Algemeen

Spetterende Nieuwjaarsrevue van 175-jarig Toanielselskip Teater Snits: “Ut wurdt moai met ‘Sneek Skittert!’”

Door: Henk van der Veer

Toanielselskip Teater Snits bestaat volgend jaar 175 jaar en is daarmee de oudste nog actieve amateurtoneelvereniging van Nederland. De  vereniging gaat zodoende een feestelijk jubileumjaar tegemoet. De aftrap van die bijzondere 175e verjaardag begint met de Nieuwjaarsrevue ‘Sneek Skittert!’ met uitvoeringen van 4 tot en met 11 januari 2025 in Theater Sneek. Er wordt in het Convenent al druk gerepeteerd en tijdens een van die repetitieavonden spreken we met spelers Matthie Silvius en Yede van Dijk, met regieassistent Henny Wierda-Nab en met bestuursvoorzitter Folkert Sijbrandy. En nee, ‘Sneek Skittert!’ is géén Bonte Sneker Avend 2.0.

Sneek Skittert ploech
Sneek Skittert ploech Foto Henk van der Veer

“Nee, abolút nyt!”, zeggen Yede van Dijk en Matthie Silvius in koor, als we over de Bonte Sneker Avend beginnen. Dat misverstand moet eerst de wereld uit. Matthie, die zelf van 2003 tot 2022 optrad as Molly tijdens de ‘BSA’, legt uit: “In Sneek is gewoan ferlet fan un Sneker avend. Alles wat de burger in Sneek beroert en interesseart brenge wij foar ut foetlicht. Mar gyn BSA! Ut is in revu.”

Skriëfwedstryd

Matthie Silvius: “We hewwe foarech jaar òktober un skriëfwedstryd útskreven om materiaal an te leveren foar dit wervelend ‘feul heil en segen feest’ en dat is nou dan de produksy ‘Sneek Skittert!’ wurden. Ut het un andere foedingsboaiem as de BSA. De teksten en sketsen wurde mikst met músyk, sang en daans. Ut is ‘live zappe’, der komt hieltyd wat anders op ut poadium.”

Met deze revue biedt Teater Snits diverse Sneker verenigingen die normaal gesproken niet in Theater Sneek zouden staan, letterlijk een podium. De gemiddelde bezoeker krijgt op deze manier een inkijkje bij die verenigingen.

Sneekgefoël

Ondertussen zijn de repetities in het Convenant in volle gang. Op dinsdag- en donderdagavond komt een enthousiaste ploeg toneelspelers bij elkaar om te repeteren. We nemen even een kijkje in de zaal, waar een twintigtal acteurs aanwezig zijn. Het ziet er ‘bearegesellech’ uit; een ander woord dekt de lading niet van wat wij er aantreffen. Nou ja, het is het ‘Sneekgefoël’, en dat begrip laat zich maar moeilijk omschrijven. Met “ut wurdt gewoan moai”, komt Yede van Dijk een heel eind in de goede richting. Het Snekers geeft in ieder geval een thuisgevoel, het bekende en vertrouwde.

Yede van Dyk (82), overbekend als Heabeltsje de Jong in de BSA, wilde wel meedoen aan ‘Sneek Skittert!’, maar dan “met in hiel lyts roltsje”, zoals hij het zelf zegt. Over wat die rol inhoudt, wil Yede van Dijk kort zijn. Ik bin un moeke út Sneek!” Zijn ogen stralen nog immer ondeugend. Toneel is zijn lust en leven.

Het artistieke team

De teksten van de Nieuwjaarsrevue zijn van de hand van Folkert Sijbrandy, Giny Bastiaans, Gerard Hamersma en Matthie Silvius. De voorstelling staat onder regie van Rieneke de Haan, die al een ruime staat van dienst in de Friese toneelwereld heeft. De Haan regisseerde ook de rockopera ‘Tommy’, het openluchtspektakel in Joure in 2018, om maar wat te noemen. Daar kent regieassistent Henny Wierda haar ook van. Toen De Haan aan Henny vroeg om opnieuw de rol van regieassistentie op zich te nemen die meteen ‘ja’.

Henny Wierda, geboren Amsterdamse maar al vanaf haar achtste jaar in Sneek wonend, is spelend lid van Teater Snits. Henny: “Toneel blijft altijd hip, hoe oud je ook bent. Ik vind het daarom echt leuk dat aan ‘Sneek Skittert!’ ook jonge mensen meedoen. De jongste, Lisa Tuinier, is nog maar twintig jaar. In ‘Sneek Skittert!’ zit geen verhaallijn, het zijn korte ‘sketsjes’ over het dagelijkse leven in Sneek. Rieneke de Haan probeert van het losse zand, wat deze groep in het begin toch was, een team te maken. Het is heerlijk om in deze productie het ‘regelneefje’ te zijn en steeds met de regisseuse te evalueren. Om van niets iets te maken is geweldig om te doen. De progressie die we nu al zien, is echt prachtig!”

De dag na het interview appt Matthie Silvius nog even de namen van de rest van het artistieke team, ‘de musyk en sang en daans’. “Want,” zo schrijft Matthie, “se doën allemaal frijwillech met. Ut is gewoan un heel sosiaal gebeuren, su met mekaar.” Die namen zijn: Thierry Kamminga; Fokko Dam; Dian de Jong; Orkest Point Out; De Brúskoppen en ATC Acrogym. Waarvan akte.

Echt de oudste

Toanielselskip Teater Snits is écht de oudste actieve amateurtoneelvereniging van Nederland. Voorzitter Folkert Sijbrandy heeft het nog eens goed uitgezocht. “Jazeker. Op 12 septimber 1850 waard Krite Snits oprjochte en yn 2003 binne we fusearre mei it Snitser Frysk Toaniel. Doe waard de namme ‘Teater Snits’. En dat is fjouwer jier âlder as ‘Onder Ons’ út Hazerswoude, dy waarden yn 1854 oprjochte.”

De bestuursvoorzitter, zelf verdienstelijk toneelspeler, ziet het als een van de grootste uitdagingen van het bestuur om leden te behouden en “de club up to date” te houden. Zolang het ‘Sneekgefoël’ er maar in zit, zit dat wel goed, denken wij. En we weten nu al: de Nieuwjaarsrevue wordt in elk geval ‘bearegellich’. De kaartverkoop rond de voorstelling gaat via Theater Sneek.

Repetitie Sneek Skittert!
Repetitie Sneek Skittert!
Repetitie Sneek Skittert!
Repetitie Sneek Skittert!
Repetitie Sneek Skittert!
Repetitie Sneek Skittert!
Repetitie Sneek Skittert!
Repetitie Sneek Skittert!
Repetitie Sneek Skittert!
Repetitie Sneek Skittert!