What the f…”-reactie van Niels leidde. Relativerend: “Maar de volgende dag was het weer maandag en moest ik weer aan de bak. Hoe goed je foto’s ook zijn.”
Tekst Riemie van Dijk
Foto’s Jolanda Siemonsma
